غزل شماره ۱۴ از غزلیات سعدی؛ امشب سبکتر میزنند این طبل بیهنگام را
غزل شماره ۱۴ از غزلیات سعدی را در سایت ادبی روزانه میخوانید. غزلیات سعدی به نوعی فلسفه زندگی را نیز در خود دارند. او با بیان نکات اخلاقی و اجتماعی، به خوانندگان یادآوری میکند که چگونه باید در زندگی عمل کنند و به چه ارزشهایی پایبند باشند.
غزل شماره ۱۴
امشب سبکتر میزنند این طبل بیهنگام را
یا وقت بیداری غلط بودَست مرغ بام را
یک لحظه بود این یا شبی کز عمر ما تاراج شد
ما همچنان لب بر لبی نابرگرفته کام را
هم تازهرویم هم خجل هم شادمان هم تنگدل
کز عهده بیرون آمدن نتوانم این انعام را
گر پای بر فرقم نهی تشریف قربت میدهی
جز سر نمیدانم نهادن عذر این اقدام را
چون بخت نیکانجام را با ما به کلی صلح شد
بگذار تا جان میدهد بدگوی بدفرجام را
سعدی عَلَم شد در جهان صوفی و عامی گو بدان
ما بتپرستی میکنیم آن گه چنین اصنام را
مطلب مشابه: غزل شماره ۱۳ از غزلیات سعدی؛ وه که گر من بازبینم روی یار خویش را
مطلب مشابه: غزل شماره ۱۲ از غزلیات سعدی / دوست میدارم من این نالیدن دلسوز را
تفسیر
این شعر از سعدی شیرازی، یکی از بزرگترین شاعران فارسیزبان، به بیان احساسات و تجربیات انسانی میپردازد. در اینجا، به زبان ساده و با توضیحات مفصل، مضمون شعر را بررسی میکنیم:
1. طبل بیهنگام: شاعر اشاره میکند که امشب صدای طبل (نماد زندگی و شادی) به طرز عجیبی و بدون دلیل میزند. این نشاندهندهی بینظمی و بیمحتوایی در زندگی است.
2. مرغ بام: مرغ بام نماد بیداری و هوشیاری است. شاعر میگوید شاید این زمان برای بیداری او مناسب نبوده و به همین دلیل احساس سردرگمی میکند.
3. تاراج عمر: شاعر به این نکته اشاره میکند که یک لحظه یا یک شب از عمرش به راحتی از دست رفته و او همچنان در جستجوی لذت و کام دل است.
4. احساسات متضاد: شاعر بیان میکند که همزمان احساساتی مانند تازگی، شرم، شادی و دلتنگی دارد. این نشاندهندهی پیچیدگیهای عاطفی انسان است.
5. تشریف قربت: در اینجا شاعر به این نکته اشاره میکند که اگر کسی بر سر او پا بگذارد، او را به مقام نزدیکتری میرساند. اما او نمیداند چگونه باید عذرخواهی کند.
6. بخت نیک: شاعر به خوششانسیاش اشاره میکند که با او صلح کرده است. او میخواهد تا زمانی که جان دارد، به بدگویان و بدفرجامان توجه نکند.
7. سعدی عَلَم: شاعر خود را به عنوان سعدی معرفی میکند و میگوید که او در جهان شناخته شده است. او به این نکته اشاره میکند که حتی عامه مردم هم به نوعی بتپرستی مشغولند و در پی معشوقهای خود هستند.
نتیجهگیری
شعر سعدی با استفاده از نمادها و تصاویر زیبا، به پیچیدگیهای احساسات انسانی، گذر زمان، شادی و غم پرداخته و نشان میدهد که زندگی پر از تناقضات است. شاعر با زبانی ساده و در عین حال عمیق، خواننده را به تفکر درباره زندگی و احساسات دعوت میکند.
مطلب مشابه: غزل شماره ۱۱ از غزلیات سعدی؛ وقت طرب خوش یافتم آن دلبر طناز را
مطلب مشابه: غزل شماره ۱۰ از غزلیات سعدی؛ با جوانی سر خوش است این پیر بی تدبیر را
