همه چیز درباره زانو درد (دلایل ایجاد درد در زنو و تمام روش های درمان آن)

چنانچه دچار زانو درد شده اید با دانستن تمام روش های درمان آن، می توانی با روش های درمان بهتر آشنا شوید. در ادامه تمام اطلاعات درباره زانو درد را توضیح داده ایم.

زانو ترین اعضای بدن است که برای حرکت و پشتیبانی از وزن بدن استفاده می شود. با این حال، زانو ممکن است به دلایل مختلف درد کند و این موضوع ممکن است برای افرادی که به آن مبتلا هستند بسیار ناخوشایند باشد، زیرا موجب محدودیت در حرکت و کاهش کیفیت زندگی آنها می شود. در این مقاله، به بررسی علل و درمان زانو درد می پردازیم.

همه چیز درباره زانو درد (دلایل ایجاد درد در زنو و تمام روش های درمان آن)

علل زانو درد

زانو درد می‌ تواند به علت و عوامل مختلفی به وجود بیاید. در ادامه به بررسی عوامل مهم زانو درد پرداخته می‌ شود.

آسیب ورزشی

ورزش هایی مانند فوتبال، بسکتبال، پرش با دویدن و همچنین فعالیت های ساده مانند دویدن یا پله صعودی می توانند موجب آسیب زانو شوند..

آسیب ورزشی یکی از علل شایع بروز درد زانو است. زانو یک مفصل پیچیده است که توسط استخوان ران (فمور)، استخوان ساق (تیبیا و فیبولا) و استخوان سر کشش (پتلا) تشکیل شده است. همچنین، رباط‌ها، کپسول مفصلی، غضروف و عضلات نیز در اطراف زانو وجود دارند.

درد زانو می‌تواند ناشی از آسیب به هر یک از اجزای زانو باشد. برخی از علل شایع درد زانو در آسیب ورزشی به شرح زیر هستند:

1. آسیب رباط‌ها: رباط‌ها در زانو شامل رباط صلیبی قدامی (ACL)، رباط صلیبی خلفی (PCL)، رباط‌های کناری و رباط پاتلا (رباط کشیکیلیا) هستند. آسیب به هر یک از این رباط‌ها می‌تواند منجر به درد زانو شود.

2. آسیب غضروف: غضروف مفصلی در زانو به عنوان یک لایه نرم و لغزنده بین استخوان‌ها عمل می ‌کند. صدمات، سایش یا ترک غضروف می ‌تواند به درد زانو منجر شود.

3. شکستگی استخوان: شکستگی استخوان در ناحیه زانو می‌تواند علت درد زانو باشد.

4. آسیب عضلات و تاندون‌ها: درد زانو ممکن است ناشی از آسیب عضلات یا تاندون‌ هایی که اطراف زانو قرار دارند، مانند آسیب عضله ران، تورم پاتلا (چرخش پاتلا) و تنش تاندون ران (تنش پاتلا) باشد.

بارداری

زنان حامله نیز ممکن است درد زانو داشته باشند. در طول دوران بارداری، رشد وزن بدن به شکل شگفت انگیزی افزایش می یابد و زانو به علت بار زیادی که بر روی آن قرار می گیرد، ممکن است درد کند.

درد زانوها یکی از مشکلات شایع در افراد است و معمولا به علل مختلفی مربوط می‌شود اما درد زانو در خود بارداری به علایم خاصی نیز مرتبط نمی‌شود و بیشتر به علل غیربارداری برمی‌گردد.

بارداری ممکن است عواملی را شامل شود که باعث افزایش استرس و فشار بر زانوها می ‌شوند اما درد زانو به طور عمده ناشی از تغییرات هورمونی و وزن اضافه نیست. در واقع، درد زانوها در طول بارداری ممکن است به دلیل فعالیت‌ های روزمره و تغییر وزن بدن باشد.

در صورتی که با درد زانوها در دوره بارداری مواجه هستید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا علت محتمل آن مشخص شود و راهنمایی ‌های لازم به شما داده شود. پزشک شما می ‌تواند با ارزیابی و بررسی وضعیت شما، تشخیص صحیح را بنماید و در صورت لزوم شما را به متخصصین دیگر هدایت کند.

مطلب مشابه: دلیل ایجاد درد سیاتیک و روش های موثر درمان سیاتیک

علائم پیری

در طول پیری، سطح غضروفی مفاصل کاهش یافته و این موضوع باعث عدم پوشش درست زانو شده و در نتیجه، زانو درد دائمی بیشتری تجربه می کنید.

التهابات

التهابات زانو به عنوان یک علت شایع درد زانو می ‌توانند از ناحیه‌های مختلفی از جمله بافت مفصلی، بافت‌ های نرم و کیسه‌ های سوسپانسوری زانو نشأت گیرند. در زیر به برخی از التهابات زانویی که می ‌توانند باعث درد زانو شوند، اشاره می‌کنیم:

1. آرتریت روماتوئید: یک بیماری التهابی خودایمنی است که ممکن است زانوها را تحت تاثیر قرار داده و منجر به درد، تورم و سفتی زانو شود.

2. آرتریت تحلیلی: در این بیماری، بافت‌ های مفصلی زانو توسط سیستم ایمنی بدن تخریب می ‌شوند و علایمی مانند درد، تورم و سفتی زانو را ایجاد می‌ کند.

3. بورسیت زانو: بورس ها کیسه‌ هایی هستند که در نقاط اصطبلی مفاصل قرار دارند و به منظور کاهش اصطبل بین استخوان‌ ها و بافت‌ های نرم استفاده می‌ شوند. التهاب بورس زانویی باعث درد و تورم در منطقه زانو می ‌شود.

4. آرتروز زانو: آرتروز یا سوءتغذیه مفصلی باعث تخریب تدریجی بافت‌ های مفصلی می ‌شود و در زانوها ممکن است علایمی همچون درد، سفتی، تورم و محدودیت حرکت را ایجاد کند.

5. آنفلاماسیون پاتلا: در این حالت، عضلات و بافت‌ های پیرامون پاتلا (زانوپروانه) التهاب می‌ کنند که منجر به درد زانو می ‌شود. این شرایط معمولا به علت فعالیت‌ های ورزشی یا استفاده زیاد از زانو رخ می‌ دهد.

ایجاد فشار

شرایطی مانند وزن بیش از حد، ایستادن برای مدت طولانی، نشستن به طور بیش از حد، قایقرانی، دویدن در سطوح نرم و سخت ممکن است موجب فشار زیاد روی زانو و درنتیجه درد آن شوند.

بروز تصادفات

تصادفات مختلف مانند سقوط، برخورد، مصدوم شدن و … همچنین ممکن است منجر به آسیب و درد زانو شوند.

علت زانو درد در زنان

زانو درد می ‌تواند در زنان به دلیل عوامل مختلفی رخ دهد. برخی از علل شایع درد زانو در زنان عبارتند از:

1. آرتروز (سوءتغذیه مفصلی): زنان بیشتر از مردان در معرض بروز آرتروز زانو قرار دارند. تغییرات هورمونی در دوران پیش‌یائسگی و میانسالی می ‌تواند تاثیرگذار باشد.

2. کیست پشت زانو: کیست پشت زانو یا گانگلیون کیست می ‌تواند در زنان بیشتری رخ دهد. این یک توده مایع است که اغلب باعث درد و تورم در ناحیه پشتی زانو می ‌شود.

3. فیبرومیالژی: فیبرومیالژی یک بیماری مزمن عضلانی-اسکلتی است که بیشتر در زنان رخ می ‌دهد. این بیماری می‌ تواند منجر به درد زانو و سایر مفاصل شود.

4. درد پاتلا: درد پاتلا یا زانوپروانه، درد در ناحیه پشت پاتلا (اصطبل زانو) است که معمولاً در زنان جوان و ورزشکاران رخ می ‌دهد.

5. بارداری: در دوران بارداری، تغییرات هورمونی و وزن بیش از حد می‌ تواند به استرس و فشار اضافی بر روی مفاصل زانو و در نتیجه درد زانو منجر شود.

6. آرتریت: برخی از بیماری‌های آرتریت مانند آرتریت روماتوئید و آرتریت تحلیلی در زنان بیشتری رخ می‌ دهند و ممکن است باعث درد و التهاب زانو شوند.

در هر صورت، برای تشخیص دقیق و درمان درست، توصیه می‌ شود که به یک پزشک متخصص مراجعه کنید و او بررسی لازم را انجام دهد.

مطلب مشابه: علائم و عوارض دیسک کمر + روش های نوین درمان با جراحی و بدون جراحی

2 9

علت درد زانو در کودکان

درد زانو در کودکان می‌ تواند به دلیل مجموعه‌ ای از عوامل باشد. در زیر تعدادی از علل شایع درد زانو در کودکان را بررسی خواهیم کرد:

1. ضربه و صدمه: ضربه یا صدمه به زانو ممکن است درد و التهاب زانو را در کودکان ایجاد کند. این می‌ تواند نتیجه‌ی فعالیت‌ های ورزشی، سقوط یا آسیب دیگری باشد.

2. التهاب مفصل: آرتریت مفصل در کودکان نیز ممکن است درد زانو را تحت تأثیر قرار دهد. بیماری‌ هایی مانند آرتریت روماتوئیدی یا آرتریت جوانان ممکن است زانو را تحت تأثیر قرار دهند و درد و سفتی مفصل را به همراه داشته باشند.

3. کشیدگی عضلات: استراحت کافی پس از فعالیت ورزشی، اصلاح صحیح فنیک و استفاده از تجهیزات مناسب، می‌ تواند از کشیدگی عضلات و در نتیجه درد زانو جلوگیری کند. عدم رعایت این موارد می‌تواند باعث درد و عدم راحتی در زانو شود.

4. بیماری اوشر-اسلاوتر: این بیماری یک نوع خلل ساختاری است که باعث آسیب به کندروپاتی پیشانی مفصل (ناهماهنگی بین پیشانی و لبه‌ی استخوان زانو) می‌ شود. این ممکن است با درد زانو و عدم ثبات مفصل همراه باشد.

5. رشد سریع: رشد سریع کودکان می ‌تواند باعث کشیدگی عضلات و لیگامانت‌ها و ایجاد درد زانو شود.

اگر کودک شما مشکل درد زانو دارد، مهم است که بهترین راهنمایی را از پزشک دریافت کنید.

علت زانو درد هنگام نشستن و برخاستن

درد زانو هنگام نشستن و برخاستن می ‌تواند به دلیل عوامل زیر باشد:

1. التهاب مفصل: آرتریت یا التهاب مفصل ممکن است باعث درد زانو شود. بیماری‌ هایی مانند آرتریت روماتوئیدی، آرتریت جوانان و آرتریت پس از آنفلاماسیون ممکن است باعث درد و سفتی مفصل زانو شوند.

2. کوتاهی عضلانی: نامتناسبی طول عضلات پشت ران م ی‌تواند به عدم تعادل عضلانی و استحکام ضعیف زانو منجر شود. هنگامی که شما نشسته‌ اید و برخاست می ‌کنید، این عضلات تنش می ‌یابند و باعث درد زانو می شوند.

3. کپسول زانو: کپسول زانو یک لایه ضخیم از بافت محافظت‌ کننده است که مفصل زانو را احاطه می ‌کند. در صورت آسیب به کپسول زانو، ممکن است هنگام نشستن و برخاستن درد و سفتی در زانو احساس شود.

4. آسیب نرم‌افزاری: آسیب به بافت‌ های نرم مانند رباط‌ها، کپسول مفصل، غضروف و بافت‌ های محیطی ممکن است باعث درد زانو هنگام نشستن و برخاستن شود. این آسیب می ‌تواند ناشی از صدمه، استراحت کافی پس از ورزش یا استفاده بیش از حد از زانو باشد.

5. آرتروز: آرتروز، یا سایر بیماری‌ های تخریبی مفصل، می‌ تواند باعث درد و سفتی زانو شود. در آرتروز، بافت‌ های مفصلی تخریب می ‌شوند و هنگام حرکت زانو درد ایجاد می ‌کنند.

مطلب مشابه: فیزیوتراپی در منزل و فواید آن + نکات مهم

3 6

موثرترین روش ها برای درمان زانو درد

درمان خانگی زانو درد

1. استفاده از بستنی: قرار دادن بستنی یخی یا کیسه‌ ی منجمدی که در دسترس دارید بر روی ناحیه ی دردناک زانو، می ‌تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند. از قرار دادن حوله ‌ای نازک بین بستنی و پوست برای جلوگیری از تحریک یخ سوختگی استفاده کنید و حداقل 15 دقیقه در طول روز تکرار کنید.

2. استفاده از برف: اگر بستنی در دسترس نیست، می ‌توانید برف را در دستمال قرار داده و آن را بر روی ناحیه‌ی دردناک زانو قرار دهید. برف کمک می ‌کند درد و التهاب را کاهش دهد.

3. تغییرات در فعالیت: اگر فعالیت خاصی درد زانو را تشدید می ‌کند، تلاش کنید آن را محدود کنید یا به فعالیت ‌هایی با کمترین ضربه و فشار بروید. مثلاً اگر دویدن درد زانو را بیشتر می‌ کند، به جای آن می‌ توانید از شنا استفاده کنید.

4. تغییرات در حرارت: اگر درد زانو ناشی از التهاب است، ممکن است استفاده از گرما به کاهش درد کمک کند. از دستمال گرم، دستگاه گرمایی، یا حمام گرم استفاده کنید.

5. استراحت و آرامش: به زانو فرصت کافی برای استراحت و بهبود بدهید. اجتناب از فعالیت‌ های سنگین و تمرینات استراحتی می ‌تواند به بهبود درد زانو کمک کند.

درمان درد زانو در طب سنتی

در طب سنتی، برخی روش ‌ها برای درمان درد زانو وجود دارد. این روش‌ ها معمولاً شامل استفاده از گیاهان دارویی، ماساژ، تمرینات تقویتی و تغییرات در رژیم غذایی می ‌شوند. در هر صورت، پیش از استفاده از هر روش درمانی جدید، همیشه با یک پزشک متخصص درمان سنتی مشورت کنید.

بعضی از روش ‌های درمان در طب سنتی عبارتند از:

1. استفاده از گیاهان دارویی: برخی گیاهان دارویی مانند زنجبیل، زنیان، چای سبز و زنجبیل چینی ممکن است خواص ضد التهابی و تسکین دهنده دردی داشته باشند. در هر صورت، قبل از مصرف هر گونه گیاه دارویی، بهتر است با یک پزشک متخصص درمان سنتی مشورت کنید.

2. ماساژ: ماساژ ملایم و فشاردهی در ناحیه دردناک زانو می‌ تواند به کاهش درد و سفتی کمک کند. از مواد طبیعی مانند روغن زیتون یا روغن‌های گیاهی استفاده کنید و ماساژ دهید.

3. تمرینات تقویتی: تمرینات تقویتی عضلات پیرامونی زانو می‌ توانند استحکام و پایداری زانو را افزایش دهند و به کاهش درد کمک کنند. بهتر است یک مربی ورزشی مجرب را جهت راهنمایی در تمرینات مشورت کنید.

4. رژیم غذایی: برخی مواد غذایی می ‌توانند در کاهش التهاب و درد زانو موثر باشند. مصرف مواد غذایی ضد التهابی مانند ماهی، زنجبیل، گشنیز و سبزیجات و …

مطلب مشابه: چه ورزش هایی به زانو آسیب می رساند؛ کدام ورزش برای زانو خوب نیست

4 7

ورزش برای زانو درد

ورزش منظم و مناسب می ‌تواند در بهبود و کاهش درد زانو کمک کند. با این حال، قبل از شروع هر برنامه ورزشی، بهتر است با پزشک خود یا متخصص ورزشی مشورت کنید تا برنامه مناسبی برای شرایط خاص شما تنظیم شود. در زیر چند نوع ورزش که برای زانو درد مفید است ذکر شده است:

1. شنا: شنا یک ورزش کم تماس و بدون ضربه است که فشار و استرس روی مفصل زانو را کاهش می‌ دهد. شنا به عنوان یک ورزش با کمترین ضربه می‌ تواند به تقویت عضلات زانو کمک کند.

2. دوچرخه سواری: دوچرخه سواری یک ورزش بدون ضربه است که عضلات زانو را تقویت می‌کند و فشار روی مفصل زانو را کاهش می‌ دهد. از دوچرخه‌ های ثابت در خانه یا دوچرخه‌ های عمومی در بیرون استفاده کنید.

3. یوگا و پیلاتس: تمرینات یوگا و پیلاتس به تقویت عضلات پیرامونی زانو و بهبود انعطاف‌پذیری و تعادل کمک می ‌کنند. این تمرینات بدون ضربه و با کنترل تناسبی بین عضلات و مفاصل انجام می‌ شوند.

4. ماشین‌های بیمارستانی: اگر درد زانو بسیار شدید است و تمریناتی مانند پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری برای شما دشوار است، ممکن است با استفاده از ماشین‌های بیمارستانی مانند ماشین‌های الکترواستیمولاتور و ماشین‌های الکتروماگنتیک که از حرکات کنترل شده و بدون ضربه استفاده می‌کنند، تمرین کنید.

بهترین ویتامین ها برای زانو درد

ویتامین‌ها و مواد مغذی مناسب می ‌توانند در بهبود و کاهش درد زانو کمک کنند. در زیر چند ویتامین کلیدی برای سلامت زانو آورده شده است:

1. ویتامین D: ویتامین D به جذب کلسیم و عناصر دیگر مورد نیاز برای سلامت استخوان‌ها کمک می‌کند. کمبود ویتامین D می‌تواند منجر به ضعف استخوان‌ها شود و در نتیجه درد زانو را تشدید کند. منابع طبیعی ویتامین D شامل آفتاب، ماهی چرب (مانند سالمون و ماهی تن ماهی) و ماهی‌های کوچک (مانند ساردین) هستند. همچنین، می‌توانید از مکمل‌های ویتامین D طبق دستور پزشک خود استفاده کنید.

2. ویتامین C: ویتامین C یک آنتی‌اکسیدان قوی است که در روند بهبود بافت های بدن و سلامت زانوها نقش دارد. این ویتامین موجود در میوه‌ها و سبزیجات تازه مانند پرتقال، توت فرنگی، نارنج، بروکلی و فلفل قرمز است.

3. ویتامین E: ویتامین E نیز یک آنتی‌اکسیدان است که می‌تواند به بهبود التهاب و درد زانو کمک کند. منابع غنی از ویتامین E شامل بادام، بادام زمینی، برنج قهوه‌ای، روغن زیتون و آووکادو هستند.

4. ویتامین K: ویتامین K نقش مهمی در سلامت استخوان‌ها و لیگامان‌های زانو دارد. منابع خوب ویتامین K شامل گیاهان سبز برگ مانند کلم، اسفناج و جعفری هستند.

برای زانو درد چی خوبه بخوریم

رژیم غذایی سالم و مناسب می‌تواند در بهبود و کاهش درد زانو کمک کند. در زیر برخی از موارد مهم در رژیم غذایی برای زانو درد ذکر شده است:

1. میوه‌ ها و سبزیجات: مصرف میوه‌ ها و سبزیجات تازه به طور منظم، به دلیل حاوی آنتی‌اکسیدان‌ ها و مواد مغذی، بهبود در التهاب و درد زانو کمک می ‌کند. سبزیجاتی مانند اسفناج و کلم بیشتر مفید هستند..

2. ماهی چرب: مصرف ماهی‌ های چرب مانند سالمون، ماهی تن ماهی و ماهی‌ های کوچک مثل ساردین، منابع عالی اسیدهای چرب امگا-3 است که خواص ضد التهابی دارند و به بهبود درد زانو کمک می ‌کنند.

3. میوه‌ های خشک و مغزها: میوه‌ های خشک مانند آلو، زرشک و خرما و مغزهایی مانند بادام، گردو و بادام زمینی حاوی مواد مغذی مفیدی مثل ویتامین E و آنتی‌اکسیدان‌ ها هستند که به بهبود التهاب و درد زانو کمک می ‌کنند.

4. مواد غذایی حاوی کلسیم: کلسیم، ضروری برای استحکام استخوان ‌ها و زانو است. مواد غذاییی مانند شیر و محصولات لبنی، سبزیجات، برنج قهوه‌ای و سرخ کردنی، ماهی کوچک با استخوان‌های نرم (مثل ساردین) و تخم مرغ در منبع کلسیم هستند.

بهترین قرص برای زانو درد

توصیه می ‌شود قبل از مصرف هر گونه قرص یا دارویی برای درمان زانو درد، با یک پزشک یا متخصص مشورت کنید. زانو درد می ‌تواند به علت متنوعی از عوامل از جمله آسیب، التهاب، آرتروز، شرایط عضلانی و مفصلی و غیره باشد و درمان بستگی به علت اساسی دارد. در بعضی موارد، استفاده از قرص‌های ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن (Ibuprofen) یا ناپروکسن (Naproxen) ممکن است در کنترل درد مؤقتی مفید باشد اما در صورتی که درد زانو مزمن یا شدید است یا با سایر علائم همراه است، بهتر است به تشخیص و تجویز دارویی یک پزشک متخصص مراجعه کنید. همچنین، استفاده از سایر روش‌ها مانند فیزیوتراپی، تزریقات مفصلی، جراحی و غیره در صورت لزوم ممکن است برای درمان زانو درد مورد نیاز باشد.

تشخیص زانو درد

تشخیص درست و به موقع زانو درد می تواند به شکل قابل توجهی تاثیرگذار باشد. در صورت تاخیر در تشخیص درست، این امر ممکن است باعث تشدید درد و تشدید عوارض شود.

شما می ‌توانید زانو درد خود را تشخیص دهید، با مشاهده شدت و نوع درد، طول زمان، زمانی که درد به وجود آمده است و همچنین شایعهٔ انواع تشخیصی مانند تصویربرداری پرتو X یا آندوسکوپی.

چگونگی درمان زانو درد

درمان درد زانو معمولاً با استفاده از یک ترکیب از داروها، تمرین های فیزیکی، ویزیت مداوم نزد پزشک و درصورت لزوم جراحی انجام می‌شود. در زیر به تفصیل به درمان زانو درد پرداخته می‌شود.

داروها

از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، مانند ibuprofen و naproxen، برای کاهش درد و التهاب استفاده می شود. برای کسانی که با زانو آسیب دیده اند ، ممکن است یک یا چند شات کورتیکواستروییدی به زانو تزریق شوند.

تمرینات فیزیکی

تمرینات فیزیکی می تواند به کاهش درد زانو، بهبود عملکرد زانو و بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند. معمولا از تمرینات تقویتی فشاری متوسط برای کار با زانو استفاده می شود.

ویزیت مداوم نزد پزشک

ویزیت مداوم از سوی پزشک می تواند به کاهش درد زانو کمک کند. به عنوان مثال، پزشک ممکن است برای درمان شوک موجود در زانو، داروهای ضد التهابی از جمله ibuprofen تجویز کند. همچنین، ممکن است پزشک برای کاهش درد زانو، تجویزاتی از جمله شات کورتیکواستروییدی، کولاژن و درخشندگی دهانی را تجویز کند.

جراحی

در صورتیکه از تمام روش های درمانی دیگر استفاده شده و درد بازهم وجود داشته باشد، پزشک ممکن است لازم باشد که برای حل مشکل با روش های جراحی ترمیم شده یا جایگزینی مفصل زانو بکار برده شود.

نتیجه‌گیری

زانو درد بیماری شایعی است که ممکن است باعث محدودیت در حرکت و کاهش کیفیت زندگی فرد گردد. علت زانو درد ممکن است بسیاری از عوامل متنوعی داشته باشد که نیاز به تشخیص درست و درمان مناسب دارند. کم نظیر است که زانو درد با استفاده از ترکیبی از روش های درمانی نظیر داروها، تمرینات فیزیکی، ویزیت های مداوم معالج که بسته به شدت بیماری نیازمند جراحی است، تسکین پیدا کند. کار با یک پزشک متخصص می تواند به شکل قابل توجهی تسکین درد داشته باشد و بهبود کیفیت زندگی شما را تضمین می ‌کند.

مطلب مشابه: علائم دیسک گردن چیست و چگونه درمان می شود؟

مطالب مشابه را ببینید!

همه چیز درباره بیماری نقرس یا Gout (دلیل ایجاد، پیشگیری و درمان) همه چیز درباره بیماری ام اس؛ علائم و نحوه درمان و راهکارهای کنترل MS دلیل ابتلا به سرطان پروستات؛ انواع این بیماری و روش های درمان آن همه چیز درباره بیماری فیستول؛ علت و تشخیص تا روش درمان مگس پرانی چشم چیست؟ دلایل ایجاد نقاط متحرک در چشم و روش های درمان کم خونی داسی شکل کودک؛ علائم و روش های درمان این نوع کم خونی از بین بردن جرم گوش؛ روش های رفع جرم گوش و تمیز کردن گوش با روش درست درمان خروپف شبانه؛ دلایل خرناس، عوارض آن و روش های درمان مختلف درمان واریس؛ روش های تشخیص، کنترل و درمان رگ های واریسی درمان رفلاکس معده؛ علائم، دلایل ایجاد و روش های درمان خانگی و گیاهی