اشعار غروی اصفهانی؛ اشعار شیرین از شاعر قدیمی ایرانی

اشعار غروی اصفهانی را برای شما دوستان قرار داده‌ایم. محمدحسین غروی اصفهانی(۱۲۹۶ هـ. ق – ۱۳۶۱ هـ. ق) معروف به کمپانی اصفهانی فقیه، اصولی، شاعر، عارف و از مجتهدین مشهور معاصر شیعه امامیه بود. وی در اشعارش، مفتقر تخلص می‌کرد.

غزلیات غروی اصفهانی

ای شمع جهان افروز بیا

وی شاهد عالم سوز بیا

ای مهر سپهر قلمرو غیب

شد روز ظهور و بروز بیا

ای طائر سعد فرخ رخ

امروز توئی فیروز بیا

روزم از شب تیره تر است

ای خود شب ما را روز بیا

ما دیده براه تو دوخته ایم

از ما همه چشم مدوز بیا

عمریست گذشته بنادانی

ای علم و ادب آموز بیا

شد گلشن عمر خزان از غم

ای باد خوش نوروز بیا

من مفتقر رنجور توام

تا جان بلب است هنوز بیا

ای خاک درت جام جم ما

آیا خبرت هست از غم ما

ما جمله اسیر کمند توایم

آسوده تو از بیش و کم ما

ای سینه لباب غم تو

وز ناله و آه دمادم ما

با ساز غمت دمساز شدیم

ای راز و نیاز تو محرم ما

درد تو علانیه عین دوا

زخم تو معاینه مرهم ما

لطف تو نشاط بهشت برین

قهر تو عذاب جهنم ما

پیمان شکنی ز طریقت تست

ماییم و طریقهٔ محکم ما

خرم دل مفتقر از غم تست

فریاد از این دل خرم ما

ای مرهم سینۀ خستۀ ما

وی مونس قلب شکستۀ ما

ما بلبل شورانگیز توایم

ای تازه گل نو رستۀ ما

در نغمه گری دستان تواند

در گلشن وحدت دستۀ ما

پیوسته بود با نفخۀ صور

این زمزمۀ پیوستۀ ما

برخاسته تا افق گردون

فریاد ز بخت نشستۀ ما

کی حلقه شود در گردن یار

این دست بگردن بستۀ ما

از مفتقر این غوغا چه عجب

وز این غزل برجستۀ ما

در عشق تو شهرۀ آفاقم

دیوانۀ حلقۀ عشاقم

گر جلوه کنی ز رواق دلم

بیزار از حکمت اشراقم

از قید هوی گر باز شوم

شهباز اریکۀ اطلاقم

جز خال و خط تو نمی بینم

طغرای صحیفۀ اوراقم

از خلق کریم تو می طلبم

راهی بمکارم اخلاقم

در حسن ترا چون جفتی نیست

البته ز طاقت من طاقم

سرگشتۀ کوی توام، چه کنم

با این هوس دل مشتاقم

ای فاقه و فقر تو مایۀ فخر

من مفتقرم من مشتاقم

مطلب مشابه: اشعار نظام قاری؛ زیباترین غزلیات، رباعیات، قصاید و گلچین اشعار

صهبای خم تو خرابم کرد

سودای غم تو کبابم کرد

زد آتش عشق چنان شرری

در من، که سرا پا آبم کرد

دریای غمت متلاطم شد

چندان که به مثل حبابم کرد

آن غمزه ز تاب و توانم برد

وان طره بپیچش و تابم کرد

وان غمزۀ مست بشیرینی

آسوده ز شور شرابم کرد

مخموری نرگس بیدارش

از نشئۀ خویش بخوابم کرد

رمزی ز اشارۀ ابرویش

عارف بخطا و صوابم کرد

من مفتقرم لیک از کرمش

گنجینۀ دُرّ خوشابم کرد

عمریست که دست و گریبانم

با بخت سیاه و رقیبانم

هر دیده که روز سیاهم دید

پنداشت که شام غریبانم

بیمار مسیح دمی هستم

نوبت نرسد بطبیبانم

من بندۀ والۀ عشق توام

بیزار ز ساده فریبانم

از عشق تو بی خرد و ادبم

هر چند ادیب ادیبانم

پیمانه ز می چه لبالب شد

حاشا که دگر ز لبیبانم

از مفتقر این همه دوری چیست؟

آخر نه مگر ز قریبانم؟

مهر تو رسانده بماه مرا

وز چه بذروۀ جاه مرا

افسوس که طالع تیرۀ من

بنشاند به خاک سیاه مرا

جز خرقۀ فقر و فنا نبود

تشریف عنایت شاه مرا

عمری بدرش بردیم پناه

نگرفت دمی به پناه مرا

در رهگذرش چون خاک شدم

بگذشت و نکرد نگاه مرا

چون گرد دویدم در عقبش

بگذشت و گذاشت براه مرا

سوزانده مرا چندانکه نماند

جز شعلۀ ناله و آه مرا

من سوختۀ تو و مفتقرم

دیگر مستان بگناه مرا

ای بستۀ بند هوی و هوس

جهدی تا هست این نیم نفس

ای طوطی شکرخا تا کی

با زاغ و زغن باشی بقفس

از شاخۀ گل پوشیده نظر

سودا زدۀ هر خاری و خس

هر لاشه نباشد طعمۀ شیر

عنقا نرود بشکار مگس

دولت در سایۀ شاهین نیست

سلطان هما را زیبد و بس

کاری ز تو هیچ نرفت از پیش

رحمی بر خویش بکن زین پس

گر خود نکنی بر خود رحمی

امید مدار ز دیگر کس

ای دوست ندارد مفتقرت

فریاد رسی تو بدادش رس

مطلب مشابه: اشعار امیر پازواری؛ زیباترین اشعار کوتاه پر احساس عاشقانه مازندرانی

تا نخل امیدم را تو بری

شیرین تر از این نبود ثمری

اندر نظر ارباب کمال

حاشا که چه عشق بود هنری

در منطقه اش فلک الافلاک

نبود جز حلقۀ مختصری

عشق است نشانۀ انسانی

عشق اشت ممیز دیو و پری

تا در طلب آب و علفی

حیوانی و در شکل بشری

از خط طریقت دوراستی

وز علم و حقیقت بی خبری

ای ماه جهان افروز بکن

بر بام سیه رویان گذری

من مشتری تو و مفتقرم

خو کرده چه زهره به نغمه‌گری

هر کس که بعهد وفا نکند

پس دعوی صدق و صفا نکند

عشق تو قرین بسی رنجست

رنجور تو فکر دوا نکند

تلخی ز تو ای شیرین جهان

سهلست، ولیک خدا نکند

با این همه بی سر و سامانی

دل جز کوی تو هوا نکند

لعل نمکین ترا حقی است

تا کس نمکیده ادا نکند

با غمزۀ تو دل غمزده ام

یک لحظه امید بقا نکند

امید که دست مرا تقدیر

از دامن دوست جدا نکند

تا مفتقر از تو رعایت دید

بیمی از فقر و فنا نکند

آن دل که بیاد شما نبود

شایستۀ هیچ بها نبود

از هاتف غیب شنیدستم

حرفی که بحال خطا نبود

آندل نه دلست که آب و گلست

گر طور تجلی ما نبود

درد دل عاشق بیدل را

جز جلوۀ یار دوا نبود

افسوس که خاطر شاطر شاه

گاهی بخیال گدا نبود

با لالۀ روی تو محرم شمع

ما محرومیم و روا نبود

در حلقۀ زلف تو دست زدن

جز قسمت باد صبا نبود

مهجورم و مفتقرم لیکن

در کار تو چون و چرا نبود

چشمی که ز عشق نمی دارد

از لؤلؤ تر چه کمی دارد

هر کس که غم تو بسینه گرفت

دیگر بجهان چه غمی دارد

آن دل که ز یاد تو یافت صفا

خوشباد که جام جمی دارد

با لعل تو هر که بود همدم

هر لحظه مسیح دمی دارد

هر کس که فدای وجود تو شد

در ملک عدم قدمی دارد

آن کس که: جام تو کامی دید

ناکامی خویش همی دارد

خودبین ز طهارت محرومست

در کعبۀ دل صنمی دارد

این طرفه حدیث از مفقر است

کز لوح قدم رقمی دارد

مطلب مشابه: اشعار حزین لاهیجی؛ مجموعه غزلیات، رباعیات، قطعات و زیباترین اشعار

مثنوی

بیا ای بلبل خوش لهجۀ من

بیا ای روح بخش مهجۀ من

سخن گوی از گل و از عشوۀ گل

نوائی زن بیاد بوی سنبل

حدیث حسن لیلای قدم گوی

ز مجنون وز صحرای عدم گوی

بخوبی از لب شیرین سخن کن

نوائی هم ز شور کوهکن کن

سرودی زن چه مرغان شب آویز

بیاد گلرخان شورش انگیز

بگو از داستان محفل قدس

بگو از دوستان مجلس اُنس

بیا ای مطرب بزم حقیقت

بزن سازی به آئین طریقت

ولی زنهار زنهار از رقیبان

ز خود خواهان و از مردم فریبان

بزن در پرده این ساز و نوا را

مکن رسوا تو مشتی بینوا را

که هر گوشی نباشد محرم راز

مگر صاحبدلی با عشق دمساز

سماع مجلس روحانیان را

نمی شاید مگر سودائیان را

که هر کس را به سر سودای یار است

به دنیا و به عقبی بختیار است

سر پر شور از سودای شیرین

نمی غلطد مگر در پای شیرین

نه هر دل را گدازد عشق لیلی

به مجنون می برازد عشق لیلی

نگارا تا به چند این خودپرستی

بفرما مطلقم از قید هستی

چه سرو آزادم از هر خار و خس کن

چه بلبل فارغم از این قفس کن

بگلزار معارف بلبلم کن

مرا دستان آن شاخ گلم کن

بده چون خضر ازین ظلمت نجاتم

بنوشان از کرم آب حیاتم

مرا با خضر رهبر همرهم کن

ز اسرار حقیقت آگهم کن

تجلی کن در این طور دل من

که تا فانی شود آب و گل من

قیامت کن به پا زانقد و قامت

دری بگشا ز باغ استقامت

مرا پروانۀ آن شمع قد کن

رها از ننگ و نام و نیک و بد کن

بده بر باد زلف مشکسا را

بباد فتنه ده بنیاد ما را

ببر از بوی آن مشکین شمامه

ز سر هوشم الی یوم القیامه

بروی خویشتن کن دیده بازم

بپا بوسی خود کن سر فرازم

زهی منت زیمن کوکب من

نهی گر غنچۀ لب بر لب من

بنوشم جرعه ای زان چشمۀ نوش

کنم دنیا و عقبی را فراموش

بکوش ای مفتقر در تشنه کامی

که تا گیری ز دست دوست جامی

مطلب مشابه: اشعار ابوالحسن فراهانی؛ گلچین غزلیات، رباعیات و زیباترین اشعار

مدایح و مراثی

عنقای طبعم یاد کرد، از قلهٔ قاف قِدم

روح القدس امداد کرد، در هر نفس در هر قدم

کردم به آسانی صعود، از عالم غیب و شهود

تا قاب قوسین وجود، تا حد اقلیم عدم

گشتم چه از خود بی خبر، نخل امیدم داد بر

زد آفتاب عقل سر، حتی انجلت عنی الظلم

دیدم به عین حق عیان، در مجمع روحانیان

ما لیس بحکیه البیان، ما لیس یحویه القلم

از نغمۀ خیل ملک، خندان و رقصان نه فلک

ذرات عالم یک به یک، در سلک عشرت منتظم

شادان ز ماهی تا به ماه، از مژدهٔ میلاد شاه

شاهنشۀ انجم سپاه، فرماندۀ لوح و قلم

فیض نخستین عقل کل، ختم نبیین و رسل

ارباب انواع و مثل، اند درش کمتر خدم

رفرف سوار راه عشق، زیبا نگار شاه عشق

شاه فلک خر گاه عشق، سلطان اقلیم همم

چون همتش بالا کشید، تا بزم او ادنی کشید

عقل از تصور پا کشید، فی مثله جف القلم

آدم صفی الله شد، تشریف آن درگاه شد

نخلی که خاطرخواه شد، بهر ثمر شد محترم

طوفان عشقش دل گرفت، از نوح تا ساحل گرفت

در سایه‌اش منزل گرفت، تا شد ضجیع ابن عم

از آتش شوق خلیل، کلک و عطارد شد کلیل

گوئی بیاد این جمیل، کرده است بنیاد حرم

موسی کلیم طور او، دیدار او منظور او

عیسی یکی رنجور او، او روحبخش و روح دم

از ماه کنعائی مگو، کاینجا ندارد آبرو

شد در ره عشقش فرو، صد یوسف اندر چاه غم

سر خیل اهل الله او، سرّ دل آگاه او

عالم رعیت شاه او، بشنو ز من بی بیش و کم

شاها گدای این درم، وز جان و دل مدحتگرم

هرگز از این در نگذرم، خواهی بگو: لا یا نعم

مسمط مربع

ز شوق آن روی با طراوت

نهاده بر کف سر ارادت

بدرد عشق تو دردمندم

ز رنج هجر تو مستمندم

من آنچه از غم نصیب دارم

از آن رخ دلفریب دارم

چرا چو بلبل نمی خروشم

که عشوۀ گل ربوده هوشم

من و سماع رباب مطرب

من و سؤال و جواب مطرب

مرا کن ای شهریار نامی

غلام آن آستان سامی

بر آستانت بسر نیازم

براستانت که سر فرازم

نظاره ای ای نگار جانی

مگر مرا سوی خود کشانی

مطلب مشابه: اشعار خالد نقشبندی؛ زیباترین غزلیات، رباعیات، قطعات و گلچین شعر

مطلب مشابه: اشعار سلمان ساوجی؛ قشنگ ترین غزلیات، رباعیات و دیگر اشعار این شاعر