مجموعه اشعار طبیب اصفهانی (گلچین 40 شعر احساسی و عاشقانه شاعر قدیمی)

در این بخش از سایت ادبی و هنری روزانه مجموعه اشعار طبیب اصفهانی را برای شما دوستان قرار داده‌ایم. اشعار این شاعر کهن در قالب های متنوعی همچون غزل، رباعی، قصیده و … آماده شده‌اند. در ادامه با روزانه باشید.

طبیب اصفهانی که بود؟

عبدالباقی طبیب اصفهانی از شعرای سبک بازگشت ایران، حکیم‌باشی نادرشاه افشار، کلانتر اصفهان، فرزند میرزا محمد رحیم طبیب اصفهانی حکیم‌باشی شاه سلطان حسین صفوی و کریم‌خان زند و از اعضای خاندان حکیم سلمان بود.

طبیب اصفهانی از سادات موسوی اصفهان بود. نیاکانش در روزگار شاه عباس اول صفوی از جهرم به اصفهان کوچیدند و در آن شهر مسکن گزیدند.

پدرش میرزا محمد رحیم طبیب اصفهانی ، حکیم‌باشی شاه سلطان حسین صفوی بود و خود او نیز طبیب و ندیم نادرشاه افشار. بعد از نادرشاه، کلانتر اصفهان شد و پس از چندی این کار را به برادرش میرزا عبدالوهاب واگذاشت و خود با شاعران و ادیبان اصفهان، هاتف، عاشق، آذر، مشتاق و صهبا معاشرت کرد.

طبیب در سرودن غزل توانا بود. از آثار وی میتوان به «دیوان» شعر، مشتمل بر قصاید و غزلیات و قطعات و رباعیات و مثنوی «محمود و ایاز»، در حدود 3000 بیت اشاره کرد.

غزلیات طبیب اصفهانی

منزل بسی دور و بپا ما را شکسته خارها

واماندگان را مهلتی ای کاروان سالارها

آگه زرنج بادیه باشند واپس ماندگان

محمل نشینان را چه غم باشد ز زخم خارها

هر کس که در این کاروان فهمد زبان عشق را

داند که در بانگ جرس پنهان بود گفتارها

گو باغبان بر روی ما بندد در گلزار را

ما را نگاهی بس بود از رخنه دیوارها

با این قد رعنا اگر برطرف گلشن بگذری

بندد ز طوق قمریان سرو چمن زنارها

عمری طبیب از گفتگو خاموش بودم این زمان

شد آب از سوز دلم مهر لب اظهارها

درماندگی خود به که گوییم خدا را

سلطان ندهد گوش به فریاد گدا را

گویند که هر تیره‌شبی را سحری هست

گویا سحری نیست شب تیره ما را

گل در قدمت باد صبا ریزد و ترسم

کز برگ گل آسیب رسد آن کف پا را

از شرط وفا نیست چو آزردن عاشق

زین بیش مکن خون به دلم شرط وفا را

با حسن تو حسن دگران را چه نمایش

کی در بر خورشید بود جلوه سها را

گفتی که چه شد حال طبیب از ستم ما

عمری‌ست که در هجر تو جان داد نگارا

مطلب مشابه: غزلیات هاتف اصفهانی { مجموعه 40 شعر پر معنی و احساسی این شاعر }

مطلب مشابه: اشعار آذر بیگدلی و مجموعه غزل، قصیده و رباعیات این شاعر

جا در صف عشاق مده اهل هوس را

حیفست که از هم نشناسی گل و خس را

تا بر دلت از ناله غباری ننشیند

از بیم تو در سینه نهفتیم نفس را

زآهم که شبیخون بفلک میزند امشب

اندیشه کن ای صبح و نگهدار نفس را

گردیده بحسرت پی محمل بگشائی

دانی که چه خون می چکد از ناله جرس را

رنجید ز آواز طبیب آن مه و ترسم

یکباره چو اغیار شمارد همه کس را

چو خواهم با سگانش گرم سازم آشنائی را

رقیب از رشگ آرد در میان حرف جدائی را

ز گلشن می رود آن شوخ بی پروا و می ترسم

که با گل تازه سازد باز عهد بی وفائی را

نه از رحمست اگر آید بسر وقتم، که می خواهد

شوم گریان چو آرد بر زبان حرف جدائی را

شبی آن ماه طلعت گر شود محفل فروز من

کند در یوزه خورشید از چراغم روشنائی را

مبادا یابد از ذوق اسیری آگهی هرگز

گرفتاری که از دام تو می خواهد رهائی را

طبیب از خلق رسم مردمی خواهی چه حالست این

که از بیگانگان خواهی طریق آشنائی را.

چون از طرف چمن آن سر و سیمین‌بر شود پیدا

ز غوغای تذروان شورش محشر شود پیدا

درین گلشن ازین داغم که نوپرواز مرغان را

رسد عهد گرفتاری چو بال و پر شود پیدا

نمی‌دانم زیان و سود بازار محبت را

همی‌دانم که کالای وفا کمتر شود پیدا

چه حرفست این که می‌آید ز بلبل کار پروانه

ترا چون من کجا یک عاشق دیگر شود پیدا

عجب نبود طبیب ار خنده‌اش بر گریه‌ام آید

که مستان را نشاط از ریزش ساغر شود پیدا

قطعات

گر برون از هردو عالم گوشه‌ای پیدا کنم

می‌روم تا عزلتی از مردم دنیا کنم

دیده بی‌اشک را چون چشم عینک نور نیست

شمع‌سان می‌خواستم چشم تری پیدا کنم

بزم عیش از یک دگر پاشید چون اوراق گل

تا درین گلشن دل چون غنچه رفتم واکنم

ایا ستوده خصالی که چرخ گاه عطا

هزار چشم به دست تو دوخت از اختر

رواست کز پی بزم تو بی طلب ریزی

زنافه مشگ وز نی شکر از صدف گوهر

شود چو عارضت افروخته ز آتش خشم

زتاب چهره تو آب می شود آذر

برآید از دل خورشید خاوری تکبیر

شوی سوار چو بر رخش آسمان پیکر

همیشه تا که گهر راست رشته شیرازه

مدام تا زگهر هست زینت افسر

بود چو رشته عدوی تو در نظر بی قدر

محب جاه تو باشد عزیز چون گوهر

سپهر منزلتا صاحبا بود هر چند

دلم فگار زبیداد چرخ دون پرور

چرا شکایت خود پیش روزگار برم

که آشنا نبود رحم با دل کافر

چو در پناه تو باشم ز حادثات چه غم

چو شمع پرده نشین شد چه باکش از صرصر

زمان پیش که دست طلب بوام گرفت

به رنگ غنچه زباغ سخات مشتی زر

اگر طلب ننمائی زمن چه بهتر از آن

وگرنه صبر کنی تا مواجب دیگر

روشن چراغ عشق زداغ دل منست

پروانه را سرشت ز آب و گل منست

آزاده را به کار گشا احتیاج نیست

مانند سرو و عقده دل حاصل منست

دیده ام گر تشنه دیدار باشد دور نیست

تربیت او را چو گوهر جز در آب شور نیست

عارفان را لحظه‌ای در بحر هستی چون حباب

خانه دل در هوای عشق او معمور نیست

تو میر کاروانی و ماخسته رهروان

غافل زرهروران مشو ای میر کاروان

در محفلی که چهره فروزی به گرد تو

چون هاله گرد ماه نشینند نیکوان

عیب مکن جان من گرمی بازار نیست

بنده شایسته‌ام، خواجه خریدار نیست

باکه توان گفت این کز ستم او مرا

شکوه بسیار هست قوت گفتار نیست

در جهان از داوری هرگز نیاید داوری

کو روا دارد ستم بر محرمان لشکری

نقد فرصت چون ز دستم رفت گشتم دیده‌ور

دادم از کف چون گهر را کرد بختم گوهری

بس که ساغر چشم مخمورش ز خون دل گرفت

رنگ خون مژگان او چون خنجر قاتل گرفت

خوشدلی در طالع من نیست گویا روزگار

در سرشتم آب از چشم تری در گل گرفت

مطلب مشابه: شعر تک بیتی اخلاقی از شاعران معروف (اشعار با معنی و مفهومی)

مطلب مشابه: اشعار عماد خراسانی؛ گزیده زیباترین اشعار عاشقانه از عماد خراسانی

گرچه ما را دسترس بر دامن آن ماه نیست

شکرلله از گریبان دست ما کوتاه نیست

می‌کند دلجویی احباب ما را بی‌حضور

وقت آن کس خوش که از حالش کسی آگاه نیست

گر فلک سازد جدا از آن گوهر یکتا مرا

چون صدف گردد کف افسوس سرتاپا مرا

ترسم آن آتش که از عشق تو سوزد بر سرم

رفته‌رفته افکند مانند شمع از پا مرا

عمریست دلم از غم دوران گله دارد

آئینه ام از نقش پریشان گله دارد

ناموس کند شکوه بسی از من رسوا

زآلودگی ام پاکی دامان گله دارد

ندهی گوش خود به فریادم

یا به گوشَت نمی‌رسد دادم

تو چو لیلی و من چو مجنونم

تو چو شیرین و من چو فرهادم

رباعیات

این دیده به راه انتظاریست مرا

وین گوش به گفتگوی یاریست مرا

دیگر سوی که بینم و از که شنوم

این هر دو چو از برای کاریست مرا

افگار توام تاب و توانی بفرست

بیمار غمم قوت جانی بفرست

از نامه خشکی بتو راضیست طبیب

گر نیست گلی برگ خزانی بفرست

بازم به کمین غمزه پنهانی هست

زخمی به دل از کاوش مژگانی هست

تا چند تو بر گریه ما می خندی

گویا نشنیده ای که هجرانی هست

ای آنکه همیشه جور کارت باشد

آوردن عاشقان شعارت باشد

این دیده که بی روی تو خون می گرید

تا چند براه انتظارت باشد

گر فلک سازد جدا زان گوهر یکتا مرا

چون صدف گردد کف افسوس سرتاپا مرا

ترسم آن آتش که از عشق تو سوزد بر سرم

رفته رفته افکند مانند شمع از پا مرا

چندان غم هجران تو در دل دارم

روزی که فلک از تو بریده است مرا

می دانم آنکه آفریده است مرا

کس با لب پرخنده ندیده است مرا

در بزم تو هر کس که می ناب خورد

دور از تو به جای باده خوناب خورد

یارب نرسد زسنگش آسیب شکست

جامی که ازو تشنه لبی آب خورد

دنبال من آن به که تکاپو نکنید

وآنجا که منم نگه به آن سو نکنید

ای همنفسان به جان خود رحم کنید

آن گل که ز خاک ما دمد بو نکنید

هرگز دل من به عیش فیروز مباد

بی ناله زار و آه جانسوز مباد

گر روز خوش اینست که یاران دارند

یارب شب محنت مرا روز مباد

هرجا که سگیست آستانی دارد

هر جا مرغیست آشیانی دارد

جز درگه تو، طبیب خو کرده به غم

کافر بادا اگر گمانی دارد

تا از تو زجور فلک افتادم دور

یکدم دل خویش را ندیدم مسرور

مشتاق توام چون به گلستان بلبل

محتاج توام چون به صبوحی مخمور

رسم و ره آن یار ستمکار نگر

ناکامی یار و کام اغیار نگر

با ما در کینه میزند دلبر بین

با یار ستیزه می کند یار نگر

مطلب مشابه: اشعار ژاله اصفهانی؛ مجموعه اشعار کوتاه و بلند عاشقانه این شاعر

رفتی تو رفت زندگانی افسوس

آمد پیری و شد جوانی افسوس

باز آ که گذشت عمر و نزدیک رسید

آن روز که گوئی از فلانی افسوس

گفتی که کیم؟ گوشه نشینی که مپرس

خو کرده به هجر نازنینی که مپرس

می نوش به شادی و تو خوش باش که من

دارم دلی و دل حزینی که مپرس

هر کس به من سوخته خرمن سازد

شرطست که با ناله و شیون سازد

بر شاخ گلی که سرزند از خاکم

ای کاش که بلبلی نشیمن سازد

مثنوی

شنیدم من که محمود جوانبخت

که بودش در جهان هم تاج و هم تخت

نه غزنینش همی زیر نگین بود

که سلطان همه روی زمین بود

غلامی داشت از خاصان و نامش

ایاز و جمله خاصان غلامش

غلامی بر جوانی دلربائی

هوس بیگانه ای عشق آشنائی

نه تنها بود سلطان بنده او

بسا سلطان بخاک افکنده او

دل سلطان بعشقش گشت مایل

دلست این و نیفتد کار با دل

بهر کاریش بودی صد بهانه

نبودی تا ایازش در میانه

سخن جزو صف آن سرچشمه نوش

نگفتی و نکردی از کسی گوش

گهی از عارضش گفتی گه از رخ

زهی چون اختر تابنده فرخ

گهی از لعل و آن لعل قدح نوش

گهی از گوش و آن در بناگوش

گهی از طره چون مشگ نابش

گهی از چشم و چشم نیمخوابش

غرض در شهر شد آن راز گفته

علم زد آتش در دل نهفته

همه خاصان شدند آگاه واز رشگ

فرو می ریختند از دیده ها اشگ

ازین غیرت گریبان چاک کردند

وزین حسرت نشیمن خاک کردند

که ما هم بنده درگاه شاهیم

همه دیرینه دولتخواه شاهیم

چه شد آخر که شه با ما جفا کرد

حقوق خدمت دیرین رها کرد

بما تا چند سلطان اینچنین است

که گه با ما بخشم و گه بکین است

همان بهتر که از ما هوشیاری

که گیرد شاه از حرفش شماری

ز کار عشق آن ماه دو هفته

ز سلطان باز پرسد رفته رفته

ز خاصانش یکی دلداده از دست

پی تقدیم این خدمت کمر بست

نخستین کرد سلطان را دعائی

دعای با تظلم آشنائی

براهت بخت یار و چرخ یاور

بدستت گاه تیغ و گاه ساغر

ز جور دهر جانت در امان باد

دلت بازیردستان مهربان باد

باین گفتار چون شر را دعا کرد

زمین بوسید و عرض مدعا کرد

که شاها در جهانت هست نامی

چه می خواهی تو از عشق غلامی

غلامی را کجا آن قدر و مقدار

که باشد چون تو شاهی را سزاوار

بسا می بینمت از خویش غافل

نمی سوزد چرا بر دولتت دل

خردمندی زدی دوشینه فالی

همانا اخترت دارد وبالی

بجز حرف ایازت بر زبان نیست

سخن از آنچه باید در میان نیست

دریغا بخت شه را خواب برده ست

که پنداری جهان را آب برده ست

دریغا بخت سلطان خفته تا چند

ازین غم خاطرش آشفته تا چند

ازو سلطان چو این پیغام بشنید

چو این پیغام را هر شام بشنید

بسی گردید گریان و همی گفت

میان گریه خندان و همی گفت

قصاید

ای یافته صبح از دم جانبخش تو دم را

آموخته بحر از کفت آئین کرم را

در عهد جوانبختی عدل تو عجب نیست

گر پیر فلک راست کند قامت خم را

آثار قدومت به پرده نشانده است

از بأس قدم عیسی فرخنده قدم را

گر یوسف و داوود و گر خضر و مسیحاست

دارند ز تو چون ز تو جم خیل و حشم را

این چهره تابنده و آن نغمه جانبخش

این هستی پاینده و آن معجز دم را

غواص خرد می کند و کرده بسی غوص

چه لجه هستی و چه دریای عدم را

آن در یتیمی تو که نه هست و نه بودست

مانند تو یکتا گهری بحر قدم را

در پیش سحاب کرمت از چه گرفته

ای آنکه اداکرده کفت حق کرم را

دریا ز صدف کاسه دریوزه و گرنه

جودت ز گهر کرده تهی کیسه یم را

اندیشه عزمت کند از کشور هستی

کوتاهتر از عمر عدو دست ستم را

از نهی تو رامشگر ناهید نموده

در محفل افلاک فراموش نعم را

انداخته از دیده حوران بهشتی

نظاره روی تو گلستان ارم را

با جود تو چشمم به مه و مهر فلک نیست

گیرم که بمن بذل کند این دو درم را

هر چند شکستند شها مدح سگالان

در عهد ثنا گستریم لوح و قلم را

پویم بچه سامان ره نعتت که نشاید

کس مشت خسی تحفه برد باغ ارم را

با دست تهی آمده ام زانکه نزیبد

جز دست تهی تحفه خداوند کرم را

خوش آنکه بحکم تو کشد کاتب اعمال

برنامه ام از اجرمدیح تو قلمرا