روایات اخلاقی از امام هادی (مجموعه احادیث آموزنده آن حضرت)
روایات اخلاقی از امام هادی علیه اسلام را در ادامه میتوانید بخوانید. امام هادی (امام علی النقی ۲۱۲-۲۵۴ق) دهمین امام شیعیان و فرزند امام جواد(ع) است. او از ۲۲۰ تا ۲۵۴ق به مدت ۳۴ سال، امامت را به عهده داشت.
روایت و نصیحتهای اخلاقی امام هادی
هرگاه در جامعه، رعایت عدالت بیشتر از جور و ستم باشد؛ بد گمانی به مردم حرام است، مگر آن که از راه یقین محرز باشد؛ و، امّا اگر در برههای از زمان، ظلم و جور بر عدالت غلبه پیدا کند، خوش گمانی به همگان شایسته نیست جز آنجا که آدمی به نیک بودن شخصی علم و یقین دارد.
اگر مردم میدانستند مرگ چه نعمتی در پی دارد هر آینه آن را طلب کرده و بیش از انسان عاقلی که دوا را برای مداوای دردش دوست دارد، آن را دوست میداشتند.
کسی که بر اسب سرکش هوای نفس سوار است، در حقیقت اسیر نفس امّاره خویش است و انسان نادان نیز در اسارت زبان خویش است.
به راستی مکانهایی برای خداوند متعال وجود دارد که دوست دارد بندگان در آنها به درگاهش دعا کنند تا به مرحله اجابت برسد.
امام هادی (علیه السلام) در جواب فردی که از آن حضرت خواسته بود از خدا بخواهد فرزندی را که در رحم همسرش است، پسر باشد فرمودند: چه بسا دختری که از پسر بهتر باشد.
نعمتها را به خوبی در اختیار دیگران قرار دهید و با شکرگزاری از آنها، نعمتها را افزایش دهید.
به راستی مزار جدم، بقعهای از بقاع بهشت است که هیچ مؤمنی آنجا را زیارت نمیکند مگر آن که خداوند او را از آتش جهنم نجات میدهد.
مطلب مشابه: احادیث زیبای امام هادی؛ مجموعه 20 حدیث زیبا و آموزنده آن حضرت
مطلب مشابه: شعر شهادت امام هادی (ع) / اشعار کوتاه و بلند شهادت امام علی النقی الهادی
بدانید که نفس آدمی آنچه را که مطابق میل اوست به آسانی میپذیرد و، اما چیزهایی که مورد میل و قبول او نیست بسیار سخت میپذیرد.
نصیحتهای اخلاقی امام هادی
هنگام جان دادن در برابر خانواده، خود را به یادآور که نه طبیبی میتواند مرگ را از تو دور بگرداند و نه دوستی میتواند تو را یاری نماید.
جدال و نزاع، دوستان قدیمی را از یکدیگر جدا نموده و اعتماد و اطمینان را از بین میبرد تنها چیزی که در آن است غلبه بر دیگری است و آن هم سبب جدایی است.
هر کس از خدا اطاعت کند از خشم مخلوق و مردم نمیترسد و آنکه خدا را به خشم آورد پروردگار، وی را دچار خشم مخلوق خود مینماید.
کسی که از خدا بترسد از او میترسند و کسی که از خدا اطاعت کند از او اطاعت خواهند کرد.
شکرگزاری از نعمت، از خود نعمت بهتر است، چون نعمت متاع دنیای فانی است و لکن شکر، نعمت جاودانه آخرت است.
خشم و خشونت، کلید گرانباری است و لکن خشم از کینه توزی بهتر است.
دنیا بازاری است که پارهای از مردم در آن سود برند و پارهای دیگر زیان کنند.
حکمت و دانش در دلهای فاسد اثر ندارد.
خداوند دنیا را منزل حوادث ناگوار و آفات، و آخرت را خانه ابدی قرار داده است و بلای دنیا را وسیله به دست آوردن ثواب آخرت قرار داده است و پاداش اُخروی نتیجه بلاها و حوادث ناگوار دنیاست.
مطلب مشابه: احادیث نبوی؛ مجموعه 40 حدیث نبوی با معنی و مفهوم
به جای حسرت و اندوه برای عدم موفقیتهای گذشته، با گرفتن تصمیم و اراده قوی جبران کن.
جملات امام هادی برای زندگی بهتر
هر که از خود راضی باشد، خشم گیران بر او زیاد خواهند بود.
کسی که از خدا حاجتی را میخواهد؛ قبر جدم حضرت رضا را در طوس با غسل، زیارت کند و دو رکعت نماز بالای سرش بخواند و در قنوت نماز، حاجت خویش را طلب نماید در این صورت حوائج وی مستجاب میشود، مگر آن که انجام گناه و یا قطع رحم را طلب کند.
حسد، کارهای خوب را از بین میبرد و دروغ، دشمنی میآورد.
مردم در دنیا با اموالشان و در آخرت با اعمالشان هستند.
به جای حسرت و اندوه برای عدم موفقیتهای گذشته، با گرفتن تصمیم و اراده قوی جبران کن.
کسی که ارزش و شخصیت خود را پست شمارد، از شرّ او آسوده مباش.
مسخره کردن (و بذله گویی) دیگران، تفریح سفیهان و کار جاهلان است.
کسی که در معاشرت با برادران دینی خود، تواضع کند، به راستی چنین کسی نزد خدا از صدّیقین و از شیعیان علی بن ابی طالب خواهد بود.
اگر مردم در راههای مختلف حرکت کنند. هر آینه من در مسیر و وادی مردی حرکت خواهم کرد که خدا را به تنهایی خالصانه عبادت میکند.
خودپسندی مانع تحصیل علم است و انسان را به سوی نادانی و خواری میکشاند.
احادیث معنوی امام هادی (ع)
کسی که پر مدّعی و از خود راضی باشد (یعنی تنها کار خود را میپسندد)؛ مردم نسبت به چنین شخصی خشمگین و بدبین خواهند شد.
حکمت و دانش در دلهای فاسد اثر ندارد.
شخصیت خود را محترم شمار و تملق مکن، چون تملق موجب سوءظن میگردد، زمانی که برادرت را مورد وثوق یافتی از تملق احتراز کن و نسبت به او حُسن نیّت داشته باش.
با ورع و باتقوا باشید که این ورع و تقوا همان دینی است که همواره ما ملازم آن هستیم و پایبند به آن میباشیم و از پیروان خود نیز میخواهیم که چنین باشند از ما (با عدم رعایت تفوا) شفاعت نخواهید و ما را به زحمت نیندازید.
اگر بگویم تارک تقیه همچون تارک نماز است، هرآینه سخن راستی گفته ام.
از امام هادی (علیه السلام) معنای حلم را پرسیدند، فرمودند: مالک نفس خود باشی و خشم خود را با وجود قدرت و توانایی بر انتقام، فرو خوری.
انسان حریص، آسایش ندارد.
خشم و غضب بر مردم نشانه ناتوانی است و بر زیر دستان علامت فرو مایگی و پستی است.
اُذکرْ حَسَراتِ التَّفریطِ بأخذِ تَقدیمِ الحَزمِ.
افسوس های ناشی از کوتاهی نمودن در کار را به یاد آر و دوراندیشی را در پیش گیر.
الدُّنیا سوقٌ، رَبِحَ فیها قَومٌ وخَسِرَ آخَرونَ.
دنیا، بازاری است که قومی در آن سود بُردند و شماری دیگر، زیان کردند.
لا تَطلُبِ الصَّفاءَ مِمَّن کدَرتَ عَلَیهِ، ولاَ الوَفاءَ مِمَّن غَدَرتَ بِهِ، ولاَ النُّصحَ مِمَّن صَرَفتَ سوءَ ظَنِّک إلَیهِ؛ فَإِنَّما قَلبُ غَیرِک (لَک) کقَلبِک لَهُ.
صفای دوستی را از آن که دوستیاش را برآشفتی، مخواه. وفاداری از آن که به او نیرنگ زدی، مطلب، و خیرخواهی را از آن که بدگمانیات را متوجّه او کردی، مجو؛ چرا که دل دیگری نسبت به تو، همچون دل تو نسبت به اوست.
إذا أخلَصتَ فی طاعَةِ اللّهِ، وَاعتَرَفتَ بِرَسولِ اللّهِ(ص) وبِحَقِّنا أهلَ البَیتِ، وسَأَلتَ اللّهَ ـ تَبارَک وتَعالی ـ شَیئا لَم یحرِمک.
هر گاه مخلصانه خدا را اطاعت کردی و به [حقّانیت ]پیامبر خدا و به حقّ (حقّانیت) ما اهل بیت اعتراف نمودی و از خداوند ـ تبارک و تعالی ـ چیزی خواستی، تو را محروم نخواهد کرد.
المِراءُ یفسِدُ الصَّداقَةَ القَدیمَةَ، و یحَلِّلُ العُقدَةَ الوَثِیقَةَ، و أقَلُّ ما فیهِ أن تَکونَ فیهِ المُغالَبَةُ، و المُغالَبَةُ اُسُّ أسبابِ القَطیعَةِ.
جدالگری، دوستی دیرپا را نابود میکند و پیمانهای استوار را از هم میگسلد و کمترین نتیجه آن، پیروزی برطرف مقابل است و پیروزی، سبب اصلی جدایی است.
منبع: أعلام الدین: ۳۱۱. گفتگوی تمدن ها در قرآن و حدیث، ص: ۹۰
إذا کانَ زَمانٌ، العَدلُ فیهِ أغلَبُ مِن الجَورِ فَحَرامٌ أن تَظُنَّ بأحَدٍ سُوءا حتّی یعلَمَ ذلک مِنهُ. و إذا کانَ زَمانٌ، الجَورُ أغلَبُ فیهِ مِن العَدلِ فلیسَ لأحَدٍ أن یظُنَّ بأحَدٍ خَیرا ما لَم یعلَمْ ذلک مِنهُ.
هر گاه روزگاری بود که عدالت در آن بر ستم غالب باشد، حرام است که به کسی گمان بد بری، مگر این که بدی او بر تو معلوم شود و هرگاه روزگاری بود که در آن بیداد بر دادگری غالب باشد، هیچ کس نباید به کسی گمان نیک برد، مگر این که خوبی او بر وی معلوم شود.
مطلب مشابه: احادیث کوتاه اخلاقی؛ گزیده با معنی ترین احادیث از امامان و پیامبران
