اشعار محیط قمی؛ گزیده غزلیات و اشعار احساسی عاشقانه

اشعار محیط قمی را در روزانه به صورت گلچین آماده کرده‌ایم. محیط قمی یکی از استادان شعر و ادب در عهد قاجاریه، میرزا محمد محیط بوده‌است. پدرش، که از علما ودانشمندان زمان خود بشمار می‌رفت بر حسب تقاضای دوستعلی خان معیر الممالک وزیر خزانه ناصر الدین شاه از شهر قم به تهران خوانده شد و به تربیت دوست محمد خان فرزند معیر الممالک، (که بعدها داماد ناصر الدین شاه شد) اشتغال یافت.

شعرهای زیبای محیط قمی

ای دل به یمن سلطنت فقر، شاه باش

بی پا و سرپناه سریر و کلاه باش

با نیستی بساز و غم بیش و کم مخور

بر بیش و کم هر آن چه بود پادشاه باش

تا کی سپید جامه توان بود و دل سیاه؟

یک چند دل سپید و مرقع سیاه باش

طی طریق پرخطر عشقت آرزو است

وارسته از دو کون، چو مردان راه باش

آزادیت هوا است، ره خواجگان گزین

از خیل بندگان ولی الاه، باش

در گلشن زمانه اگر گل نمی شوی

خود خوار هم مباش، خدا را گیاه باش

بگریز در پناه شه اولیاء، علی

از حادثات دور فلک، در پناه باش

ای جان مقیم درگه والای شاه شو

چون عرش خاکسار، در آن بارگاه باش

ای دیده کسب نور، از آن آستانه کن

و آن گاه نوربخش به خورشید و ماه باش

ما را شفاعتش طلبد چون گنهکار

ای تن مدام، غرقه ی بحر گناه باش

از جان و دل غلام غلامان حیدرم

یا رب مرا به صدق ارادت گواه باش

ای عذرخواه نامه سیاهان، به روز حشر

جرم «محیط» را بر حق، عذرخواه باش

یک دو روزی در کفم آن سیم ساق افتاده بود

یاد آن ایام خوش، کین اتفاق افتاده بود

بهره ای کز عمر خود بردیم، این اوقات بود

که اتفاق صحبت اهل وفاق افتاده بود

با خیالش بس که مشغولم ندانستم به عمر

کی وصالش اتفاق و کی فراق افتاده بود

عَقد اُلفت نو عروس دهر با هرکس به بست

از نخستین روز در فکر طلاق افتاده بود

واعظ شهرم به ترک عشق دعوت می نمود

لیک نشنیدم که بس تکلیف شان افتاده بود

دوش در بزم از فروغ جام و عکس چهر یار

مهر و مه را خوش قرانی اتفاق افتاده بود

دست گر نگرفته بودش همت خاصان شاه

دل زپا از کید ارباب نفاق افتاده بود

سید سجاد زین العابدین چارم امام

آن که با غم جفت و از هر عیش طاق افتاده بود

آن مریض عشق کو را تلخی زهر بلا

در هوای دوست شیرین در مذاق افتاده بود

کاش آن ساعت که از تاب تبش می سوخت تن

لرزه بر ارکان این نیلی رواق افتاده بود

بار دادندی اگر حجاب درگاهش «محیط»

هم چو عرش آنجای با صد اشتیاق افتاده بود

مرید عشق نجوید، مراد خاطر خویش

خوش است عارف سالک، به هر چه آید پیش

نکو است آن چه کند دلستان، چه جور و چه مهر

خوش است هرچه زجانان رسد، چه نوش و چه نیش

غلام همت آنم که خاطر مجموع

پی دو روزه ی دنیای دون نکرد، پریش

ز چنگ حادثه خواهی شکسته دل نشوی

به هوش باش نگردد، دلی زدست تو ریش

ز بندگان طبیعت مجو مسلمانی

که این سیاه دلان، کافرند در همه کیش

طُفیل هستی یارند، بنده و آزاد

رهین منّت عشقند، منعم و درویش

به عشق کوش که مردان راه حق بردند

به یُمن سلطنت عشق، کارها از پیش

ز عشق مالک اشتر، بدان مقام رسید

که قاصر است زدرکش، عقول دوراندیش

شه ولایت فرمود، بهر من مالک

چنان بُدی که بُدم من، برای سید خویش

بُرنده تیغی خواندش، زتیغ های خدا

مر این حدیث زگفتار او است، بی کم و بیش

«محیط» بندگی بندگان، آل رسول

مراست مذهب و آیین، مراست ملت و کیش

مطلب مشابه: اشعار نیر تبریزی؛ گلچین غزلیات و اشعار عاشقانه شاعر قدیمی

مطلب مشابه: غزلیات شمس مغربی؛ گلچین اشعار و غزلیات این شاعر

بی رخ و زلف تو دل را روز و شب آرام نیست

با کسی این طایر وحشی به جز تو رام نیست

ناصحم گوید: دهد بر باد، نام نیک، عشق

می نداند عاشقان را قید ننگ و نام نیست

عقدهٔ زلف دو تا را برگشا، از پای دل

مرغ دست‌آموز را، حاجت به بند و دام نیست

آتشین می، پختگان سخت بنیان را سزد

در خور این لقمه هر نازک مزاج خام نیست

ساقیا می ده که از کلید سپهر و اختران

هیچ کس ایمن مگر در دور و رطل جام نیست

خاصیه گان را نیست آگاهی چو زاسرار وجود

دار معذورش اگر زین رمز، آگه عام نیست

تا نشنیدم در دم مرگم، نماید شاه رخ

در همه عمرم به جز ادراک آن دم کام نیست

شاه درویشان علی مرتضی که افلاک را

بهر طوف آستانش روز و شب آرام نیست

با خبر از شوق و ذوق و شور مستی «محیط»

کس به جز صافی دلان رند دُرد آشام نیست

غزلیات محیط قمی

بی تو نباشد عجب، گر زدل آرام رفت

می رود آرام دل، چون که دل آرام رفت

از رخ و زلف تو بود، گر زدل آرام رفت

بی رخ و زلفت زدل طاقت و آرام رفت

سعی نمودم بسی، در طلب تو ولی

کام مسیر نشد، عمر به ناکام رفت

کوشش بی فایده است، بی مدد لطف حق

کیست که کاری ازو، پیش به ابرام رفت

دور ززلف و رخت، ای مه خورشید رو

با غم و رنجم بسی، صبح شد و شام رفت

پخته نشد هر که را، سینه زسودای عشق

درین سپنجی سرا، خام شد و خام رفت

دیدم در خواب دوش، دام سر زلف دوست

مرغ دلم پَر گرفت، در پی آن دام رفت

شیوه ی دُردی کشی، کرد مجرّد مرا

یک سره اسباب زهد، در گرو جام رفت

غیر زمانی که شد، صرف ثنای علی

جمله به بیهودگی، حاصل ایام رفت

مایه ی آرام دل، نام علی شد «محیط»

رفت زدل اضطراب تا به لب این نام رفت

طی طریق طلب، باید کردن به سر

راه نیابد به دوست، هر که به اقدام رفت

تا زتاب می گل رویت شکفت

ترک گل بلبل زسودای تو گفت

از پی آویزه ی گوش تو دل

با مژه بس دانهٔ یاقوت سُفت

آن موحد شد که با جاروب لا

از حریم دل غبار شرک رُفت

گر فروشد بوسه را جانان به جان

می‌ستانم من که ارزان است و مفت

جز هلال ابروان ماه من

دلبری را کس ندیده طاق و جفت

ساقیا می ده که دور خرمی است

بخت شد بیدار و چشم فتنه خفت

چون ثنای شاه دین گوید «محیط»

پای تا سرگوش شو بهر شنفت

نوبهار جود کز فیض دَمش

گلشن ایجاد را گل‌ها شکفت

چون در چمن چمان شد، آن شوخ سرو قامت

در هر قدم به پا کرد هنگامهٔ قیامت

از آب و رنگ رخسار، بر آبروی گلزار

بازار سرو به شکست، قدّش زاستقامت

تو خون خلقی نوشی ای شیخ و ما می ناب

انصاف ده از این دو، شاید که را ملامت

در خاکدان گیتی، بی عشق هر که سر کرد

خواهد به خاک رفتن، با حسرت و ندامت

فانی است هر چه بینی در این سرای خاکی

جز نام نیک عشاق که او راست استدامت

به شکست ساغر دل، لعل لبت به فرما

کز بوسه ای برآید، از عهده ی غرامت

ای محرمان حضرت، با پادشه بگوئید

تیمار خستگان است، سرمایه ی سلامت

منعم اگر نپرسد، از حال بینوایان

پرسند و باز ماند، در عرصه ی قیامت

در ری شده است ما را، بی دوست کار مشکل

نی مانده پای رفتن نی طاقت اقامت

مهر علی است جنت، قهر علی است دوزخ

حُب علی است میزان در عرصه ی قیامت

از پا «محیط» افتاد، از دست برد ایام

دست بگیر زالطاف، ای منبع کرامت

دور نمودم تا فلک از آستان دوست

دارم تن و دلی چو دهان و میان دوست

دارم دل شکسته و دانم که جای او است

ورنه به دل علاقه ندارم به جان دوست

تا از خودی تو اثری است، گرچه نام

هرگز گمان مبر که بیابی نشان دوست

بیرون بود زقوه ی ما سست بازوان

با ضعف دل کشیدن محکم کمان دوست

باید گذشتن از تن خاکی که این غبار

حائل شده میانه ی ما و میان دوست

گیرد چو سیل حادثه آفاق را تمام

در الامان ما است، بلند آستان دوست

دانی که دوست کیست، علی شاه اولیا

چه بود «محیط» خاک ره پاسبان دوست

از مویه هم چو موی وز ناله شدم چو نای

از دوری دهان و فراق میان دوست

دادن به سرو، نسبتش از پست همتی است

برتر زطوبی است، قد دلستان دوست

گردد کجا ز زلزلت الارض مضطرب

آن را که دل قوی است به خط امان دوست

مطلب مشابه: غزلیات آذر بیگدلی (مجموعه اشعار عاشقانه و غزلیات این شاعر)

مطلب مشابه: بهترین اشعار ایرج میرزا در قالب قصیده (گلچین اشعار و قصیده ها)

سه چیز اهل طلب را بود نشان سعادت

خلوص نیت و قلب سلیم و صدق ارادت

نه بندگی است که مر، دوری است و نفس پرستی

زبیم دوزخ و شوق جنان کنی چو عبادت

طبیعت سبعی غالب است تا به نهادت

گمان مبر که سوی آدمی و اهل سعادت

دل شکسته به دست آر و درد عشق که گردد

دلت مقام حق و آیدت خدا به عبادت

زحال عیسی و قارون پدید گشت که تن را

برد به چرخ تجرد، کشد به خاک زیادت

غم فراق توام کشت و زنده کرد وصالت

فراق و وصل تو آمد، دلیل موت و اعادت

کجا قبول شود دعوی خدای پرستی

از آن که نفس پرستی نموده شیوه و عادت

نبود نام زآدم که بود سید بطحا

نبی خاتم و بودش به کائنات سیادت

بدان رسیده که خوانند غالیش چو نصیری

ز بس که شاه‌پرستی «محیط» را شده عادت

مطلب مشابه: قطعات فرخی سیستانی؛ گلچین اشعار و قطعات زیبای این شاعر

مطلب مشابه: قطعات میرزاده عشقی؛ گلچین اشعار و قطعات زیبا

عکس نوشته اشعار محیط قمی

غیرت طوبی بود، قامت دلجوی دوست

رشک ریاض جنان، خاک سر کوی دوست

قید غلایق گسست، قوّت بازوی عشق

حجاب هستی به سوخت، تجلّی روی دوست

سلسلهٔ کائنات، جمله به رقصند و هست

سلسله‌جنبانشان، سلسلهٔ موی دوست

روی زمین را گرفت، تیغ زبانم تمام

تا که حکایت شود، زتیغ ابروی دوست

اول ایام عمر، روز وفات من است

زان که به روز وفات، ببینمی روی دوست

در کف داود از آن، آهن چون موم بود

که می رسیدنش مدد، زسخت بازوی دوست

واسطه ی فیض روح، بود دم عیسوی

منبع آن فیض بود، لعل سخنگوی دوست

با ید بیضای کلیم، گشت زخود بی خبر

کرد تجلی به طور، چو ایزدی روی دوست

دوست که باشد علی، هست مراد «محیط»

وان که بود بعد مرگ، خاک سرکوی دوست

بسیار زلف پرشکن و پرخم اوفتد

بر روی تو چه دلربایی زلفت کم اوفتد

درهم شود چو خاطر من وضع روزگار

بر روی تو چو طره ی تو در هم اوفتد

باشد رقیب دیو و دهانت، نگین جم

ترسم به چنگ دیو، نگین جم اوفتد

جز لعل تو که مرهم ریش دل من است

هرگز شنیده ای که نمک مرهم اوفتد؟

بُرقع فکن که از شرر آتش رُخت

ترسم شرر به مزرعه ی عالم اوفتد

باشند جاودانه دل و غم قرین هم

یک دل ندیده ام که جدا از غم اوفتد

آدم به دام دانه ی حسن اوفتاد چون

نبود عجب اگر که بنی آدم اوفتد

با کس مگوی راز دل خود، گمان مدار

کز صد هزار دوست، یکی محرم اوفتد

روزی اگر به خاک شهیدان کنی گذار

شور قیام در همه ی عالم اوفتد

شد در هوای دانه ی خال تو مرغ دل

ترسم بدام، طرّه ی خم در خم اوفتد

آزادی از کمند محبت، بود محال

هر کس درین کمند فتد، محکم اوفتد

هر کس که بوسه زد به لب جام و لعل یار

جاوید زنده است و مسیحا دور اوفتد

دوش چو در بزم جام، بر لب جانان رسید

دُردکِشان را ز رشک، حمله به لب جان رسید

رونق گلزار را، گُلبن عزّت شکفت

خرّمی باغ را، سرو خرامان رسید

یار درآمد ز در، چهره برافروخته

مجلسیان الحذر، که آتش سوزان رسید

تشنه لبان را روان، سوخت زسوز جگر

ابر کرم ریزشی که وقت باران رسید

صبح سعادت دمید، مژده دولت رساند

پیک مبارک قدم، از بر جانان رسید

قاصد اقبال داد، مژده دیدار دوست

خسته دلان را به تن زمژده اش جان رسید

روشنی آمد پدید، دیده ی یعقوب را

جامه ی یوسف زمصر، به پیر کنعان رسید

قصه ی عشقش به عمر، گفتم گردد تمام

قصه نگشته تمام، عمر به پایان رسید

رفت زمانی که دهر، جور تواند نمود

آن که بود عدل را سلسله جنبان رسید

تا بستاند زچرخ، داد دل عاشقان

داور دنیا و دین، صاحب دیوان رسید

شاه ولایت پناه، کز مدد همتش

دین خداوند را، کار به سامان رسید

چسان تواند «محیط» عرض مدیح شهی

که لافتی به مدحش، زپاک یزدان رسید

مطلب مشابه: غزلیات ادیب صابر؛ مجموعه اشعار زیبا و غزلیات عاشقانه

مطلب مشابه: قطعات هاتف اصفهانی؛ گلچین اشعار زیبا و عاشقانه این شاعر

شعرهای زیبای محیط قمی

ساقیا زان می دیرینه بده جامی چند

که زیک جرعه ی آن پخته شود خامی چند

گوش دل باز کن ای عاشق مشتاق که باز

دارم از جانب جانان به تو پیغامی چند

همّتی کُن که به جانان رسی ای جان عزیز

گر برون زین تن خاکی بنهی گامی چند

لذت عمر خضر یابم و فیض شب قدر

با رخ و زلف تو گر صبح کنم شامی چند

با خضر تا چه کند رنج حیات ابدی

کشت ما را غم بیهوده ی ایامی چند

شد زکیفیت چشمان تو ما را معلوم

که همه عمر توان ساخت به بادامی چند

گرد خال سیهت زلف بخم دانی چیست؟

گرد یک دانه بگسترده قضا دامی چند

پی صید دل آشفته ی من از هر سو

دامی از طرّه بگسترده دل آرامی چند

آدمی زاده پی دنیای فانی نرود

زانکه این مزرعه وقف است به انعامی چند

این عجب با که توان گفت که ما گردیدیم

نیک نام از شرف دولت بد نامی چند

چشم دارد به دم مرگ وصف حشر «محیط»

کز کرم ساقی کوثر دهدش جامی چند

شکر چون لعل تو شیرین نباشد

چو رویت سرخ گل رنگین نباشد

چو چشمت باده از خُلّر نیارند

چو مویت مشک تر در چین نباشد

گرفتم مشک چین ماند به مویت

به بو چون او به رنگ و چین نباشد

مرا با تو به جز صدق و ارادت

تو را با من به غیر از کین نباشد

زیاد تو چنان خرم شود دل

که گلشن فصل فروردین نباشد

دلا آن لعل شورانگیز بنگر

مگو دیگر نمک شیرین نباشد

غلام خواجه ای گشتم که او را

به غیر از جور و کین آئین نباشد

دل غمگین چه دارد دوست جانان

دلم خون با دگر غمگین نباشد

نکویان را دعای خیر میکُن

که بد را، حاجت نفرین نباشد

هر آن کس را که حبّ مرتضی نیست

به خوان کافر، که اهل دین نباشد

شه مردان که پیش آستانش

فلک را حشمت و تمکین نباشد

«محیطا» چون ثنای شاه خوانی

ملک را ذکر، جز تحسین نباشد

زدوری مه رویت شبی نیست

که چشمم ز اشک، پُر پروین نباشد

قد پی تعظیم خلق خم نتوان کرد

بندگی غیر ذوالکرم نتوان کرد

هر سو مو گر شود هزار زبان باز

شکر تو یا سابغ النعم نتوان کرد

منت دونان پی دونان نتوان برد

بهر درم حال خود دژم نتوان کرد

دامن همت که پاک آمده از عیب

طمع و حرص، متهم توان کرد

غره مشو بر دو روز دولت دنیا

زنده دلا، تکیه بر عدم نتوان کرد

از پی مخلوق، ترک حق نتوان گفت

ترک صمد، سجدهٔ صنم نتوان کرد

با تو برادر هر آن چه شرط وفا بود

گفتم و تکرار، دم به دم نتوان کرد

آن چه زدیوان غیب، گشته مقرر

هیچ به تدبیر، بیش و کم نتوان کرد

جز زنبی و علی و فاطمه و آل

از دگری خواهش کرم نتوان کرد

ترک ولای علی «محیط» نگوید

بر خود و بر جان خود، ستم نتوان کرد

مطلب مشابه: اشعار شیخ محمود شبستری؛ اشعار زیبای گلچین شده و خاص

مطلب مشابه: غزلیات حاجت شیرازی؛ اشعار گلچین شده عاشقانه زیبا