معنی ضرب المثل کاهی را در چشم من میبیند و کوهی را در چشم خود نمیبیند
معنی ضرب المثل کاهی را در چشم من میبیند و کوهی را در چشم خود نمیبیند را در روزانه قرار دادهایم. ضربالمثلها نه تنها به غنای زبان و ادبیات کمک میکنند، بلکه به عنوان ابزاری برای یادگیری، انتقال فرهنگ و تقویت روابط اجتماعی نیز عمل میکنند.
کاهی را در چشم من میبیند و کوهی را در چشم خود نمیبیند
وقتی شخصی عیوب خود را نمیبیند و سعی میکند عیب دیگران را به ایشان گوشزد کند و به رخشان بکشد و یا از دیگران ایراد بگیرد، از این عبارت استفاده میشود.
مانند:
کور خود است و بینای دیگران
معنی
کوچکترین ایراد دیگران را مانند «کاه» میبیند اما بزرگترین ایراد خود را مانند «کوه» نمیبیند.
کاربرد
برای کسی که دیگران را قضاوت میکند و عیبجویی میکند اما خودش پر از عیب است.
مثال
وقتی کسی به خاطر یک اشتباه کوچک شما را سرزنش میکند، در حالی که خودش خطاهای بزرگتری دارد
مطلب مشابه: معنی ضرب المثل همه کاسه کوزهها را بر سر کسی شکستن (ریشه و داستان آن)
مطلب مشابه: معنی ضرب المثل جایی نمیخوابه آب زیرش بره + حکایت و انشا
حکایتِ این ضرب المثل
این ضربالمثل فارسی، که به شکلهای مختلفی مانند “کاه را در چشم مردم میبیند و کوه را در چشم خود نمیبیند”، “خار را در چشم دیگران میبیند و تیر را در چشم خود نمیبیند” یا “پر کاه را در چشم برادر میبیند و چوب را در چشم خود نمیبیند” گفته میشود، به معنای نادیده گرفتن عیوب بزرگ خود و توجه بیش از حد به عیوب کوچک دیگران است. یعنی افراد ریاکار یا عیبجو، نقصهای جزئی دیگران را بزرگ میبینند اما از ایرادهای بزرگ خود غافل هستند.
حکایت مرتبط (از گلستان سعدی):
سعدی در گلستان، حکایتی زیبا برای این مفهوم آورده است:
دو نفر که هر دو خالی (نقطه سیاه) در چشم داشتند، با هم روبرو شدند. یکی از آنها به دیگری خشم گرفت و شروع کرد به سرزنش کردن خال چشم او، در حالی که خودش هم خالی مشابهی در چشم داشت اما متوجه آن نبود. دیگری هم گستاخانه به خال چشم او طعنه زد، غافل از عیب خودش.
سعدی نتیجه میگیرد:
> گر تو را هوشی است خاموشی گزین
> عیب کس منگر به عیب خود ببین
یعنی اگر عاقلی، سکوت کن و به جای عیبجویی از دیگران، عیبهای خود را ببین.
این حکایت دقیقاً نشاندهنده همان مفهوم است: دیدن “کاه” (یا خار کوچک) در چشم دیگران و ندیدن “کوه” (یا تیر و چوب بزرگ) در چشم خود.
این مثل ریشه در آموزههای اخلاقی دارد و مشابه آن در انجیل (متی ۷:۳-۵) هم آمده: “چرا پر کاه را در چشم برادرت میبینی، اما چوب را در چشم خود نمیبینی؟” که نشان میدهد این ایده جهانی و قدیمی است.
مطلب مشابه: معنی ضرب المثل بعد از هفت كُرّه، ادعاي بكارت (حکایت و کاربرد)
مطلب مشابه: معنی ضرب المثل خدا خر را شناخت شاخش نداد | داستان و انشا
