دیابت بارداری به شرایطی گفته می‌شود که فرد پس از باردار شدن، دچار دیابت می‌شود. این بیماری در طول دوران بارداری وجود خواهد داشت، اما معمولاً پس از تولد نوزاد از بین می‌رود.

با این حال، احتمال بازگشت آن در بارداری‌های بعدی و نیز شانس ابتلا به دیابت در آینده وجود دارد، به ویژه اگر فرد دچار اضافه‌وزن باشد.

اصول حیاتی برای کنترل قند خون

در دوران بارداری، حفظ قند خون در یک سطح ثابت بسیار مهم است. اگرچه ممکن است پزشکان یا پرستاران دارو تجویز کنند، اما مهم‌ترین کاری که می‌توانید انجام دهید، دقت در انتخاب غذاها و نوشیدنی‌ها است.

تلاش کنید به‌طور منظم غذا بخورید، حداقل ۳ وعده غذایی در روز. اگر حالت تهوع دارید یا نمی‌توانید یک وعده کامل بخورید، وعده‌های کوچک‌تر و میان‌وعده‌های مکرر داشته باشید.

تأثیر مواد غذایی بر قند خون

مواد غذایی مختلف، قند خون را به شیوه‌های متفاوتی تحت تأثیر قرار می‌دهند.

• غذاهایی که قند خون را افزایش می‌دهند: نان، سیب‌زمینی، برنج، ماکارونی، سیب‌زمینی شیرین، شکلات و شیرینی‌جات، میوه و آب‌میوه، مربا، بستنی، غلات و انواع ساندویچ‌های غلات، بیسکویت و کیک، شربت، نوشیدنی‌های گازدار و قندی، قند، گلوکز و عسل.
• غذاهایی که قند خون را افزایش نمی‌دهند: سبزیجات (به غیر از سیب‌زمینی)، سالاد، گوشت و مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، مغزها و دانه‌ها، حبوبات، کره بادام‌زمینی، خامه و پنیر، کره و روغن‌های گیاهی، آووکادو، زیتون، و نوشیدنی‌های رژیمی (بدون قند یا با قند افزوده کم).

تنظیمات کلیدی در رژیم غذایی

در ادامه نکات کلی برای رژیم غذایی دیابت بارداری را توضیح داده‌ایم:

قندها و شیرینی‌جات

قند و غذاها و نوشیدنی‌های شیرین که ارزش غذایی کمی دارند، بهتر است کاملاً حذف شوند.

میوه

میوه‌ها حاوی قند طبیعی هستند و باید در حد اعتدال مصرف شوند. هدف این است که مصرف میوه را به ۱ یا ۲ سهم در روز از میوه‌های با قند کمتر محدود کنید. همچنین، از آب‌میوه، اسموتی‌های میوه و میوه‌های کنسرو شده در شربت خودداری کنید.

محصولات لبنی

این غذاها منبع خوبی از پروتئین و کلسیم هستند، اما اکثر آن‌ها حاوی قند طبیعی به نام لاکتوز هستند. لبنیات برای استخوان‌ها و دندان‌های قوی مهم هستند، اما باید در حد اعتدال مصرف شوند.

شیر

از شیر نیمه‌چرب یا پرچرب استفاده کنید، ترجیحاً نه بیشتر از یک پیمانه در روز. بهتر است هر بار یک لیوان کوچک بنوشید.

ماست

ماست ساده بهترین گزینه است.

پنیر

پنیر را در حد اعتدال مصرف کنید، مگر اینکه گیاه‌خوار باشید؛ در این صورت، احتمالاً برای دریافت پروتئین کافی به مقدار بیشتری نیاز خواهید داشت.

غذاهای نشاسته‌ای کربوهیدراتی

این مواد غذایی منبع مهم انرژی هستند، اما مصرف بیش از حد آن‌ها سطح گلوکز خون را بالا می‌برد. . بنابراین، باید در مقادیر کم تا متوسط مصرف شوند:

• نان: انتخاب نان‌های فرآوری‌نشده (سبوس‌دار، جو دوسر) و پرهیز از نان سفید مهم است.
• پاستا و برنج: در صورت امکان، برنج باسماتی یا قهوه‌ای و پاستای غلات کامل را انتخاب کنید.
• کربوهیدرات: در رژیم‌های غذایی آسیای جنوبی و آفریقایی، کربوهیدرات‌های نشاسته‌ای مانند برنج، گندم و سیب‌زمینی شیرین معمولاً در مقادیر زیاد همراه با سوپ یا خورش خورده می‌شوند. برای کنترل دیابت، این غذاها باید در مقادیر کمتری نسبت به حالت سنتی مصرف شوند. بهتر است مقدار کمتری غذاهای نشاسته‌ای خورده و در عوض مقدار سوپ، خورش و سبزیجات را افزایش دهید.

سهم غذا برای ناهار و شام

سهم هر وعده غذایی باید شامل موارد زیر باشد:

• یک وعده گوشت کم‌چرب، ماهی، پنیر، تخم‌مرغ یا حبوبات
• هر چقدر می‌توانید سبزیجات یا سالاد
• دو سهم کربوهیدرات نشاسته‌ای (بر اساس اندازه‌گیری زیر)

یک سهم از کربوهیدرات نشاسته‌ای شامل موارد زیر است:

• یک تکه بزرگ تا متوسط نان سبوس‌دار یا چنددانه
• دو عدد نان ترد سبوس گندم
• ۷۵ گرم سیب‌زمینی
• دو قاشق غذاخوری پر (۵۰ گرم) برنج باسماتی یا قهوه‌ای جوشیده
• دو قاشق غذاخوری (۵۰ گرم) اسپاگتی یا ماکارونی سبوس‌دار جوشیده

این مقادیر پیشنهادی است و هنگام شروع بررسی قند خون، خواهید دید که این مقادیر چگونه بر شما تأثیر می‌گذارند.

افزایش وزن در بارداری

اگر وزن شما سالم و قدتان متوسط است، انتظار می‌رود که در طول بارداری حدود ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم افزایش وزن داشته باشید. اگر اضافه‌وزن دارید، باید تلاش کنید افزایش وزن خود را در دوران بارداری به ۵ تا ۱۰ کیلوگرم یا حتی کمتر محدود کنید.

ورزش

یکی از راه‌های کاهش سطح گلوکز خون، ورزش است. هنگامی که ورزش می‌کنیم، عضلات می‌توانند بدون نیاز به انسولین، گلوکز بیشتری را جذب کنند. عضلات تا چند ساعت پس از ورزش به جذب گلوکز ادامه خواهند داد که نتیجه آن کاهش سطح قند خون است. هدف، ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط در روز است.

جمع‌بندی

هدف اصلی در طول بارداری، حفظ سطح ثابت قند خون است که مهم‌ترین راهکار برای دستیابی به آن، کنترل دقیق غذاها و نوشیدنی‌ها و اطمینان از تغذیه منظم (حداقل سه وعده در روز) است.

برای مدیریت غذایی، باید از مصرف قند، عسل و نوشیدنی‌های شیرین خودداری کرده و میوه‌ها و لبنیات را در حد اعتدال مصرف نمود.

همچنین، مصرف غذاهای کربوهیدراتی نشاسته‌ای مانند نان، برنج و سیب‌زمینی باید در مقادیر کم تا متوسط و ترجیحاً از نوع سبوس‌دار و تصفیه‌نشده باشد، چرا که مصرف بیش از حد این مواد سطح گلوکز را بالا می‌برد.

علاوه بر رژیم غذایی، ورزش منظم (هدف ۳۰ دقیقه فعالیت متوسط روزانه) نیز حیاتی است، زیرا به عضلات اجازه می‌دهد گلوکز بیشتری را بدون نیاز به انسولین جذب کنند و در نتیجه سطح قند خون را کاهش دهند.

به خاطر داشته باشید، قبل از هرگونه اقدامی، باید تحت نظر پزشک باشید و براساس توصیه‌های او رژیم غذایی خود را تنظیم کنید.

منبع: سایت دارو دات کام