نگاهی بهترین ترجمه آثار و کتاب های آلبر کامو
به بازار کتاب که سر بزنید، با رنگینکمانی از کتابهای مختلف مواجه میشوید که هریک نوشتهی نویسندگان متفاوتی هستند. این تنوع و تفاوت به همینجا ختم نمیشود؛ چرا که در اکثر مواقع یک کتاب از سوی چندین ناشر مختلف و با ترجمههای گوناگون به انتشار رسیده است. این روزها، این قضیه حتی بیشازپیش دیده میشود و نوعی فضای رقابتی میان ناشران به وجود آمده است. هر ناشری، سعی دارد تا یک کتاب را با بهترین ترجمه به مخاطب عرضه کند و بهعنوان ناشر برتری که بهترین ترجمه را به بازار عرضه کرده مورد توجه خوانندگان قرار گیرد.
شاید خیلی اوقات وجود چندین ترجمه از یک کتاب اصلاً اهمیتی نداشته باشد؛ ولی حداقل یک کتابخوان قهار دیگر کاملاً واقف است که اتفاقاً ترجمهی خوب اگر همه چیز ماجرا نباشد، بخش بزرگی از آن را به خود اختصاص میدهد. ترجمهی خوب باعث میشود که ما بهتر با کتاب ارتباط بگیریم، با نثر نویسنده آشنایی بیشتری پیدا کنیم و ترغیب شویم تا سری به آثار دیگر نویسنده هم بزنیم. انتخاب یک ترجمهی درست و بسنده زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که ما با یک نویسندهی سختخوان طرف باشیم. امروز قرار است دربارهی یکی از همین نویسندهها صحبت کنیم. آلبر کامو، نویسنده و فیلسوف فرانسوی، نامی آشنا در بازار کتاب ایران به شمار میرود. نثر او معمولاً پیچیده و دشوار است، ولی اگر مترجم در کارش خوب عمل کرده باشد، خواننده این موضوع را چندان احساس نخواهد کرد. در این یادداشت، قصد داریم شما را با بهترین ترجمههای فارسی کتابهای آلبر کامو آشنا کنیم. پیشنهاد میکنیم بیوگرافی آلبر کامو را نیز بخوانید که با او بیشتر و کاملتر آشنا شوید.
بهترین ترجمه کتاب بیگانه
شاید بهتر باشد مطلب خود را با معرفی مهمترین و شناختهشدهترین اثر آلبر کامو آغاز کنیم. این اثر، حداقل در ایران، بسیار مشهور است و تا نام آلبر کامو آورده میشود ذهن همه بهسوی بیگانه میرود. داستان این کتاب دربارهی مورسو است. از همان اول کتاب که مادر مورسو میمیرد و او بیهیچ احساسی در مراسم تدفینش شرکت میکند، خواننده پی میبرد که بیگانه، کسی نیست جز خود مورسو که با دیگر افراد تفاوت بسیار زیادی دارد. آلبر کامو در این کتاب مفاهیم عمیق فلسفی را بیان میکند و مورسو درحقیقت نماد انسانی است که در دنیایی بیمعنا زندگی میکند.
بیگانه که از رمانهای شاهکار فرانسوی است توسط مترجمان بسیاری به فارسی برگردانده شده، از جمله جلال آل آحمد، خشایار دیهیمی، پرویز شهدی، محمدرضا پارسایار و البته، لیلی گلستان که از نظر ما بهترین ترجمهی این کتاب به او تعلق دارد. لیلی گلستان به زبان فرانسه تسلط کامل دارد، از سوی سفیر دولت فرانسه در تهران جایزهی شوالیه ادب و هنر فرانسه را دریافت کرده و خود چند سالی در فرانسه زندگی کرده بوده است. لیلی گلستان، کتاب بیگانه را نیز مستقیم از زبان فرانسه به فارسی ترجمه کرده است. ترجمهی او همچنین از حذفیات کمی برخوردار است. واضح است که ترجمهی او به دلیل آشنایی کامل با این زبان و همچنین برگردان مستقیم از زبان فرانسه، کار خوب و خوشخوانی خواهد بود.
بهترین ترجمه فارسی از کالیگولا
کالیگولا یکی از نمایشنامههای محبوب آلبر کامو است که داستان زندگی کالیگولا، سومین امپراتور روم را تعریف میکند. کامو در این نمایشنامه رفتارهای جنونآمیز و غیرعادی او را به تصویر کشیده است. کالیگولا در طول تاریخ بهعنوان پادشاهی وحشی و خونخوار شناخته میشد و در این نمایشنامه نیز، او خود را قدرت مطلق میبیند و تلاش دارد تا با بر همه چیز و همهکس چیره شود. او عقیده دارد که میتواند از پس هر چیزی برآید و تمامی دنیا باید متعلق به او باشد. زمانی که خواهرش میمیرد و وی برای اولینبار با مرگ از نزدیک روبهرو میشود، تازه متوجه میشود که چهقدر ناتوان است و دچار بحران وجودی میشود و دست به جنایتهای وحشتناکی میزند تا دوباره احساس قدرت و آزادی کند.
بهترین ترجمهی این کتاب متعلق به ابوالحسن نجفی است. او یکی از مترجمان برجستهی ادبیات فرانسه در ایران به شمار میرود و این اثر را نیز مستقیم از زبان فرانسه به فارسی ترجمه کرده است. ترجمهی او باوجوداینکه قدیمیترین ترجمهی این اثر محسوب میشود، نسبت به دیگر ترجمههای موجود دقیقتر، روانتر و خواناتر است.
بهترین ترجمه کتاب افسانه سیزیف
آلبر کامو در کتاب افسانهی سیزیف نیز مانند بسیاری دیگر از آثار خود به بررسی مفهوم پوچی و چالشهایی میپردازد که انسان در زندگی با آنها مواجه میشود. او در این کتاب با استفاده از روایت سیزیف، اسطورهای که در آن قهرمان مجبور است سنگی را بارهاوبارها به قله ببرد و شاهد سقوط دوبارهی آن باشد، به طرح این پرسش میپردازد که آیا زندگی اصلاً ارزش زیستن را دارد یا خیر. درحقیقت این کتاب ترکیبی از داستان و افکار و عقاید خود آلبر کامو است.
بهترین ترجمهی این کتاب را خانم مهستی بحرینی، مترجم و استاد دانشگاه انجام داده است. او دارای مدرک دکترای زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران است و بسیاری از آثار نویسندگان فرانسوی را به زبان فارسی ترجمه کرده است. او همچنین تجربهی زندگی در کشور فرانسه را دارد و بهخوبی با این زبان و فرهنگ و رسوم این کشور آشنا است. ترجمهی او از کتاب افسانهی سیزیف نیز مستقیم از زبان فرانسوی به فارسی برگردانده شده است.
بهترین ترجمه فارسی سقوط
کتاب سقوط آلبر کامو که از اسطورهی سقوط آدم و حوا الهام گرفته، مفاهیمی چون بیگناهی، حقیقت، و بیمعنایی را واکاوی میکند. از نظر ژان پل سارتر، این کتاب زیباترین و درکنشدهترین اثر کامو به حساب میآید. داستان در آمستردام روایت میشود و شامل اعترافات شخصیت اصلی، باپتیست کلامنس است، شخصی که خود را «قاضی توبهکار» معرفی میکند. کلامنس در قالب مونولوگهایی که یادآور آیین اعتراف مسیحی است، از گذشتهی خود بهعنوان یک وکیل موفق و محترم در پاریس سخن میگوید و سرانجام از رویدادی پرده برمیدارد که او را از اوج موفقیت به سقوط کشانده است. این روایت تأملی عمیق بر ماهیت انسان و توانایی او برای سقوط اخلاقی و وجودی است.
یکی از جدیدترین ترجمههای این کتاب متعلق به کاوه میرعباسی است که از نظر ما بهترین ترجمهی این اثر را نیز او انجام داده است. کاوه میرعباسی مترجم چیرهدستی است که به زبانهای انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی تسلط دارد و آثار زیادی را از این سه زبان به فارسی ترجمه کرده است. او خود در کشور فرانسه تحصیل کرده و این کتاب را نیز مستقیماً از زبان اصلی، یعنی همان فرانسوی به فارسی برگردانده است. ترجمهی او روان و بسیار خوشخوان است.
بهترین ترجمه کتاب طاعون
این کتاب روایتی از شیوع بیماری طاعون در شهری خیالی به نام اران در الجزایر است. یکی از شخصیتهای اصلی این کتاب، دکتر برنارد ریو نام دارد. او پزشکی است که نخستین نشانههای بیماری را در افزایش تعداد موشهای مرده و مرگهای مشکوک مردم شهر مشاهده میکند و با انجام تحقیقات بیشتر، متوجه میشود که طاعون در حال شیوع است. در ابتدا، مقامات محلی این واقعیت را انکار میکنند، اما با شدت گرفتن بحران، ناچار به قرنطینهی کامل شهر میشوند. کامو در این کتاب سعی داشته تا همبستگی اجتماعی را در دوران بحران به تصویر بکشد.
از نظر ما، بهترین ترجمهی این اثر را آقای پرویز شهدی انجام داده است. او دارای مدرک کارشناسیارشد در رشتهی ادبیاتتطبیقی از دانشگاه سوربن فرانسه است و کتابهای زیادی را از زبان فرانسه به فارسی ترجمه کرده است. کتاب طاعون نیز یکی از آثاری است که پرویز شهدی با دقت و ظرافت از زبان فرانسه به فارسی برگردانده است. ترجمهی او نسبت به دیگر ترجمههای موجود، دقیقتر و بهتر است.
بهترین ترجمه از سوءتفاهم
سوءتفاهم یکی دیگر از آثار نمایشی آلبر کامو است که داستانی تلخ و تراژیک را در یک مسافرخانهی دورافتاده روایت میکند. در این مسافرخانه مادری سالخورده به همراه دخترش کار میکند. آنها عادت دارند مسافران را به قتل برسانند و پولشان را تصاحب کند. ماجرا از جایی آغاز میشود که آنها یک مسافر جدید را مثل بقیهی مسافران به قتل میرسانند، اما این بار اوضاع طور دیگری پیش میرود و به یک تراژدی خانوادگی تبدیل میشود. این نمایشنامه به بررسی مفاهیمی مثل پوچی و ارتباطات انسانها با یکدیگر میپردازد.
یکی از ترجمههای این اثر متعلق به خشایار دیهیمی است. او که یکی از مترجمان پرکار و خوب کشورمان است، تاکنون چند کتاب دیگر را نیز از کامو به فارسی ترجمه کرده و به خوبی با نثر این نویسنده آشنایی پیدا کرده است. به گفتهی دیهیمی، نمایشنامهی سوءتفاهم در زبان فرانسوی دو نسخه دارد: نسخهی اولیه که در سال ۱۹۴۳ نوشته شده و نسخهی بازنویسی شده و اصلاحشده در سال ۱۹۵۸. امروزه نسخهای که بهعنوان متن اصلی شناخته میشود و منتشر میگردد، همان نسخهی اصلاحشده سال ۱۹۵۸ است. ترجمهی خشایار دیهیمی نیز بر اساس همین نسخه نهایی انجام شده است.
بهترین ترجمه کتاب خطاب به عشق
کتاب خطاب به عشق مجموعهای است از نامههای عاشقانهای که میان آلبر کامو و ماریا کاسارس، به مدت چندین سال ردوبدل شدهاند. این اثر جنبههای شخصی و عاطفی زندگی این دو را به تصویر میکشد و فراتر از تصویر رایج کامو بهعنوان نویسندهای مشهور، جنبههایی انسانی و احساسی از او را آشکار میکند. این نامهها همچنین تحولات فکری و عاطفی کامو را در طی سالهای مختلف نشان میدهند.
بهترین و تنها ترجمهی این اثر متعلق به زهرا خانلو است. او این کتاب را بسیار روان، شیوا و پر از احساس از زبان فرانسوی به زبان فارسی برگردانده است.
قابل ذکر است تمامی کتابهای آلبر کامو را میتوانید از پلتفرمهای خرید کتاب مانند طاقچه و ایران کتاب خریداری کنید.
