غزل شماره ۵۸ از غزلیات شهریار؛ تا که از طارم میخانه نشان خواهد بود …
غزل شماره ۵۸ از غزلیات شهریار را در روزانه بخوانید. غزلیات شهریار تنها به عشق نمیپردازد بلکه مسائل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را نیز در بر میگیرد. شعر “علی ای همای رحمت” از معروفترین غزلهای اوست که نشاندهنده عمق احساسات مذهبی و عرفانی اوست. همچنین غزل شماره ۵۹ از غزلیات شهریار؛ شمعی فروخت چهره که پروانهٔ تو بود … را در سایت روزانه بخوانید.
غزل شماره ۵۸
تا که از طارم میخانه نشان خواهد بود
طاق ابروی توام قبله جان خواهد بود
سرکشان را چو به صاف سر خم دستی نیست
سر ما خاک در دردکشان خواهد بود
پیش از آنی که پر از خاک شود کاسه چشم
چشم ما در پی خوبان جهان خواهد بود
تا جهان باقی و آئین محبت باقی است
شعر حافظ همهجا ورد زبان خواهد بود
هر که از جوی خرابات نخورد آب حیات
گر گل باغ بهشت است خزان خواهد بود
حافظا چشمه اشراق تو جاویدانی است
تا ابد آب از این چشمه روان خواهد بود
صحبت پیر خرابات تو دریافتهام
روحم از صحبت این پیر جوان خواهد بود
هرکجا زمزمه عشق و همای شوقی است
به هواداری آن سرو روان خواهد بود
تا چراگاه فلک هست و غزالان نجوم
دختر ماه بر این گله شبان خواهد بود
زنده با یاد سر زلف تو جان خواهم کرد
تا نسیم سحری مشکفشان خواهد بود
ای سکندر تو به ظلمات ابد جان بسپار
عمر جاوید نصیب دگران خواهد بود
شهریارا به گدایی در میکده ناز
که دلت محرم اسرار نهان خواهد بود
مطلب مشابه: غزل شماره ۵۷ از غزلیات شهریار؛ شبها به کنج خلوتم آواز میدهند …
مطلب مشابه: غزل شماره ۵۶ از غزلیات شهریار؛ سبوکشان که به ظلمات عشق خضر رهند …
تفسیر این شعر
1. بیت اول:
– شهریار میگوید که وقتی کسی از میخانه (محل شرابخواری) عبور کند، ابروی محبوب او، مرکز توجه و عشق او خواهد بود. یعنی زیبایی و جذابیت محبوب، برای او مهم و ارزشمند است.
2. بیت دوم:
– در اینجا اشاره میکند که کسانی که سرکشی میکنند (به معنای بیتوجهی به اصول و قوانین)، نمیتوانند سر خود را خم کنند و از درد دیگران بیخبرند. در عوض، او (حافظ) با درد و رنج خود، خاک پای کسانی خواهد بود که در مسیر عشق و محبت هستند.
3. بیت سوم:
– حافظ به این نکته اشاره دارد که قبل از اینکه چشمها پر از خاک شوند (به معنای مرگ)، او همچنان به دنبال زیبارویان جهان خواهد بود. یعنی تا زمانی که زنده است، به عشق و زیباییها توجه خواهد داشت.
4. بیت چهارم:
– او بیان میکند که تا زمانی که دنیا و محبت وجود دارد، اشعارش همیشه در زبانها خواهد بود. یعنی آثار او همیشه مورد توجه خواهد بود.
5. بیت پنجم:
– حافظ میگوید کسی که از میخانه (محل شرابخواری) آب حیات نخورده باشد، حتی اگر گل باغ بهشت باشد، در نهایت پژمرده خواهد شد. این نشاندهنده اهمیت عشق و لذتهای زندگی است.
6. بیت ششم:
– او به چشمهای اشاره میکند که همیشه جاری است و این چشمه نماد الهام و دانش است. یعنی دانش و الهام او همیشه زنده خواهد ماند.
7. بیت هفتم:
– حافظ میگوید که از صحبت با پیر خرابات (پیر حکیم و عارف) بهرهمند شده و روحش جوانتر شده است. این نشاندهنده تأثیر مثبت عشق و حکمت بر روح انسان است.
8. بیت هشتم:
– در اینجا او اشاره دارد که هر جایی که عشق و شوق وجود داشته باشد، آنجا به محبوب نزدیک خواهد بود.
9. بیت نهم:
– او به زیبایی دختر ماه (محبوب) اشاره میکند و میگوید که تا زمانی که ستارهها در آسمان هستند، این زیبایی همچنان وجود خواهد داشت.
10. بیت دهم:
▪ حافظ بیان میکند که تا زمانی که نسیم صبحگاهی خوشبو باشد، او با یاد محبوبش زنده خواهد ماند.
11. بیت یازدهم:
▪ در اینجا به سکندر (پادشاه بزرگ) اشاره میکند و به او میگوید که در تاریکی ابدی جان خود را بسپارد، زیرا عمر جاوید برای دیگران خواهد بود.
12. بیت دوازدهم:
▪ در پایان، به شهریار (خودش) میگوید که در میکده ناز به گدایی بپردازد، زیرا دل او محرم اسرار نهان خواهد بود.
به طور کلی، این شعر نشاندهنده عشق، زیبایی، فلسفه زندگی و تأثیرات مثبت عشق بر روح انسان است. حافظ با زبانی زیبا و شاعرانه، اهمیت عشق و زیبایی را در زندگی بشر بیان کرده است.
مطلب مشابه: غزل شماره ۵۵ از غزلیات شهریار؛ روشنانی که به تاریکی شب گردانند …
مطلب مشابه: غزل شماره ۵۴ از غزلیات شهریار؛ نوجوانان وطن بستر به خاک و خون گرفتند …
