اعمال و وقایع شب و روز هفتم محرم؛ وقایع هفتمین روز از دهه محرم
روز هفتم ماه محرم یکی از اندوهبارترین و مهمترین روزهای دهه اول محرم است؛ روزی که در آن فشار بر کاروان امام حسین(ع) به مرحلهای تازه رسید و مسئله آب، به یکی از دردناکترین بخشهای واقعه کربلا تبدیل شد. اگر روزهای پیشین محرم با ورود کاروان امام حسین(ع) به کربلا، حضور سپاه عمر بن سعد و افزایش نیروهای دشمن همراه بود، روز هفتم محرم با بسته شدن آب بر خیمههای اهلبیت(ع) شناخته میشود.
در این روز، دشمنان امام حسین(ع) فقط به محاصره نظامی اکتفا نکردند، بلکه ابتداییترین نیاز انسانی، یعنی آب را نیز به ابزار فشار و ظلم تبدیل کردند. از همینجا، مفهوم عطش در کربلا معنایی فراتر از تشنگی جسم پیدا کرد. عطش کربلا، نشانه غربت حق، مظلومیت اهلبیت(ع)، بیرحمی دشمن و در عین حال، جلوهای از صبر، وفاداری و بندگی بود.
روز هفتم محرم چه اتفاقی افتاد؟
در روز هفتم محرم سال ۶۱ هجری، عبیدالله بن زیاد، حاکم کوفه، نامهای به عمر بن سعد فرستاد و به او دستور داد که میان امام حسین(ع)، یاران و خاندان ایشان با آب فرات فاصله بیندازد. این دستور، یکی از تلخترین بخشهای واقعه کربلاست؛ زیرا دشمن میخواست با تشنگی، کاروان امام حسین(ع) را در فشار قرار دهد و آنان را به تسلیم وادار کند.
پس از این دستور، گروهی از سپاه دشمن مأمور مراقبت از شریعه فرات شدند. آنان اجازه نمیدادند امام حسین(ع)، اهلبیت(ع) و یارانشان آزادانه به آب دسترسی داشته باشند. این کار نهتنها از نظر دینی و اخلاقی، بلکه از نظر انسانی نیز بسیار دردناک و غیرقابل دفاع بود؛ زیرا در میان خیمههای امام حسین(ع)، زنان، کودکان و خردسالان نیز حضور داشتند.
روز هفتم محرم، روز آشکار شدن چهره بیرحم دشمن است. دشمنی که در برابر فرزند پیامبر(ص) ایستاده بود، حتی از تشنه نگه داشتن کودکان نیز شرم نکرد. در مقابل، امام حسین(ع) و یاران ایشان، با وجود تمام فشارها، عزت و ایمان خود را از دست ندادند و در برابر باطل سر فرود نیاوردند.
بسته شدن آب فرات؛ نشانهای از اوج مظلومیت کربلا
آب در کربلا فقط یک عنصر طبیعی نبود؛ به نمادی از مظلومیت تبدیل شد. وقتی آب بر کاروان امام حسین(ع) بسته شد، عطش آرامآرام در خیمهها گسترده شد و کودکان بیش از همه رنج کشیدند. صدای العطش کودکان، یکی از جانسوزترین تصویرهای عاشوراست؛ تصویری که دل هر انسان آزادهای را میلرزاند.
بستن آب بر امام حسین(ع) و یارانش، نشان داد که دشمن برای رسیدن به هدف خود، هیچ حد اخلاقی نمیشناسد. آنان نهتنها به جایگاه امام حسین(ع) توجه نکردند، بلکه حتی حرمت کودکان و زنان را نیز نگه نداشتند. همین رفتار، مرز میان حق و باطل را روشنتر کرد.
از سوی دیگر، عطش کربلا فقط رنج جسم نبود. عطش در کربلا، یادآور تشنگی انسان برای حقیقت، عدالت و معنویت است. امام حسین(ع) با لب تشنه شهید شد، اما راه او تا همیشه سرچشمه بیداری و آزادگی باقی ماند.
نقش حضرت عباس(ع) در روز هفتم محرم
روز هفتم محرم با نام حضرت عباس(ع) نیز پیوندی عمیق دارد؛ زیرا مسئله آب و سقایی در کربلا، یاد آن حضرت را در دلها زنده میکند. حضرت عباس(ع)، برادر وفادار امام حسین(ع)، پرچمدار سپاه ایشان و نماد غیرت، ادب، وفاداری و ایثار است.
در برخی نقلها آمده است که پس از شدت گرفتن عطش، امام حسین(ع) حضرت عباس(ع) را همراه گروهی از یاران برای آوردن آب فرستادند. آنان با شجاعت به سوی فرات رفتند و با وجود مانعتراشی دشمن، توانستند آب را به خیمهها برسانند. این حادثه، یکی از دلایل شهرت حضرت عباس(ع) به عنوان سقای کربلاست.
حضرت عباس(ع) در کربلا فقط یک رزمنده شجاع نبود؛ او روح وفاداری بود. تمام وجودش در خدمت امام زمانش قرار داشت. در روزهایی که آب بر خیمهها بسته شد، نام عباس(ع) بیش از همیشه با امید، غیرت و پناه گره خورد. کودکان خیمهها به او چشم داشتند و اهلبیت(ع) به وفاداری او دلگرم بودند.
شب هفتم محرم به نام چه کسی است؟
در سنت عزاداری شیعیان، هر شب از دهه اول محرم معمولاً به نام یکی از شهدای کربلا یا شخصیتهای عاشورا شناخته میشود. شب هفتم محرم در بسیاری از هیئتها و مجالس عزاداری به حضرت علیاصغر(ع)، طفل شیرخوار امام حسین(ع)، اختصاص دارد. البته باید توجه داشت که این نامگذاری بیشتر سنتی و آیینی است و به مرور در فرهنگ روضهخوانی شکل گرفته است.
یاد حضرت علیاصغر(ع) در شب هفتم، دلها را متوجه مظلومیت کودکان کربلا میکند. وقتی سخن از بسته شدن آب بر خیمهها به میان میآید، ذهن و دل عزاداران به سوی کودکانی میرود که در گرمای کربلا تشنه بودند و در میان آنان، حضرت علیاصغر(ع) مظلومترین تصویر عطش است.
شب هفتم محرم، شب روضه طفل شیرخوار، شب گریه مادران، شب شرمندگی آب و شب یاد کوچکترین شهید کربلاست. این شب به انسان یادآوری میکند که ظلم در کربلا فقط بر مردان جنگی وارد نشد؛ زنان، کودکان و خردسالان نیز در این مصیبت شریک بودند.
حضرت علیاصغر(ع)؛ تصویر مظلومیت بیزبان
حضرت علیاصغر(ع)، فرزند خردسال امام حسین(ع)، یکی از جانسوزترین چهرههای واقعه عاشوراست. یاد او در شب هفتم محرم، دلها را به نهایت مظلومیت کربلا میبرد. کودکی شیرخوار که نه سلاحی داشت، نه سخنی برای دفاع از خود، اما مظلومیت او سندی روشن بر بیرحمی دشمنان امام حسین(ع) شد.
روضه حضرت علیاصغر(ع) از دردناکترین روضههای محرم است؛ زیرا در آن، عطش، کودکی، پدر، مادر، غربت و بیرحمی دشمن در کنار هم دیده میشود. وقتی عزاداران در شب هفتم برای علیاصغر(ع) گریه میکنند، در حقیقت بر مظلومیتی گریه میکنند که هیچ وجدان بیداری نمیتواند در برابر آن آرام بماند.
یاد حضرت علیاصغر(ع) همچنین به ما میآموزد که عاشورا فقط میدان جنگ نبود؛ عاشورا میدان آزمایش انسانیت بود. دشمن در این میدان نشان داد که تا کجا میتواند از اخلاق و وجدان فاصله بگیرد، و امام حسین(ع) نشان داد که حتی در اوج مصیبت، تسلیم ظلم نمیشود.
آداب شب هفتم محرم
شب هفتم محرم، شبی مناسب برای عزاداری، توسل، دعا و تفکر در مظلومیت اهلبیت(ع) است. در این شب، شرکت در مجلس عزای امام حسین(ع)، شنیدن روضه حضرت علیاصغر(ع)، خواندن زیارت عاشورا، ذکر صلوات، استغفار و دعا برای عاقبتبهخیری بسیار مناسب است.
یکی از آداب زیبای این شب، توجه دادن دل به کودکان کربلاست. خوب است انسان در این شب، فقط به گریه بسنده نکند، بلکه برای کودکان نیازمند، بیماران، خانوادههای گرفتار و دلهای شکسته نیز دعا کند. اگر کسی توان دارد، میتواند به نیت حضرت علیاصغر(ع) کار خیری برای کودکان انجام دهد؛ مانند کمک به یک کودک نیازمند، تهیه لباس، غذا، دارو یا مشارکت در امور خیریه.
همچنین توزیع آب، شربت یا نذرهای ساده در این شب میتواند معنایی عمیق داشته باشد؛ زیرا شب هفتم با یاد عطش کربلا و بسته شدن آب همراه است. البته ارزش این اعمال در نیت پاک، اخلاص و رعایت حرمت عزاداری است، نه در ظاهر و مقدار آن.
اعمال روز هفتم محرم
برای روز هفتم محرم، در منابع مشهور دعایی، عمل اختصاصی قطعی و جداگانهای که مانند برخی مناسبتهای خاص به صورت عمومی شناخته شده باشد، مطرح نیست. با این حال، چون این روز از دهه اول محرم است و با یکی از مهمترین وقایع کربلا پیوند دارد، انجام اعمال عمومی محرم بسیار مناسب است.
از مهمترین اعمال روز هفتم محرم میتوان به خواندن زیارت عاشورا، گفتن ذکر صلوات، استغفار، تلاوت قرآن، صدقه دادن، کمک به نیازمندان، شرکت در مجلس عزاداری، دعا برای فرج امام زمان(عج)، توسل به امام حسین(ع) و یاد حضرت عباس(ع) و حضرت علیاصغر(ع) اشاره کرد.
در این روز، خوب است انسان نیت کند که عزاداری او فقط ظاهری نباشد. روز هفتم محرم، روز یاد عطش است؛ پس بهتر است انسان از خود بپرسد: آیا من نسبت به تشنگی و نیاز دیگران بیتفاوت هستم؟ آیا نسبت به رنج مظلومان حساس هستم؟ آیا محبت امام حسین(ع) در رفتار من با بندگان خدا دیده میشود؟
زیارت عاشورا در شب و روز هفتم محرم
زیارت عاشورا از بهترین اعمال معنوی در تمام روزهای محرم است. خواندن این زیارت در شب و روز هفتم، دل انسان را با حقیقت کربلا پیوند میدهد. زیارت عاشورا فقط یک متن سوگواری نیست؛ بلکه اعلام موضع انسان در برابر حق و باطل است.
در روز هفتم محرم، وقتی انسان زیارت عاشورا میخواند، بهتر است به این نکته توجه کند که دشمنان امام حسین(ع) فقط با شمشیر نجنگیدند، بلکه با محروم کردن کاروان از آب نیز ظلم خود را آشکار کردند. در مقابل، امام حسین(ع) و یارانش نشان دادند که حتی تشنگی، محاصره و فشار نمیتواند انسان مؤمن را از راه حق جدا کند.
اگر کسی فرصت خواندن کامل زیارت عاشورا را ندارد، میتواند با یک سلام کوتاه به امام حسین(ع)، دل خود را متوجه کربلا کند:
«اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَبا عَبْدِالله»
این سلام کوتاه، اگر با معرفت و حضور قلب گفته شود، میتواند دل انسان را روشن کند و او را به یاد پیام عاشورا بیندازد.
ذکرها و دعاهای مناسب روز هفتم محرم
ذکرهای مناسب روز هفتم محرم، ذکرهایی هستند که دل را به یاد امام حسین(ع)، حضرت عباس(ع)، حضرت علیاصغر(ع)، عطش کربلا و وفاداری یاران میاندازند. از جمله:
«یا حسین»
«یا اباالفضل العباس»
«یا علیاصغر الحسین»
«اللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ»
«اَسْتَغْفِرُاللهَ رَبّی وَ اَتوبُ اِلَیْهِ»
«رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ اِذْ هَدَیْتَنا»
همچنین میتوان در شب یا روز هفتم محرم چنین دعا کرد:
«خدایا! به حق امام حسین(ع)، به حق حضرت عباس(ع) و به مظلومیت حضرت علیاصغر(ع)، دل ما را از قساوت، بیرحمی، غفلت و بیوفایی پاک کن. ما را از کسانی قرار بده که در برابر مظلومیت بیتفاوت نمیمانند. به ما توفیق بده که راه حسین(ع) را فقط در گفتار دوست نداشته باشیم، بلکه در رفتار و زندگی نیز حسینی باشیم.»
این دعا با حالوهوای روز هفتم محرم هماهنگ است؛ زیرا این روز بیش از هر چیز، روز یاد عطش، مظلومیت و وفاداری است.
روز هفتم محرم و درس وفاداری
یکی از مهمترین پیامهای روز هفتم محرم، وفاداری است. حضرت عباس(ع) در کربلا نماد کامل وفاداری بود. او در تمام لحظهها خود را فدای امام حسین(ع) میدانست و هیچگاه از مسیر ولایت جدا نشد. وقتی آب بر خیمهها بسته شد، نگاهها به عباس(ع) بود؛ زیرا او امید خیمهها و پناه کودکان بود.
وفاداری در زندگی امروز نیز معنای مهمی دارد. انسان باید نسبت به حق، خانواده، ایمان، اخلاق، عهدها و مسئولیتهای خود وفادار باشد. روز هفتم محرم به ما یاد میدهد که وفاداری فقط در روزهای آسان معنا ندارد؛ وفاداری واقعی در روزهای سخت آشکار میشود.
اگر کسی در راحتی و آرامش ادعای محبت کند، هنوز امتحان نشده است. کربلا نشان داد که محبت حقیقی، در فشار، تشنگی، محاصره و خطر معنا پیدا میکند. یاران امام حسین(ع) در سختترین شرایط ماندند و نام خود را برای همیشه در تاریخ روشن کردند.
روز هفتم محرم و درس انسانیت
بستن آب بر کاروان امام حسین(ع)، فقط یک جنایت جنگی نبود؛ سقوط اخلاق و انسانیت بود. حتی اگر کسی با امام حسین(ع) دشمنی داشت، نباید آب را بر کودکان و زنان میبست. این رفتار نشان داد که وقتی انسان از حق فاصله بگیرد، ممکن است از ابتداییترین اصول انسانی نیز دور شود.
روز هفتم محرم به ما یادآوری میکند که دینداری بدون اخلاق، خطرناک است. بسیاری از کسانی که در سپاه دشمن بودند، ظاهر دینی داشتند، اما اخلاق انسانی را از دست داده بودند. آنان نماز میخواندند، اما آب را بر فرزند پیامبر(ص) میبستند. این تناقض، یکی از عبرتهای بزرگ عاشوراست.
پیام این روز برای ما آن است که عبادت، عزاداری و دینداری باید ما را مهربانتر، عادلتر، باوفاتر و مسئولتر کند. اگر کسی برای عطش کربلا گریه کند، اما نسبت به تشنگی و رنج انسانهای اطراف خود بیتفاوت باشد، هنوز پیام کامل عاشورا را درک نکرده است.
نذر آب در روز هفتم محرم
یکی از زیباترین کارهایی که میتوان در روز هفتم محرم انجام داد، نذر آب است. توزیع آب میان عزاداران، کمک به مناطق محروم برای تأمین آب، تهیه آب برای رهگذران یا حتی گذاشتن یک ظرف آب برای پرندگان، میتواند با نیت یاد عطش کربلا انجام شود.
البته نذر آب نباید فقط یک کار نمادین باشد. روز هفتم محرم فرصتی است برای فکر کردن به ارزش آب، شکر نعمتهای الهی و توجه به کسانی که از نعمتهای ساده زندگی محروماند. هر قطره آب در این روز میتواند انسان را به یاد لبهای تشنه امام حسین(ع)، کودکان خیمهها و وفاداری حضرت عباس(ع) بیندازد.
اگر نذر با اخلاص، رعایت نظم، پاکیزگی و احترام به مردم همراه باشد، میتواند جلوهای زیبا از فرهنگ حسینی باشد.
پیام روز هفتم محرم برای زندگی امروز
روز هفتم محرم پیامهای فراوانی برای زندگی امروز دارد. نخستین پیام آن، ایستادگی در برابر ظلم است. دشمنان امام حسین(ع) با بستن آب، ظلم را به نهایت رساندند، اما امام حسین(ع) تسلیم نشد. این درس بزرگی است برای همه انسانهایی که در برابر فشار، تهدید یا محرومیت قرار میگیرند.
پیام دوم، مهربانی با نیازمندان است. وقتی از عطش کربلا سخن میگوییم، باید نسبت به نیازهای انسانهای اطراف خود حساستر شویم. عزاداری حقیقی، دلی مهربان و دستی بخشنده میسازد.
پیام سوم، وفاداری به حق است. حضرت عباس(ع) و یاران امام حسین(ع) نشان دادند که همراهی با حق، فقط در شعار نیست. انسان باید در لحظههای سخت نیز پای حقیقت بماند.
پیام چهارم، مراقبت از قساوت قلب است. کسانی که آب را بر خیمهها بستند، شاید یکباره به اینجا نرسیده بودند؛ قساوت قلب آرامآرام شکل میگیرد. انسان باید با دعا، توبه، خدمت به مردم، یاد خدا و محبت اهلبیت(ع)، دل خود را زنده نگه دارد.
وقایع روز هفتم محرم
در این روز عبدالله بن زیاد نامهاى به نزد عمربن سعد فرستاد و به او دستور داد تا با سپاهیان خود بین امام حسین و اصحابش و آب فرات فاصله ایجاد کرده و اجازه نوشیدن حتى قطرهاى آب را به امام ندهد، همانگونه که از دادن آب به عثمان بن عفان خوددارى شد!!
عمربن سعد نیز فوراً عمر بن حجاج را با پانصد سوار در کنار شریعه فرات مستقر کرد و مانع دسترسى امام حسین و یارانش به آب شدند، و این رفتار غیر انسانى سه روز قبل از شهادت امام حسین علیهالسلام صورت گرفت. در این هنگام مردى به نام عبدالله بن حصین ازدى که از قبیله بجیله بود فریاد برداشت که: اى حسین! این آب را دیگر بسان رنگ آسمانى نخواهى دید! به خدا سوگند که قطرهاى از آن را نخواهى آشامید تا از عطش جان دهى!
امام حسین علیهالسلام فرمود: خدایا او را از تشنگى بکش و هرگز او را مشمول رحمت خود قرار مده!
حمید بن مسلم مىگوید: به خدا سوگند که پس از این گفتگو به دیدار او رفتم در حالى که بیمار بود، قسم به آن خدایى که جز او پروردگارى نیست، دیدم که عبدالله بن حصین آنقدر آب مىآشامید تا شکمش بالا مىآمد، و آن را بالا مىآورد! و باز فریاد مىزد: العطش! باز آب مىخورد تا شکمش آماس مىکرد ولى سیراب نمىشد! و چنین بود تا جان داد.
نامه عبیدالله به عمربن سعد
عمر بن سعد نامه ای بدین مضمون از عبیدالله دریافت کرد که: با سپاهیان خود بین امام حسین(ع) و اصحابش و آب فرات فاصله بینداز، به طوری که حتی قطره ای آب به امام(ع) نرسد، همان گونه که از دادن آب به عثمان بن عفان خودداری شد! عمر بن سعد 500 سوار را در کنار شریعه ی فرات مستقر کرد. یکی از آنها فریاد زد: ای حسین!… به خدا سوگند که قطره ای از این آب را نخواهی آشامید تا از عطش جان دهی!
حضرت فرمود:« خدایا! او را از تشنگی هلاک کن و هرگز او را مشمول رحمتت قرار مده.» حمید بن مسلم می گوید به چشم خود دیدم که نفرین امام(ع) عملی گشت.
نفرین امام حسین بر سپاه دشمن
بار خدایا! باران آسمان را از اینان دریغ کن، و بر ایشان تنگی و قحطی( همچون سالهای قحطی یوسف در مصر) پدید آور و آن غلام ثقفی(حجاج بن یوسف) را بر ایشان بگمار تا جام زهر به ایشان بچشاند. زیرا آنها به ما دروغ گفتند و ما را خوار ساختند و خداوند( به توسط آن غلام) انتقام من و اصحاب و اهل بیت و شیعیان مرا از اینان بگیرد.
مرثیه حضرت علی اصغر (ع) شش ماهه کربلا
وقتی ماهی از آب جدا می شود شروع می کند به بالا و پایین پریدن ، بعد از لحظاتی خودش را آرام حرکت می دهد .
لحظات بعد فقط لب هایش را تکان می دهد
ای فدای غنچه لبهایت علی انبیا محو تماشایت علی
اصغرم شیرین زبانی می کنی با تلظی جان ستایی می کنی
امام صادق (علیه السلام) فرمود : بالاترین اعمال خنک کردن جگر تشنه است .
لذا حرمله با تیری گلوی کوچک علی اصغر (علیه السلام) را نشانه رفت .
قنداقه بیتاب اصغر را به سوی آسمان بلند کرد و قطرات خون گلویش را به خدا بخشید و چشم از خنده او بست .
یا علی اصغر فدای خنده ات من شدم بابا دگر شرمنده ات
با غلاف شمشیر قبری کوچک در پشت خیام کند تا او را در میانش بگذارد که ناگاه صدایی حزین آمد …
آقا … بگذار یکبار دیگر روی کودکم را ببینم .
شهادت حضرت علياصغر
در روایات آمده است که هفتمین شب از محرم، به در خانه «باب الحوائج كوچك كربلا» حضرت علي اصغر (ع) ميروند و روضهي آن طفل شهيد را ميخوانند. شهيدي كه به ظاهر، كودك است ولي به واقع پير عشق است.
حوريان، محو رخ مهپارهات
كعبهي خيل ملك، گهوارهات
گردش چشمان تو عشقآفرين
رشتهي قنداقهات حبلالمتين
زينت آغوش و دامان رباب
آينهگردانِ رويت، آفتاب
عالم و آدم همه محتاج تو
بر سر دوش پدر معراج تو
بسته بر هر تار موي تو نجات
تشنهي لبهاي تو آب حيات
كودكي ، اما به معنا پير عشق
روي دستان پدر ، تفسيرِ عشق
تلخترين لحظات تاريخ نزديك ميشد؛ تمامي ياران و اصحاب امام حسين(ع) به ميدان رفته و كشته شده بودند. در اردوگاه حق تنها دو مرد باقي مانده بود: اباعبدالله الحسين(ع) و امام سجاد(ع) كه آن روز به اراده الهي بيمار بود تا زنده بماند و رهبري امت را پس از امام حسين(ع) به دست بگيرد.
امام(ع) چون خويشتن را تنها و بي ياور ديد آخرين حجت را بر مردم تمام كرد و بانگ برآورد: «هل من ذاب يذب عن حرم رسول الله؟ هل من موحد يخاف الله فينا؟ هل من مغيث يرجو الله باغاثتنا؟ هل من معين يرجو ما عندالله في اعانتنا؟» يعني: «آيا مدافعی هست كه از حريم رسول خدا دفاع كند؟ آيا يكتاپرستي هست كه از خدا بترسد و ما را ياري دهد؟ آيا فريادرسي هست كه به خاطر خدا ما را ياري رساند؟ آيا كسي هست كه به خاطر روضه و رضوان الهي به نصرت ما بشتابد؟».
صداي اين كمكخواهي امام كه به خيمهها رسيد و بانوان دريافتند كه حسين ديگر ياوري ندارد، صدايشان به شيون و گريه بلند شد. امام به سوي خيمهها رفت، شايد كه بانوان با ديدن او اندكي آرام گيرند؛ كه ناگاه صداي فرزند شش ماههاش «عبدالله بن الحسين» ـ كه به علي اصغر معروف بود ـ را شنيد كه از شدت تشنگي ميگريست.
علي اصغر طفلي شيرخواره بود؛ كه نه آبي در خيمهها بود تا وي را سيراب كنند ، و نه مادرش «رباب» شيري در سينه داشت كه به وي دهد.
امام(ع) قنداقهي علي اصغر را در دست گرفت و به سوي دشمن رفت؛ در مقابل لشكر يزيد ايستاد و فرمود:«اي مردم! اگر به من رحم نميكنيد بر اين طفل ترحم نماييد … »
اما گويي كه بذر رحم بر دل سنگ آنان پاشیده نشده بود و تمامی رذالت دنيا در اعماق وجودشان ریشه دوانده بود ؛ زیرا به جاي آنکه فرزند رسول خدا (ص) را به مشتی آب میهمان کنند، تيراندازي از بنياسد (كه گفته شده است «حرملة بن كاهل» بود) تيري در كمان نهاد و گلوي طفل را نشانه گرفت. ناگاه دستان و سينه امام(ع) به خون رنگين شد… سر كوچك و گردن ظريف طفل شيرخواره از بدن جدا شده بود…
آتش عشق تو در من شعلهور بود اي پدر
پيش تير عشق تو ، قلبم سپر بود اي پدر
امام(ع) دستان خود را از خون علي اصغر پر كرد و به آسمان پاشيد و گفت: «هون علي ما نزل بي انه بعين الله» يعني: «تحمل اين مصيبت بر من آسان است چرا كه خداوند آن را ميبيند»… در همين حال، «حصين بن تميم» تير ديگري افكند كه بر لبان مبارك امام(ع) نشست و خون از دهان حضرت جاري شد. امام روي به آسمان كرد و اینگونه نیایش نمود: «خدايا! سوي تو شكايت ميكنم از آنچه با من و برادران و فرزندان و خويشانم ميكنند»…
اصغر كه به چهره ز عطش رنگ نداشت
ياراي سخن با من دلتنگ نداشت
يا رب! تو گواه باش، ششماههي من
شد كشتهي ظلم و با كسي جنگ نداشت
آنگاه از سپاه دشمن دور شد ؛ با شمشيرش قبر كوچكي كند؛ بدن علي اصغر را به خون او آغشته نمود ؛ بر او نماز گزارد و جنازهي كوچك را دفن كرد…
شهادت علي اصغر (ع) از سختترين و جانگدازترين مصيبتها در نزد ائمه بوده است… «مـنهال بن عمرو كوفي» گويد: در مدينه خدمت على بن الحسين(ع) رسيدم. امام پرسید: «حرمله چه شد؟» عـرض كردم: مـوقـعـى كه من از كوفه بيرون آمدم زنده بود. امام دستها را به طرف آسمان بلند كرد و سه بار دعا کرد: «اللّهمّ أذقـه حرَّ الحديد، اللّهمّ أذقه حرّ الحديد، اللّهمّ أذقه حرّ النّار». يعني: «خدايا حرارت آهن را به او بچشان»…
همچنين «عقبة بن بشير اسدي» ميگويد امام باقر(ع) به من فرمود: «ما از شما بنياسد خوني طلب داريم!» و سپس داستان ذبح شدن علي اصغر را بر من خواند.
اين نمونهها، نشاندهنده آن است كه اين داغ چگونه بر دل اهلبيت: مانده است…
این مصیبت تا زمان ظهور و قیام مهدی آل محمد (عج) بر دل تمامی ملت خواهد ماند.
الا لعنة الله علی القوم الظالمين ؛ و سيعلم الذين ظلموا أي منقلب ينقلبون.
جمعبندی
شب و روز هفتم محرم، از مهمترین و جانسوزترین بخشهای دهه اول محرم است. در روز هفتم، با دستور عبیدالله بن زیاد، آب فرات بر امام حسین(ع)، اهلبیت(ع) و یاران ایشان بسته شد و مأموران دشمن از دسترسی کاروان به آب جلوگیری کردند. این واقعه، اوج مظلومیت کربلا و نشانهای آشکار از بیرحمی دشمنان اهلبیت(ع) بود.
از سوی دیگر، روز هفتم محرم با یاد حضرت عباس(ع)، سقای کربلا، و شب هفتم با روضه حضرت علیاصغر(ع) پیوند خورده است. این دو نام، دل انسان را به دو حقیقت بزرگ میبرد: وفاداری و مظلومیت. عباس(ع) نماد غیرت و وفا بود و علیاصغر(ع) نماد مظلومیت بیزبان کربلا.
خواندن زیارت عاشورا، ذکر صلوات، استغفار، دعا برای فرج، صدقه، نذر آب، کمک به نیازمندان و شرکت در مجالس عزاداری از اعمال مناسب شب و روز هفتم محرم است. اما مهمتر از همه، فهم پیام این روز است: حق را تنها نگذاریم، نسبت به مظلومیت بیتفاوت نباشیم، نعمتهای الهی را قدر بدانیم و محبت امام حسین(ع) را در اخلاق و رفتار خود نشان دهیم.
روز هفتم محرم، روز عطش است؛ اما عطشی که تا همیشه انسانها را به سرچشمه حقیقت، ایمان و آزادگی دعوت میکند.
همچنین بخوانید:
اعمال و وقایع روز دوم دهه محرم
اعمال و وقایع شب و روز چهارم محرم
وقایع روز نهم محرم، روز تاسوعای حسینی
شعر کوتاه درباره امام حسین (ع)
متن کامل زیارت عاشورا همراه با ترجمه
