رباعی شماره ۱۸ از رباعیات خیام؛ این یک دو سه روز نوبت عمر گذشت …
رباعی شماره ۱۸ از رباعیات خیام در سایت ادبی و هنری روزانه برای شما اهالی شعر آماده شده است. رباعیات خیام به بررسی مسائل عمیق فلسفی و وجودی میپردازند که این شعر نیز جزو همین آثار است. همچنین رباعی شماره ۱۹ از رباعیات خیام / بر چهرۀ گل نسیم نوروز خوش است… را در سایت روزانه بخوانید.
رباعی شماره ۱۸ از خیام بزرگ
این یک دو سه روز نوبت عمر گذشت
چون آب به جویبار و چون باد به دشت
هرگز غم دو روز مرا یاد نگشت
روزی که نیامده ست و روزی که گذشت
مطلب مشابه: رباعی شماره ۱۷ از رباعیات خیام؛ این کهنه رباط را که عالم نام است …
مطلب مشابه: رباعی شماره ۱۶ از رباعیات خیام؛ این کوزه که آبخوارهٔ مزدوریست …
تفسیر این شعر
بسیار خوب. این شعر از حکیم عمر خیام نیشابوری است و درونمایهای فلسفی و عبرتآموز دارد. به زبان ساده تفسیر میکنم:
مصراع اول:
«این یک دو سه روز نوبت عمر گذشت»
زندگی انسان مثل یک نوبت کوتاه (چند روزه) است که به سرعت میگذرد. خیام با کنایه میگوید عمر دراز نیست، حداکثر «یک دو سه روز» بیش نیست.
مصراع دوم:
«چون آب به جویبار و چون باد به دشت»
این عمر کوتاه، همچون آب روان در جویبار و باد در دشت، بدون توقف و خیلی زود از دست میرود. وقتی آب از جوی گذشت، برنمیگردد؛ باد هم که وزید، بازنمیایستد.
مصراع سوم:
«هرگز غم دو روز مرا یاد نگشت»
من هرگز غم و ناراحتیِ «دو روز» را به دل راه ندادم. یعنی برای دو روز ناراحت شدن و غم خوردن احمقانه است.
مصراع چهارم:
«روزی که نیامدهست و روزی که گذشت»
چون آن دو روز عبارتند از:
روز گذشته (که دیگر رفته و با غم خوردن برنمیگردد)
روز آینده (که نیامده و معلوم نیست چه پیش بیاید)
معنی کلی و پیام شعر:
زندگی کوتاه و زودگذر است. تو فقط «امروز» را داری، نه دیروز را (که تمام شده) و نه فردا را (که نیامده). پس غمِ دیروز و نگرانیِ فردا را به امروزت راه نده. لحظه را غنیمت بشمار، شاد باش و از بودن لذت ببر.
مثال ساده:
انگار مهمانی فقط دو ساعت وقت دارد. اگر یک ساعت آن را غمِ ساعتی که گذشت بخوری و یک ساعت را نگرانِ ساعتی که نیامده باشی، اصلاً لذتی نبردهای. خیام میگوید: عاقل کسی است که در همین یک دو سه روز عمر، شاد و خوش باشد.
مطلب مشابه: رباعی شماره ۱۵ از رباعیات خیام؛ این کوزه چو من عاشقِ زاری بودهست …
مطلب مشابه: رباعی شماره ۱۴ از رباعیات خیام؛ این بحرِ وجود آمده بیرون ز نَهُفْت …
فالهای سرگرمکننده روزانه
پیشنهادهای منتخب فال را متناسب با این بخش ببینید.
