چگونه با عادات روزمره از سلامت قلب خود مراقبت کنیم؟

فشار خون بالا را قاتل خاموش میدانند؛ چون در مراحل اولیه معمولا هیچ علائمی ندارد اما میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و سکته را بالا ببرد. همین بیماری بهظاهر ساده از علل اصلی مرگومیر در اکثر کشورها محسوب میشود و بیش از 30 درصد جمعیت جهان درگیرش هستند. اگر عادتهای روزمره خود را عوض کنیم و سبک زندگیمان را تغییر دهیم، میتوانیم بهمرور زمان فشار خون را پایین بیاوریم و از سلامت قلبمان مراقبت کنیم. البته برخی افراد نیاز به دارو دارند که میزان و دُز مصرف آن باید توسط پزشک متخصص تجویز شود. تا انتها همراه این مطلب باشید که میخواهیم از روش سریع پایین آوردن فشار خون بالا حرف بزنیم و بگوییم که باید چه تغییراتی در سبک زندگیتان ایجاد کنید تا این بیماری خطرناک را هرچه سریعتر کنترل نمایید.
راههای پایین آوردن فشار خون بالا

همانطور که گفتیم، راههای موثر برای پایین آوردن فشار خون بالا شامل تغییرات در سبک زندگی و رژیم غذایی، مدیریت استرس و در صورت نیاز مصرف دارو است. در ادامه میخواهیم 10 راه ساده و موثر به شما پیشنهاد دهیم تا بتوانید بهراحتی از پس این مشکل بربیایید. این راهکارها عبارتند از:
1- افزایش فعالیت و ورزش
افزایش فعالیت بدنی و ورزش بهطور منظم یکی از موثرترین روشها برای کاهش فشار خون بالاست. ورزشهای هوازی و تمرینات مقاومتی میتوانند به تقویت قلب و بهبود عملکرد عروق کمک کنند. البته نوع ورزش بستگی به سن و میزان آمادگی بدنتان دارد؛ میتوانید با ورزشهای سبک شروع کنید؛ مثلا میتوانید از پلهها بالا و پایین بروید، بهجای رانندگی مسیر خود را پیاده طی کنید و تا میتوانید، کارهای خانه را خودتان انجام دهید. باغبانی و دوچرخهسواری هم میتواند مفید باشد. فقط مهم است که این فعالیتها را بهطور منظم انجام دهید. اگر بدنتان آمادگی لازم را دارد، میتوانید ورزشهای زیر را هم برای سلامت قلبتان انجام دهید. این ورزشها عبارتند از:
· ورزشهای هوازی
ورزشهای هوازی، مانند پیادهروی، دویدن آرام، دوچرخهسواری، شنا و حتی رقص، به بهبود عملکرد قلب و کاهش فشار خون کمک میکنند. انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته که معادل ۳۰ دقیقه در ۵ روز است، میتواند مفید باشد.
· تمرینات مقاومتی
ورزشهای مقاومتی مانند وزنهبرداری برای سلامت قلب مفید است. میتوانید با وزنههای سبک شروع کنید و بهتدریج وزن آنها را افزایش دهید. همچین تعداد ستها هم بهتر است به مرور زمان بیشتر شود.
· تمرینات کششی و آرامشبخش
ورزشهایی مانند یوگا و پیلاتس به کاهش استرس و بهبود انعطاف بدن کمک میکنند و میتوانند اثر مثبتی بر کاهش فشار خون داشته باشند. میتوانید به مدت 10 تا 15 دقیقه در روز این ورزشها را انجام دهید. بهتر است در حین حرکات کششی و آرامبخش، روی تنفس عمیق و آرامتان تمرکز کنید که به این روش استرس و فشار خون را تا حد زیادی کاهش دهید.
· پیادهروی سریع
پیادهروی سریع و منظم یکی از سادهترین و موثرترین راهها برای کاهش فشار خون است. پیادهروی به بهبود جریان خون و کاهش وزن نیز کمک میکند. میتوانید 30 دقیقه در روز را به پیادهروی اختصاص دهید و سرعتتان را طوری تنظیم کنید که تعداد تنفستان کمی افزایش یابد.
نکات مهم:
· اگر تازهکار هستید، ورزش را با مدت و شدت کم شروع کنید و بهتدریج فعالیت خود را افزایش دهید.
· قبل از شروع و بعد از پایان ورزش، بدن خود را گرم و سرد کنید.
· برای اینکه اثرات مثبت ورزش بر فشار خون حفظ شود، آن را به بخشی از برنامه روزانه یا هفتگی خود تبدیل کنید.
2- کاهش وزن
یک راهکار پایین آوردن فشار خون بالا کاهش وزن است. اضافه وزن باعث میشود که قلب برای پمپاژ خون به اندامها نیاز به کار بیشتری داشته باشد و این امر میتواند به مرور زمان فشار خون را افزایش دهد. انتخاب یک رژیم غذایی سالم و مناسب هم فشار خونتان را کاهش میدهد و هم وزنتان را متعادل نگه میدارد. این رژیم غذایی بهتر است شامل مواد غذایی زیر باشد:
میوهها و سبزیجات: چون سرشار از پتاسیم و فیبر هستند و میتوانند فشار خون را کاهش دهند.
غلات کامل: جایگزین کردن غلات کامل به جای کربوهیدراتهای تصفیهشده، به کاهش وزن کمک میکند.
پروتئینهای بدون چربی: مرغ بدون پوست، ماهی، تخممرغ و حبوبات گزینههای خوبی برای کاهش وزن و کاهش فشار خون بالا هستند.
لبنیات کمچرب: مصرف لبنیات کمچرب برای افرادی که فشار خون بالایی دارند، گزینه مناسبی محسوب میشود.
بنابراین اگر میخواهید بدانید که باید برای پایین آوردن فشار خون بالا چه بخوریم، میتوانید از مواد غذایی که در این مطلب معرفی میکنیم، کمک بگیرید.
3- کاهش مصرف شکر و کربوهیدرات
کاهش مصرف شکر و کربوهیدراتهای تصفیهشده مانند انواع شیرینیها میتواند به کاهش وزن، کاهش فشار خون و بهبود سلامت کلی بدن کمک کند. بنابراین بهتر است برای کم کردن مصرف این دسته از مواد غذایی نکات زیر را رعایت کنید:
· نوشیدنیهای قندی مثل نوشابه، آبمیوههای صنعتی و نوشیدنیهای انرژیزا از منابع اصلی شکر هستند. این مواد غذایی را با آب یا نوشیدنیهای بدون شکر جایگزین کنید.
· به جای مصرف کربوهیدراتهای تصفیهشده، از کربوهیدراتهایی مثل غلات کامل (برنج قهوهای، جو دوسر و نان سبوسدار)، حبوبات و سبزیجات نشاستهای استفاده کنید. این نوع کربوهیدراتها هضم کندتری دارند و سطح قند خون را تنظیم میکنند.
· غذاهای غنی از فیبر مانند سبزیجات، میوهها (بهویژه میوههای کمشکر مثل سیب و توتها) و غلات کامل میتوانند به کنترل قند خون کمک کنند و احساس سیری را افزایش دهند. این مواد همچنین در کاهش فشار خون هم موثر هستند.
· بسیاری از مواد غذایی آماده، مانند سسها، غلات صبحانه و شیرینیها، شکر پنهان دارند. برچسب مواد غذایی را بررسی و محصولاتی را انتخاب کنید که شکر افزوده کمتری دارند.
· برای شیرینیهای خانگی میتوانید به جای شکر از شیرینکنندههای طبیعی مانند استویا یا میوههای خشک استفاده کنید.
· بسیاری از میانوعدههای آماده دارای شکر افزوده و کربوهیدراتهای تصفیهشده هستند. به جای آنها از مغزها، دانهها، میوههای کمشکر و سبزیجات تازه استفاده کنید.
در این مطلب با ۱۵ مکمل غذایی مفید برای درمان فشار خون بالا آشنا شوید.
4- مصرف پتاسیم بیشتر و سدیم کمتر

اگر دنبال پایین آوردن فشار خون بالا فوری در منزل هستید، سعی کنید مصرف پتاسیم خود را بالا ببرید و تا میتوانید، نمک کمتری مصرف کنید. پتاسیم میتواند اثر نمک را در سیستم خونیتان کم کند و میزان تنش را در رگهای خونیتان کاهش دهد. البته این رژیم غذایی ممکن است برای افرادی که بیماری کلیوی دارند، مضر باشد. بنابراین بهتر است اگر مشکل خاصی دارید، رژیم غذاییتان را تحت نظر پزشک انتخاب کنید. برخی از مواد غذایی که سرشار از پتاسیم هستند، عبارتند از:
· انواع لبنیات کمچرب مثل شیر و ماست
· انواع ماهی
· برخی میوهها مثل موز، زردآلو و پرتقال
· برخی سبزیجات مثل اسفناج
5- کاهش مصرف غذاهای آماده

نحوه پایین آوردن فشار خون بالا به این صورت است که باید حواسمان به غذاهایی که میخوریم، باشد. بنابراین باید تا میتوانیم از غذاهای آماده استفاده نکنیم. چون غذاهای آماده، که شامل فستفودها، غذاهای کنسروی، بستهبندیشده و انواع میانوعدههای صنعتی میشوند، مقدار زیادی نمک، شکر، چربیهای اشباع و ترانس دارند که همگی میتوانند فشار خون را افزایش دهند. علاوهبر این، بسیاری از این غذاها معمولا نمک زیادی دارند و برای سلامتی بدن مضر هستند. غذاهای فرآوریشده چربیهای ناسالم زیادی دارند، سطح کلسترول خون را بالا میبرند و ریسک بیماریهای قلبی را زیاد میکنند. بسیاری از این غذاها، بهویژه نوشیدنیها، سسها و میانوعدهها، شکر پنهان دارند که منجر به افزایش وزن و فشار خون میشود. علاوهبر این، فاقد فیبر، ویتامینها و مواد معدنی لازم برای سلامت قلب هستند. بنابراین بهتر است که این غذاها را از سبد غذایی خود حذف کنیم و بهجای آن از راهکارهای زیر کمک بگیریم:
· در خانه آشپزی کنیم؛ تهیه غذا در خانه به ما این امکان را میدهد که میزان نمک، شکر و چربی را کنترل کنیم. همچنین میتوانیم مواد تازه و سالم را جایگزین نماییم که به مرور زمان فشار خون بالا را کاهش میدهد.
· به جای غذاهای کنسروی و بستهبندیشده، از مواد غذایی تازه و طبیعی مانند میوهها، سبزیجات، غلات کامل و گوشت بدون چربی استفاده کنیم.
· به جای چیپس و شیرینیهای صنعتی، از میانوعدههای سالم مانند مغزها، دانهها، ماست کمچرب، میوهها و سبزیجات استفاده کنیم.
· در صورت نیاز به مصرف غذاهای آماده، گزینههایی را انتخاب کنیم که میزان نمک و شکر کمتری دارند و یا برچسبهای کمنمک یا بدون شکر افزوده روی آنها دیده میشود.
6- ترک دخانیات
بهترین روش پایین آوردن فشار خون بالا ترک دخانیات است. یعنی اگر سیگار میکشید و فشار خونتان بالاست، باید در اولین مرحله به فکر ترک سیگار باشید. با ترک دخانیات، فشار خون بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد و ریسک بیماریهای قلبی و عروقی کمتر میشود. مواد شیمیایی موجود در سیگار باعث انقباض عروق و کاهش انعطافپذیری آنها میگردد. با ترک سیگار، این مواد شیمیایی به مرور از بدن دفع میشوند و عروق به حالت طبیعی بازمیگردند؛ در نتیجه فشار خون تنظیم میشود. علاوهبر این سیگار کشیدن هورمونهای استرس مانند آدرنالین را بالا میبرد که میتواند فشار خون را افزایش دهد. با ترک سیگار، سطح این هورمونها هم کاهش مییابد. نیکوتین و سایر مواد شیمیایی موجود در دخانیات باعث کاهش سطح اکسیژن خون میشوند و به مرور زمان به قلب آسیب میزنند. با ترک سیگار و سایر دخانیات، بعد از چند ماه تا یک سال خطر بیماریهای قلبی و عروقی بهمرور کاهش مییابد و عروق شروع به ترمیم خود میکنند. برای ترک دخانیات میتوانید از مشاوره با پزشک، گروههای ترک سیگار و حتی برنامههای تلفن همراه کمک بگیرید و از برخی داروها مثل بوپروپیون و وارنیکلین برای کاهش تمایل به سیگار استفاده کنید.
7- کنترل استرس و اضطراب

اضطراب و استرس نقش بسیار مهمی در بالا بردن فشار خون دارند. برای کاهش اضطراب باید از تکنیکهای مناسبی استفاده کرد که برخی از آنها عبارتند از:
· تنفس عمیق و آرام: تکنیکهای تنفس عمیق و آرام به تنظیم فشار خون و ضربان قلب کمک میکنند. این تکنیکها همچنین میتوانند سطح اکسیژن خون را افزایش دهند و سیستم عصبی را آرام کنند. برای این کار در یک محیط آرام بنشینید و نفس عمیق بکشید، سپس به آرامی هوا را بیرون دهید و این کار را برای چند دقیقه تکرار کنید تا احساس آرامش همه وجودتان را فرا بگیرد.
· مدیتیشن و ذهنآگاهی: این تکنیکها میتوانند به مدیریت استرس و کاهش فشار خون کمک کنند. چنین تکنیکهایی با ایجاد تمرکز بر لحظه حال و رهایی از افکار منفی باعث آرامش ذهن و کاهش تنش میشوند. برای انجام مدیتیشن هر روز چند دقیقه در محیطی آرام بنشینید، چشمان خود را ببندید و بر تنفس و بدنتان تمرکز کنید. افکار منفی را دور و فقط به لحظه حال توجه نمایید.
· خواب کافی: خواب کم و بیکیفیت میتواند سطح استرس را افزایش دهد و منجر به بالا رفتن فشار خون شود. در مقابل خواب کافی و با کیفیت استرسها را مدیریت میکند و تاثیر زیادی در بهبود عملکرد قلب دارد.بنابراین بهتر است حداقل 7 تا 8 ساعت خواب شبانه مفید داشته باشید و قبل از خواب از خوردن کافئین و چک کردن گوشی خودداری کنید.
· ارتباط اجتماعی موثر: داشتن ارتباط اجتماعی مثبت و تعامل با دوستان و خانواده، به کاهش استرس کمک میکند. ارتباط با افراد دلسوز و حمایتگر، حس امنیت و آرامش را افزایش میدهد و بر روی فشار خون تاثیر مثبت میگذارد.
· برنامهریزی: داشتن برنامه منظم و زمانبندی مشخص برای انجام کارها به کاهش استرس و افزایش آرامش کمک میکند. اولویتبندی کارها و تنظیم زمان استراحت در طول روز نقش زیادی در جلوگیری از فشار کاری و ایجاد تنش میگذارد.
· کاهش مصرف کافئین و الکل: کافئین و الکل میتوانند باعث افزایش اضطراب و فشار خون شوند. محدود کردن مصرف این مواد نقش زیادی در کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب دارد.
8- استفاده از گیاهان دارویی

برخی گیاهان دارای ترکیباتی هستند که به آرامسازی عروق خونی، بهبود گردش خون و کاهش التهاب کمک میکنند. این گیاهان را بهتر است تحت نظر پزشک متخصص در رژیم غذاییتان قرار دهید تا به مرور زمان فشار خونتان را تنظیم کنید. برخی از این گیاهان دارویی عبارتند از:
· دارچین: دارچین باعث بهبود گردش خون و کاهش سطح قند خون میشود که این دو عامل در کاهش فشار خون تاثیر دارند. برای مصرف آن هم کافیست بهصورت پودر 1 تا 2 گرم از آن را به غذاها و نوشیدنیهایتان اضافه کنید.
· زیرفون: از گل و پوست درخت زیرفون میتوان برای ایجاد آرامش بیشتر در بدن و کاهش فشار خون بالا استفاده کرد.
· تخم کرفس: از تخم کرفس برای طعمدار کردن انواع سوپ و غذاهای مختلف استفاده میکنند. در طب چینی از این گیاه برای کاهش فشار خون کمک میگیرند؛ البته آب کرفس هم میتواند سطح فشار خون را کاهش دهد.
· زالزالک: از این گیاه در طب سنتی برای درمان فشار خون بالا و بهبود عملکرد قلب استفاده میشود. زالزالک به گشاد شدن عروق و بهبود گردش خون کمک میکند. برای مصرف آن میتوانید برگ و میوه زالزالک را به صورت دمنوش یا عصاره استفاده کنید. روزانه یک فنجان دمنوش زالزالک میتواند برای بدن مفید باشد.
· زنجبیل: زنجبیل باعث بهبود جریان خون و کاهش فشار خون میشود. این گیاه همچنین دارای خاصیت ضدالتهابی است که به سلامت عروق کمک میکند. برای مصرف آن کافیست زنجبیل تازه را در غذاها و نوشیدنیهایتان رنده کنید یا به صورت روزانه یک فنجان از دمنوش آن را میل نمایید.
· چای ترش: چای ترش به دلیل داشتن آنتیاکسیدانها و ترکیبات مفید دیگر، نقش موثری در کاهش فشار خون دارد. برای مصرف آن کافیست یک قاشق چایخوری گلبرگ خشک چای ترش را در آب داغ به مدت 5 تا 10 دقیقه دم و سپس میل نمایید. مصرف روزانه یک تا دو فنجان چای ترش با مشورت پزشک میتواند برایتان مفید باشد.
· اسطوخودوس: اسطوخودوس دارای خاصیت آرامبخش است و به کاهش استرس و اضطراب کمک میکند؛ درنتیجه میتواند نقش موثری در کاهش فشار خون داشته باشد. برای مصرف آن میتوانید از دمنوش اسطوخودوس استفاده کنید یا از خواص آن با آروماتراپی بهرهمند شوید.
· ریحان: ریحان دارای ترکیباتی به نام اوژنول است که به کاهش فشار خون کمک میکند. این گیاه علاوه بر خاصیت ضدالتهابی، عروق خونی را گشاد و به بهبود جریان خون کمک مینماید. برگهای تازه ریحان را میتوانید همراه با غذا یا سالاد میل کنید.
· بابونه: این گیاه سطح استرس و اضطراب را کم میکند و به این طریق در کنترل فشار خون میتواند موثر باشد. دمنوش بابونه را میتوانید با گلهای خشک آن تهیه کنید و روزانه یک فنجان از آن میل نمایید.
· سیر: سیر به عنوان یک گیاه دارویی موثر در کاهش فشار خون شناخته شدهاست. ترکیبات فعال در سیر، مانند آلیسین، در این مسئله موثر هستند. سیر را میتوانید هم به صورت خام مصرف کنید و هم آن را به غذا اضافه نمایید.
9- حذف مصرف الکل
حذف مصرف الکل یکی از موثرترین راهها برای کاهش فشار خون است. مصرف زیاد الکل میتواند باعث آسیب به عروق شود و در بلندمدت خطر بیماریهای قلبی، سکته و آسیب به اندامهای دیگر را افزایش دهد. اگر الکل زیادی مصرف میکنید، بهتر است کمکم میزان مصرف خود را کاهش دهید. به جای الکل نوشیدنیهای سالم را جایگزین نمایید و در صورت نیاز برای ترک الکل از یک پزشک یا مراکز مشاوره کمک بگیرید.
10- استفاده از دارو
فشار خون بالا معمولا باید با دارو درمان شود. این داروها باید توسط پزشک متخصص تجویز گردد که نوع و دز مصرف آن به شرایط بیمار بستگی دارد. معمولا پزشک در این شرایط داروهای زیر را برای بیمار در نظر میگیرد:
- برای افراد زیر 55 سال یا کسانی که مبتلا به دیابت نوع 2 هستند، پزشک مهارکننده ACE یا مسدود کننده گیرنده آنژیوتانسین 2 تجویز میکند. مصرف چنین داروهایی باعث میشود که رگهای خونی شل شوند و فشار خون کاهش یابد. برخی از نمونههای رایج مهارکننده ACE عبارتند از:
1- انالاپریل
2- لیزینوپریل
3- پریندوپریل
4- رامیپریل
- برای افراد بالای 55 سال که بدون بیماری دیابت نوع 2 هستند، داروی مسدودکننده کانال کلسیم توسط پزشک تجویز میشود. چنین داروهایی میتواند با گشاد کردن رگهای خونی فشار خون را پایین بیاورد. برخی از این داروها عبارتند از:
1- آملودیپین
2- فلودیپین
3- دیلتیازم
- داروهای دیورتیک میتواند نمک اضافی را از طریق ادرار دفع کند. معمولا در شرایطی که داروهای مسدودکننده کانال کلسیم عوارض ایجاد میکنند، چنین داروهایی تجویز میشود. برخی از آنها عبارتند از:
1- اینداپامید
2- بندروفلومتیازید
سوالات متداول
– آیا با مصرف سرکه سیب میتوان فشار خون بالا را کاهش داد؟
برخی مطالعات و شواهد حاکی از آن است که سرکه سیب میتواند به کاهش فشار خون کمک کند. سرکه سیب حاوی اسید استیک است که در کاهش قند خون و همچنین کاهش چربی بدن نقش بهسزایی دارد؛ این دو عامل میتوانند به مرور زمان فشار خون را کاهش دهند. با این حال، تحقیقات قطعی درباره تاثیر سرکه سیب بر کاهش فشار خون بالا به اندازه کافی صورت نگرفته و نیازمند بررسیهای بیشتر است.
– آیا با مصرف آبلیمو و آبغوره میتوان فشار خون را کاهش داد؟
آبلیمو و آبغوره دارای خواصی هستند که به بهبود سلامت عروق و کاهش فشار خون کمک میکنند. برای بهرهگیری از خواص آبلیمو، میتوانید روزانه نصف لیمو را در یک لیوان آب گرم فشرده و قبل از صبحانه مصرف کنید. علاوهبر این آبغوره دارای اسیدهای طبیعی و ترکیبات فنلی است که برای کاهش فشار خون مفید هستند. این مواد به دلیل داشتن خاصیت مدر و بهبود گردش خون، میتوانند به تنظیم فشار خون کمک کنند. با اینحال، اگر داروهای فشار خون مصرف میکنید، بهتر است قبل از مصرف مداوم آبلیمو و آبغوره با پزشک خود مشورت نمایید. علاوهبر این، بهتر است از افزودن نمک در آنها خودداری کنید.
– آیا با مصرف سیاهدانه میتوان فشار خون را تنظیم کرد؟
سیاهدانه حاوی ترکیباتی مانند تیموکینون است و خاصیت آنتیاکسیدانی و ضد التهابی دارد؛ در نتیجه میتواند به بهبود جریان و کاهش فشار خون کمک کند. میتوانید روزانه چند قطره روغن سیاهدانه را به یک لیوان آب یا نوشیدنی دیگر اضافه و میل کنید. البته بهتر است قبل از مصرف منظم آن با پزشک مشورت نمایید. علاوهبر این، میتوانید دانههای سیاهدانه را پودر و با عسل مخلوط کنید. همچنین، افزودن سیاهدانه به غذاها و سالادها هم راه دیگری برای بهرهمندی از خواص آن است.
جمعبندی
همانطور که دیدید، در این مطلب به شما گفتیم که برای پایین آوردن فشار خون بالا چه باید کرد و درمان خانگی برای پایین آوردن فشار خون بالا چگونه است. این بیماری به علائم مختلفی بستگی دارد؛ مثلا ژنتیک، رژیم غذایی نامناسب، استرس و اضطراب زیاد و برخی بیماریها میتواند از علل ایجاد آن باشد. بنابراین بهتر است اگر فشار خون بالایی دارید، به طور منظم آن را بررسی کنید و از راهکارهایی که در بالا به آن اشاره کردیم، کمک بگیرید. با این حال باید همیشه تحت نظر پزشک باشید تا این بیماری برایتان مشکلات بزرگتری را ایجاد نکند. در کنار آن به فکر اصلاح سبک زندگیتان باشید تا بتوانید بدون مصرف دارو خودتان را درمان کنید.










