غزل شماره ۶۵ از غزلیات حافظ؛ خوشتر ز عیش و صحبت و باغ و بهار چیست؟ …
غزل شماره ۶۵ از غزلیات حافظ را در روزانه بخوانید. غزلیات حافظ نه تنها از نظر ادبی و هنری دارای اهمیت هستند، بلکه به عنوان نمایندهای از فرهنگ، تاریخ و فلسفه ایرانی نیز شناخته میشوند. همچنین غزل شماره ۶۶ از غزلیات حافظ؛ بنال بلبل اگر با مَنَت سرِ یاریست … را در سایت روزانه بخوانید.
غزل شماره ۶۵
خوشتر ز عیش و صحبت و باغ و بهار چیست؟
ساقی کجاست، گو سببِ انتظار چیست؟
هر وقتِ خوش که دست دهد مغتنم شمار
کس را وقوف نیست که انجامِ کار چیست
پیوندِ عمر بسته به موییست هوش دار
غمخوارِ خویش باش، غم روزگار چیست؟
معنیِ آبِ زندگی و روضهٔ ارم
جز طَرفِ جویبار و میِ خوشگوار چیست؟
مستور و مست هر دو چو از یک قبیلهاند
ما دل به عشوهٔ که دهیم اختیار چیست؟
راز درونِ پرده چه داند فلک، خموش
ای مدعی نزاعِ تو با پردهدار چیست؟
سهو و خطایِ بنده گَرَش اعتبار نیست
معنیِ عفو و رحمتِ آمُرزگار چیست؟
زاهد شرابِ کوثر و حافظ پیاله خواست
تا در میانه خواستهٔ کردگار چیست
مطلب مشابه: غزل شماره ۶۴ از غزلیات حافظ؛ اگر چه عرض هنر پیشِ یار بیادبیست …
مطلب مشابه: غزل شماره ۶۳ از غزلیات حافظ؛ رویِ تو کس ندید و هزارت رقیب هست …
تفسیر این شعر
این شعر از شاعر بزرگ ایرانی، حافظ شیرازی، دارای مضامین عمیق فلسفی و اجتماعی است. در ادامه، هر بیت را به زبان ساده توضیح میدهیم:
1. “خوشتر ز عیش و صحبت و باغ و بهار چیست؟”
– چه چیزی از لذت زندگی، دوستی، باغ و بهار بهتر است؟ شاعر به زیباییهای زندگی اشاره میکند.
2. “ساقی کجاست، گو سببِ انتظار چیست؟”
– ساقی (سرویسدهنده شراب) کجاست؟ بگو چرا اینقدر منتظر هستیم؟ این بیت به انتظار برای لذتهای زندگی اشاره دارد.
3. “هر وقتِ خوش که دست دهد مغتنم شمار”
– هر لحظه خوشی که پیش میآید را گرامی بدار. زندگی پر از لحظات خوب است که باید قدر آنها را دانست.
4. “کس را وقوف نیست که انجامِ کار چیست”
– هیچکس نمیداند که سرنوشت کارها چه خواهد شد. آینده نامشخص است و ما نمیدانیم چه پیش خواهد آمد.
5. “پیوندِ عمر بسته به موییست هوش دار”
– عمر ما به یک تار مو وابسته است؛ یعنی زندگی بسیار شکننده و ناپایدار است.
6. “غمخوارِ خویش باش، غم روزگار چیست؟”
– به خودت توجه کن و غمهای روزگار را نادیده بگیر. خودت را در اولویت قرار بده.
7. “معنیِ آبِ زندگی و روضهٔ ارم”
– آب زندگی و باغ ارم (باغی افسانهای) چه معنایی دارند جز اینکه باید در جویبار (رودخانه) و شراب خوشگوار جستجو کرد؟
8. “جز طَرفِ جویبار و میِ خوشگوار چیست؟”
– آیا چیزی بهتر از آب زلال و شراب خوشمزه وجود دارد؟
9. “مستور و مست هر دو چو از یک قبیلهاند”
– مست (نوشیده) و مستور (پنهان) هر دو از یک نوع هستند؛ یعنی همه ما انسانها با هم مشترک هستیم.
10. “ما دل به عشوهٔ که دهیم اختیار چیست؟”
▪ ما باید به چه کسی دل ببندیم؟ انتخاب ما چیست؟ این بیت به انتخاب در عشق اشاره دارد.
11. “راز درونِ پرده چه داند فلک، خموش”
▪ آسمان (فلک) نمیداند رازهای درون پرده چیست؛ پس سکوت کن. این بیت به رازهای زندگی اشاره دارد.
12. “ای مدعی نزاعِ تو با پردهدار چیست؟”
▪ ای کسی که ادعا میکنی با پردهدار (کسی که رازها را میداند) در جنگی، دلیل این نزاع چیست؟
13. “سهو و خطایِ بنده گَرَش اعتبار نیست”
▪ اگر بنده (انسان) خطا کند، نباید اعتبارش زیر سوال برود؛ یعنی انسانها خطا میکنند و باید مورد عفو قرار گیرند.
14. “معنیِ عفو و رحمتِ آمُرزگار چیست؟”
▪ معنی بخشش و رحمت خداوند چیست؟ این بیت به مفهوم بخشش الهی اشاره دارد.
15. “زاهد شرابِ کوثر و حافظ پیاله خواست”
▪ زاهد (مؤمن) شراب کوثر (شراب بهشتی) را خواسته و حافظ (شاعر) پیالهای برای نوشیدن خواسته است.
16. “تا در میانه خواستهٔ کردگار چیست”
▪ تا ببینیم خواسته خداوند در میان این خواستهها چیست.
در کل، این شعر به زیباییهای زندگی، لذتها، رازهای انسانی، خطاها، عشق و نیاز به بخشش میپردازد و خواننده را به تفکر درباره ارزشهای واقعی زندگی دعوت میکند.
مطلب مشابه: غزل شماره ۶۲ از غزلیات حافظ؛ مرحبا ای پیکِ مشتاقان بده پیغامِ دوست …
مطلب مشابه: غزل شماره ۶۱ از غزلیات حافظ؛ صبا اگر گذری اُفتَدَت به کشور دوست …
