بریده‌هایی از “کتاب باغ آلبالو” اثر آنتوان چخوف (رمان با داستان طنز تلخ)

بریده‌هایی از کتاب باغ آلبالو را در روزانه بخوانید. «باغ آلبالو» نمایشنامه‌ای از نویسنده نام‌دار روس، آنتوان چخوف است. داستان درباره باغ آلبالویی است که قرار است به علت بدهی صاحبش به فروش گذاشته شود.

معرفی کتاب باغ آلبالو نوشته چخوف

خلاصه داستان (بدون اسپویل)

داستان در اواخر قرن نوزدهم در روسیه تزاری روایت می‌شود. لیوبوف آندری‌یِوْنا رانِوْسکایا، بانویی اشرافی، پس از سال‌ها زندگی در پاریس به عمارت خانوادگی‌اش در روسیه بازمی‌گردد. این عمارت با باغ آلبالوی زیبا و تاریخیش، نماد گذشته باشکوه خانواده است. اما بدهی‌های انباشته، تغییرات اجتماعی پس از لغو رعیت‌داری (۱۸۶۱)، و ورود سرمایه‌داران نوظهور، عمارت را در آستانه حراج قرار داده است.

شخصیت‌های اصلی شامل خواهر و برادر رانِوْسکایا، خدمتکاران وفادار، و لُپِخین (تاجر جوان و عمل‌گرا) هستند. چخوف از طریق دیالوگ‌های روزمره و طنزآمیز، ناتوانی اشراف در سازگاری با دنیای مدرن، نوستالژی بیهوده برای گذشته، و تحولات اجتماعی روسیه را به تصویر می‌کشد. باغ آلبالو نه فقط یک مکان، بلکه نمادی از ازدست‌رفتن سنت‌ها در برابر پیشرفت است.

اهمیت و تأثیر

شاهکار چخوف: این نمایشنامه **اولین اجرای پس از مرگش در مسکو (۱۹۰۴) موفقیت عظیمی داشت و چخوف را به عنوان «پدر نمایشنامه مدرن» تثبیت کرد.

تأثیر جهانی: الهام‌بخش تئاتر مدرن (مانند کارهای برشت و پیتر بروک). بیش از ۱۰۰ اقتباس سینمایی و تلویزیونی (از جمله فیلم ۱۹۹۹ با آلن ریکمن).

در ایران: بارها روی صحنه رفته؛ اجراهای بهرام بیضایی (۱۳۵۷) و مازیار لاری (اخیر) محبوب‌اند. مناسب برای مطالعه تاریخ روسیه و روان‌شناسی اجتماعی.

جایزه‌ها: بخشی از میراث یونسکو؛ اغلب در لیست ۱۰۰ نمایشنامه برتر جهان.

چرا بخوانید یا ببینید؟

اگر به داستان‌های تلخ با طعم طنز، تحلیل جامعه یا زندگی اشرافی در آستانه سقوط علاقه دارید، این کتاب ایدئال است. کوتاه، عمیق و خواندنی در یک نشست. برای دانشجویان ادبیات، تئاتر یا تاریخ ضروری!

مطلب مشابه: جملات کتاب ملت عشق؛ 50 متن و جمله زیبا از رمان عاشقانه ملت عشق

مطلب مشابه: بریده‌هایی از “کتاب ساعت دل” نوشته اروین یالوم (رمان روانشناختی فلسفی)

جملاتی از این کتاب

من آدمی آزاد هستم، همه‌ی چیزهایی که برای شما این‌همه بزرگند، این‌همه ارزشمند، برای شما ثروتمندها یا فقرا، برای من به اندازه‌ی پر کاهی که در هوا سرگردان است ارزش ندارند.

ما رودرروی یکدیگر نقش آدم‌های مغرور را بازی می‌کنیم و زندگی بی‌آن‌که به ما اعتنایی داشته باشد، می‌گذرد.

من آدم روشنفکری هستم، کتاب‌های جالبی می‌خوانم، بااین‌همه نمی‌توانم مسیر افکارم را دنبال کنم و بفهمم کی هستم؛ به‌درستی چه می‌خواهم: دوست دارم زندگی کنم، یا شاید هم گلوله‌ای توی مغزم شلیک کنم؟ به‌هرحال همیشه تپانچه‌ای با خودم دارم.

این هم از زندگی‌ام که گذشت، انگار هرگز زندگی نکرده‌ام.

امروزه در روسیه کسانی که کار و فعالیت می‌کنند، خیلی کم هستند. اکثریت قریب به اتفاق روشنفکرانی که من می‌شناسم، دنبال چیزی نیستند، اما به خدمتکارهاشان تو می‌گویند، با رعیت‌ها مثل حیوان‌ها رفتار می‌کنند؛ چیزی یاد نمی‌گیرند، کتاب‌های جدی و ارزشمند نمی‌خوانند، همه‌چیز را مسخره می‌کنند و دست‌کم می‌گیرند، فقط به این اکتفا می‌کنند که درباره‌ی دانش حرف بزنند، اما از هنر چی سر درمی‌آورند؟… بااین‌همه، فقط بلدند خودشان را بگیرند، قیافه‌ای جدی داشته باشند، پرسش‌های مهم مطرح کنند، فلسفه‌بافی و گنده‌گویی کنند، حال آن‌که در برابر چشمان‌شان، کارگرها به‌طور وحشتناکی دچار کمبود و سوء تغذیه‌اند، بدون متکا سرشان را روی زمین می‌گذارند و می‌خوابند، سی یا چهل نفرشان در یک اتاق زندگی می‌کنند، اتاق هم پر از ساس، رطوبت و بوی گند است و با چه ناپاکی‌های اخلاقی. روشن است که این حرف‌های قشنگ برای این گفته می‌شوند که سر خودمان و دیگران شیره بمالیم.

توده‌ی مردم آدم‌های پاک و ساده‌ای هستند، اما بی‌شعورند، از هیچ‌چیز سردرنمی‌آورند.

ما دست‌کم دویست سال عقبیم، هنوز چیزی درک نکرده‌ایم، حتا قادر نیستیم درباره‌ی گذشته‌مان داوری کنیم، فقط بلدیم فلسفه ببافیم، از کسل شدن شکوه کنیم و بنوشیم. روشن است، برای این‌که بتوانیم در زمان حال زندگی کنیم، باید گذشته‌مان را پاک کنیم، گناهان‌مان را بشوییم، این کار جز با رنج بردن، کار کردن زیاد و دائمی امکان‌پذیر نیست.

این‌جا کشوری عقب‌مانده است، با مردمانی که اخلاق سرشان نمی‌شود، این‌جا آدم ملول می‌شود،

باید بپذیرم که سرنوشت خیلی نسبت به من بی‌رحم بوده است: مثل قایق کوچکی هستم در دل توفانی عظیم.

مطلب مشابه: بریده‌هایی از کتاب فرانکنشتاین اثر (رمان خواندنی با داستانی ترسناک)

مطلب مشابه: بریده‌هایی از کتاب همه می‌میرند اثر سیمون دو بووار (رمان جالب این نویسنده)

مفهوم زندگی ما پرهیز کردن از همه‌ی چیزهای مسکینانه و واهی است، همه‌ی چیزهایی که ما را از آزاد و خوشبخت بودن بازمی‌دارد.

من آدمی آزاد هستم، همه‌ی چیزهایی که برای شما این‌همه بزرگند، این‌همه ارزشمند، برای شما ثروتمندها یا فقرا، برای من به اندازه‌ی پر کاهی که در هوا سرگردان است ارزش ندارند. می‌توانم شما را نادیده بگیرم، می‌توانم بی‌اعتنا از کنارتان بگذرم، چون هم قوی هستم و هم مغرور. بشریت به سوی حقیقت متعالی پیش می‌رود، به سوی بزرگ‌ترین خوشبختی‌ای که ممکن است روی کره‌ی زمین وجود داشته باشد، و من در صف اول این پیشروی قرار دارم.

راستش را بخواهید و بی‌آن‌که بخواهم به حاشیه بروم، در مورد آن‌چه به من مربوط می‌شود، باید بپذیرم که سرنوشت خیلی نسبت به من بی‌رحم بوده است: مثل قایق کوچکی هستم در دل توفانی عظیم.

همه‌چیز در این دنیای خراب پایانی دارد.

کافی است آدم وارد کاری، هر کاری که شد بشود تا بفهمد مردمان شرافتمند و شریف میان‌مان چه نادرند.

زندگی بی‌آن‌که به ما اعتنایی داشته باشد، می‌گذرد.

کافی است آدم وارد کاری، هر کاری که شد بشود تا بفهمد مردمان شرافتمند و شریف میان‌مان چه نادرند.

اگر میان گله‌ی سگ‌ها افتادی، یا عوعو کن و یا ساکت بمان، اما به‌هرحال دمت را تکان بده.

لوپاخین: الان است که بزنم زیر گریه، یا فریاد بزنم، یا غش کنم! دیگر بیش‌تر از این طاقت ندارم! خسته‌ام کردید! [به گائف:‌] چه‌قدر کوته‌فکر هستید؟

تروفیموف: واریا می‌ترسد ما عاشق هم بشویم، به همین دلیل است که صبح تا شب لحظه‌ای از ما چشم برنمی‌دارد. او خیلی کوته‌فکر است که درک نمی‌کند مسئله‌ی ما فراتر از عشق و عاشقی است. مفهوم زندگی ما پرهیز کردن از همه‌ی چیزهای مسکینانه و واهی است، همه‌ی چیزهایی که ما را از آزاد و خوشبخت بودن بازمی‌دارد. به پیش! ما به‌طرز مقاومت‌ناپذیری به سوی ستاره‌ی پرنوری که در آن دورها می‌درخشد کشیده می‌شویم. به پیش!

از نظر روان‌شناختی، آدم عیب و نقص‌های زیادی دارد و در اکثر موارد، خشن و کندذهن است و عمیقاً بدبخت. بنابراین دیگر نباید این‌همه به خودمان ببالیم. بهتر است به کار بپردازیم.

روستایی‌ها آمده‌اند خداحافظی کنند. به نظر من یرمولای آلکسی‌یویچ، توده‌ی مردم آدم‌های پاک و ساده‌ای هستند، اما بی‌شعورند، از هیچ‌چیز سردرنمی‌آورند.

از نظر بنیه، مثل یک اسب قوی هستم. پدر خدابیامرزم که مرد شوخ و بذله‌گویی بود، خدا رحمتش کند، موقعی که درباره‌ی اصل و نسب‌مان حرف می‌زد، می‌گفت تبار سیمیونف پیشچیک‌ها به اسب کالیگولا، امپراتور بی‌رحم و خون‌ریز رم قدیم می‌رسد که به آن مقام سناتوری داده بود و به مجلس سنا می‌بردش.

همه ما را ترک می‌کنند. واریا هم می‌رود… ناگهان دیگر هیچ‌کس به ما نیاز ندارد.

مردن چه مفهومی دارد؟ آدم شاید صدها حس داشته باشد، ما فقط با پنج تا از آن‌ها آشناییم که با مردن شخص، از بین می‌روند، اما نودوپنج تای بقیه باقی می‌مانند.

بشریت پیش می‌رود و نیروهایش را به سرحد کمال می‌رساند. هرچه امروز به نظرش ناممکن می‌آید، روزی برایش ساده و روشن خواهد بود، فقط باید کار کرد، باید با تمام قوا به کسانی که حقیقت را می‌جویند کمک کرد.

برای این‌که بتوانیم در زمان حال زندگی کنیم، باید گذشته‌مان را پاک کنیم، گناهان‌مان را بشوییم، این کار جز با رنج بردن، کار کردن زیاد و دائمی امکان‌پذیر نیست.

من هرگز نومید نمی‌شوم. گاهی وقت‌ها به خودم می‌گویم کار تمام است، از دست رفته‌ام، آن‌وقت ناگهان خط راه‌آهن از میان زمین‌های من می‌گذرد… و بابت آن به من پول می‌دهند. از امروز به فردا، هر اتفاقی ممکن است بیفتد…

مطلب مشابه: بریده‌هایی از کتاب مرگ ایوان ایلیچ اثر لئو تولستوی (رمان با داستان جالب)

مطلب مشابه: بریده‌هایی از کتاب بلندی‌های بادگیر نوشته امیلی برونته (رمان معروف صده 1800)

فیرس: پیش از آن بدبختی‌ای که سرمان آمد، همین صدا شنیده شد: جغدی فریاد می‌زد و سماور مدام سوت می‌کشید. گائف: پیش از کدام بدبختی؟ فیرس: پیش از آزاد شدن رعیت‌های زرخرید.

فقط یک مشکل دارم: بی‌پولم. سگ گرسنه مدام خواب گوشت می‌بیند…

پدرم یک دهاتی ابله بود. هیچ چیز سرش نمی‌شد و از هیچ چیز سردرنمی‌آورد، چیزی هم به من یاد نمی‌داد. فقط موقعی که مست می‌کرد، بلد بود با چوب کتکم بزند. من هم باطناً آدم بی‌شعوری هستم و به اندازه‌ی او فرومایه. هرگز چیزی یاد نگرفتم، خط بدی هم دارم، بله، مثل خوک چیز می‌نویسم، هر کس چشمش به آن بیفتد از خجالت آب می‌شوم.

برای این‌که بتوانیم در زمان حال زندگی کنیم، باید گذشته‌مان را پاک کنیم، گناهان‌مان را بشوییم، این کار جز با رنج بردن، کار کردن زیاد و دائمی امکان‌پذیر نیست.

تو آدم خیلی باهوشی هستی، اپیخودوف، خیلی هم خطرناک؛ زن‌ها همه باید عاشقت باشند.

سرنوشت خیلی نسبت به من بی‌رحم بوده است: مثل قایق کوچکی هستم در دل توفانی عظیم.

اکثریت قریب به اتفاق روشنفکرانی که من می‌شناسم، دنبال چیزی نیستند، اما به خدمتکارهاشان تو می‌گویند، با رعیت‌ها مثل حیوان‌ها رفتار می‌کنند؛ چیزی یاد نمی‌گیرند، کتاب‌های جدی و ارزشمند نمی‌خوانند، همه‌چیز را مسخره می‌کنند و دست‌کم می‌گیرند، فقط به این اکتفا می‌کنند که درباره‌ی دانش حرف بزنند، اما از هنر چی سر درمی‌آورند؟…

فکرش را بکنید، آنیا، پدربزرگ و پدرِ پدربزرگ‌تان، همه‌ی اجدادمان برده‌دار بودند، رعیت‌های زنده داشتند. آیا امکان دارد که در آلبالو، هر برگ درختش، هر شاخه‌ای که در این باغ هست، وجود انسانی را حس نکنید که دارد نگاه‌تان می‌کند، و یا صداشان را نشنوید؟

سرنوشت مرا به کجاها که نکشانده… کجاها که پرسه نزده‌ام. بااین‌همه، روز و شب و در هر لحظه روحم آکنده از احساس‌های توصیف‌ناپذیر پیش از وقوع حادثه بوده.

اگر پول داشتم، البته نه زیاد، فقط صد روبل، همه‌چیز را رها می‌کردم و می‌رفتم به جایی دور. تارک‌دنیا می‌شدم.

فیرس: پیشخدمت هشتاد و هفت ساله یاشا: پیشخدمت جوان رهگذر رییس ایستگاه راه‌آهن کارمند پستخانه مهمان‌ها، کلفت محل وقوع اجرا: ملک خانم رانوسکایا

مطلب مشابه: بریده‌هایی از کتاب کیمیاگر پائولو کوئیلو؛ خلاصه متن از جملات زیبای این کتاب

مطلب مشابه: بریده‌هایی از کتاب بانوی میزبان اثر داستایفسکی (رمان روان‌شناختی و فلسفی)