روش های درمان قارچ پوستی در تابستان و گرما (انواع آن، جلوگیری و عوارض)
قارچ پوستی نامی کلی برای گروهی از عفونتهای قارچی سطح پوست، مو و ناخن است. این عفونتها میتوانند به شکل لکههای حلقوی و پوستهدار، خارش بین انگشتان پا، التهاب کشاله ران، تغییر رنگ ناخن یا ریزش موی موضعی ظاهر شوند. شکل ضایعه به محل درگیری، نوع قارچ، رنگ پوست و پاسخ ایمنی فرد بستگی دارد.
بسیاری از ضایعات قارچی قابل درماناند، اما تشخیص اشتباه و مصرف خودسرانه بعضی کرمها میتواند ظاهر بیماری را تغییر دهد، گسترش آن را بیشتر کند یا درمان را به تأخیر بیندازد. در این مطلب، انواع شایع، نشانهها، روش انتقال، تشخیص، درمان، پیشگیری و زمان مراجعه به پزشک را به زبان روشن بررسی میکنیم.
فهرست موضوعات این مطلب
خلاصه سریع: قارچ پوست بدن و پا در موارد خفیف اغلب با داروی ضدقارچ موضعی درمان میشود؛ اما قارچ پوست سر و ناخن معمولاً نیازمند ارزیابی پزشکی و گاهی داروی خوراکی است. کرم کورتونی یا ترکیبات کورتوندار را روی ضایعه مشکوک به قارچ، بدون تشخیص پزشک استفاده نکنید.
قارچ پوستی چیست؟
اصطلاح «قارچ پوستی» چند بیماری متفاوت را دربرمیگیرد. درماتوفیتها معمولاً از کراتین پوست، مو و ناخن تغذیه میکنند و بیماریهایی مانند قارچ بدن، پای ورزشکار و قارچ کشاله ران را به وجود میآورند. مخمرهایی مانند مالاسزیا میتوانند تینهآ ورسیکالر ایجاد کنند و کاندیدا بیشتر در نواحی گرم، مرطوب و چیندار پوست رشد میکند.
نام انگلیسی ringworm به معنی وجود کرم نیست؛ این نام از شکل حلقوی بعضی ضایعات گرفته شده است. همه عفونتهای قارچی نیز حلقهای نیستند؛ قارچ کف پا، ناخن، پوست سر یا چینهای بدن ممکن است ظاهر متفاوتی داشته باشد.
انواع قارچ پوستی بر اساس محل درگیری
| نوع عفونت | محل شایع | نشانههای معمول |
|---|---|---|
| تینهآ کورپوریس | بدن، دست و اندامها | لکه گرد یا حلقوی با حاشیه پوستهدار و خارش |
| تینهآ پدیس یا پای ورزشکار | بین انگشتان و کف پا | پوستهریزی، ترک، خارش یا سوزش |
| تینهآ کروریس | کشاله ران و سطح داخلی ران | قرمزی یا تیرگی، خارش و حاشیه فعال |
| تینهآ کاپیتیس | پوست سر | پوسته، موهای شکسته، طاسی موضعی یا التهاب |
| اونیکومایکوزیس | ناخن دست یا پا | ضخیم شدن، خردشدگی و تغییر رنگ ناخن |
| تینهآ ورسیکالر | سینه، پشت، گردن و شانه | لکههای روشن یا تیره با پوسته بسیار ظریف |
| کاندیدیازیس پوستی | زیر سینه، کشاله ران و چینها | التهاب مرطوب و قرمز با ضایعات کوچک اطراف |
قارچ بدن یا تینهآ کورپوریس
قارچ بدن اغلب با لکهای گرد یا بیضی آغاز میشود که حاشیه آن برجستهتر و پوستهدارتر از مرکز است. ضایعه میتواند بزرگتر شود یا چند حلقه روی هم ایجاد کند. روی پوست روشن معمولاً صورتی یا قرمز و روی پوست تیره ممکن است قهوهای، خاکستری، بنفش یا تیرهتر از پوست اطراف دیده شود.
قارچ پا یا پای ورزشکار
پای ورزشکار بیشتر بین انگشتان پا دیده میشود، اما میتواند کف و کنارههای پا را هم درگیر کند. خارش، پوستهریزی، سفید و نرم شدن پوست بین انگشتان، ترک و گاهی تاول از علائم شایع است. کفش مرطوب و بسته، تعریق و راه رفتن بدون دمپایی در رختکن و حمام عمومی خطر را افزایش میدهد.
قارچ کشاله ران
این عفونت در ناحیه کشاله ران و سطح داخلی ران ظاهر میشود و معمولاً با خارش و حاشیه پوستهدار همراه است. تعریق، لباس تنگ و باقی ماندن رطوبت در چینها از عوامل مستعدکنندهاند. درگیری پوست کیسه بیضه به تنهایی بیشتر میتواند به نفع علت دیگری مانند کاندیدا یا التهاب پوستی باشد و نیاز به بررسی دارد.
قارچ پوست سر
قارچ پوست سر بیشتر در کودکان دیده میشود و میتواند باعث پوستهریزی، خارش، نقاط سیاه ناشی از شکستن مو، طاسی موضعی یا توده التهابی دردناک شود. این نوع معمولاً با کرم تنها درمان نمیشود و به داروی خوراکی نسخهای نیاز دارد. برای آشنایی با علتهای دیگر کمپشتی مو میتوانید مطلب علت ریزش موهای جلوی سر را نیز بخوانید.
قارچ ناخن
قارچ ناخن میتواند ناخن را ضخیم، شکننده، زرد، سفید یا قهوهای کند و گاهی باعث جدا شدن آن از بستر شود. با این حال، ضربه، پسوریازیس ناخن و بعضی بیماریهای پوستی نیز ظاهری شبیه قارچ دارند؛ بنابراین بهتر است پیش از داروی خوراکی، تشخیص با نمونهبرداری یا آزمایش تأیید شود. مراقبت عمومی ناخن در مطلب روشهای مراقبت و محکم کردن ناخن توضیح داده شده است.
تینهآ ورسیکالر
تینهآ ورسیکالر با رشد بیش از حد مخمر مالاسزیا ایجاد میشود. لکهها معمولاً روی بالاتنه، گردن و شانه دیده میشوند و ممکن است روشنتر، تیرهتر، صورتی یا قهوهای باشند. پوسته آن بسیار ظریف است و تغییر رنگ پوست ممکن است مدتی پس از درمان باقی بماند.
کاندیدیازیس پوستی و عرقسوز قارچی
کاندیدا بیشتر در چینهای مرطوب بدن مانند زیر سینه، کشاله ران، زیر شکم و میان باسن رشد میکند. ضایعه معمولاً قرمز، مرطوب و دردناک یا خارشدار است و ممکن است دانههای کوچک در اطراف ناحیه اصلی دیده شود. دیابت کنترلنشده، چاقی، مصرف برخی آنتیبیوتیکها و ضعف ایمنی خطر آن را افزایش میدهد.
علائم قارچ پوستی
- خارش، سوزش یا احساس ناراحتی در محل ضایعه
- پوستهریزی، ترک خوردگی یا زبر شدن پوست
- لکههای حلقوی یا قوسی با حاشیه فعال
- قرمزی، تیرگی، خاکستری یا بنفش شدن ضایعه بسته به رنگ پوست
- نرم و سفید شدن پوست بین انگشتان پا
- تاولهای کوچک یا ترشح در برخی انواع
- موهای شکسته و ریزش موی موضعی در قارچ پوست سر
- ضخیم شدن، خرد شدن یا تغییر رنگ ناخن
- بدتر شدن تدریجی یا گسترش ضایعه به نواحی مجاور
ظاهر ضایعه به تنهایی برای تشخیص کافی نیست. اگزما، خشکی پوست، حساسیت، پسوریازیس و بعضی عفونتهای باکتریایی میتوانند علائمی شبیه قارچ ایجاد کنند. برای مقایسه بیشتر، مطالب اگزما و روشهای درمان آن و علت و درمان خشکی پوست را ببینید.
رنگ ضایعه چه اطلاعاتی میدهد؟
رنگ میتواند سرنخی برای پزشک باشد، اما نوع قارچ را به تنهایی مشخص نمیکند. رنگ ضایعه به التهاب، محل درگیری، مرحله بیماری، رنگ طبیعی پوست، خاراندن و لک پس از التهاب وابسته است.
قرمز یا صورتی: در پوست روشن شایعتر دیده میشود و معمولاً نشاندهنده التهاب است. حاشیه برجسته و پوستهدار میتواند به نفع تینهآ باشد.
قهوهای، خاکستری یا بنفش: در پوستهای تیره، قارچ حلقوی ممکن است به جای قرمز به این رنگها دیده شود. تینهآ ورسیکالر نیز میتواند لکههای قهوهای ایجاد کند.
سفید یا روشنتر از پوست: در تینهآ ورسیکالر ممکن است دیده شود، اما لک سفید علل دیگری مانند ویتیلیگو، اگزمای خفیف و لک پس از التهاب هم دارد.
زرد: بیشتر در ناخن ضخیم و مبتلا دیده میشود. زردی پوست یا ترشح زرد به تنهایی اثباتکننده قارچ نیست.
ضایعه سیاه، خاکستری بسیار تیره، دردناک یا همراه با تاول خونی و نکروز، قارچ سطحی معمولی محسوب نمیشود. بهخصوص در افراد دیابتی یا دارای ضعف ایمنی، چنین تغییری نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
قارچ پوستی چگونه منتقل میشود؟
- تماس مستقیم پوست با فرد مبتلا
- تماس با حیوان آلوده، بهویژه حیوانی که نواحی بدون مو و پوستهدار دارد
- استفاده مشترک از حوله، لباس، جوراب، کفش، شانه، کلاه، ملحفه یا تجهیزات ورزشی
- تماس پا با سطوح مرطوب رختکن، حمام عمومی و اطراف استخر
- انتقال قارچ از پا به کشاله ران یا ناخن از طریق دست، لباس یا خاراندن
- در موارد کمتر، تماس با خاک آلوده
همه عفونتهای قارچی به یک اندازه مسری نیستند. تینهآ ورسیکالر معمولاً مانند قارچ حلقوی از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود، زیرا مالاسزیا بهطور طبیعی روی پوست بسیاری از افراد وجود دارد.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
- زندگی یا کار در محیط گرم و مرطوب
- تعریق زیاد و باقی ماندن لباس خیس روی بدن
- استفاده طولانی از کفش بسته و غیرقابلتنفس
- ورزشهای تماسی مانند کشتی و ورزشهای رزمی
- دیابت، بهویژه در صورت کنترل نامناسب قند خون
- ضعف سیستم ایمنی یا مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی
- آسیب پوست، ناخن یا سد دفاعی پوست
- چاقی و وجود چینهای پوستی مرطوب
- تماس نزدیک با فرد یا حیوان مبتلا
افراد مبتلا به دیابت باید نسبت به ترک بین انگشتان، زخم پا، عفونت ناخن و تغییر رنگ پوست حساستر باشند. برای اطلاعات بیشتر، مطلب علائم و تشخیص دیابت را بخوانید.
تشخیص قارچ پوستی
پزشک یا متخصص پوست ابتدا ظاهر، محل و الگوی ضایعه را بررسی میکند. در موارد نامشخص، عودکننده، مقاوم، درگیری مو یا ناخن، ممکن است از پوسته پوست، مو یا ناخن نمونه گرفته شود. بررسی میکروسکوپی با هیدروکسید پتاسیم، کشت قارچ یا آزمایشهای دیگر میتواند تشخیص را تأیید و انتخاب درمان را دقیقتر کند.
نمونهگیری بهویژه پیش از درمان طولانیمدت قارچ ناخن اهمیت دارد، چون بسیاری از تغییرات ناخن علت قارچی ندارند. مصرف کورتون پیش از آزمایش نیز میتواند ظاهر ضایعه را تغییر دهد و تشخیص را دشوارتر کند.
قارچ پوستی با چه بیماریهایی اشتباه میشود؟
| بیماری مشابه | ویژگیهایی که ممکن است شبیه قارچ باشد | نکته مهم |
|---|---|---|
| اگزما | خارش، قرمزی، پوسته و ترک | اغلب مرز نامنظم دارد و ممکن است با مواد محرک مرتبط باشد. |
| پسوریازیس | پلاک پوستهدار و درگیری ناخن | معمولاً مزمن است و ممکن است آرنج، زانو یا پوست سر را درگیر کند. |
| حساسیت تماسی | قرمزی، خارش و تاول | پس از تماس با ماده محرک یا آلرژن ایجاد میشود. |
| ویتیلیگو | لکه سفید | معمولاً پوسته ندارد و رنگدانه کاملاً از بین میرود. |
| عفونت باکتریایی | قرمزی، درد، گرمی و ترشح | درد، تب یا گسترش سریع نیازمند ارزیابی پزشکی است. |
| کهیر | ضایعات خارشدار برجسته | هر ضایعه معمولاً طی چند ساعت جابهجا یا محو میشود. |
برای شناخت تفاوت بثورات خارشدار، میتوانید مطلب علائم و درمان کهیر را نیز مطالعه کنید.
درمان قارچ پوستی
نوع درمان به محل درگیری، شدت، وسعت، سن، بیماریهای زمینهای و تشخیص قطعی بستگی دارد. ضایعات محدود روی پوست بدن، پا یا کشاله ران در بسیاری از موارد با داروی ضدقارچ موضعی درمان میشوند، اما پوست سر، ناخن، ریش، عفونت گسترده یا عودکننده ممکن است به داروی خوراکی نسخهای نیاز داشته باشد.
درمان موضعی
کرم، ژل، اسپری یا پودرهای ضدقارچ مانند کلوتریمازول، میکونازول و تربینافین برای بعضی عفونتهای سطحی به کار میروند. روش و مدت مصرف هر فرآورده متفاوت است؛ بنابراین دستور روی بسته یا توصیه پزشک و داروساز را کامل اجرا کنید. درمان پوست معمولاً چند هفته طول میکشد و قطع زودهنگام میتواند باعث باقی ماندن یا بازگشت عفونت شود.
- ناحیه را پیش از مصرف دارو بشویید و کاملاً خشک کنید.
- دارو را فقط روی مرکز ضایعه نزنید و حاشیه اطراف آن را نیز طبق دستور پوشش دهید.
- پس از تماس با ضایعه و مصرف دارو دستها را بشویید.
- اگر تحریک شدید، تاول یا واکنش حساسیتی ایجاد شد، مصرف را متوقف و با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- اگر پس از دوره توصیهشده بهبود حاصل نشد، تشخیص باید دوباره بررسی شود.
درمان خوراکی و موارد نیازمند نسخه
داروهای خوراکی ضدقارچ برای قارچ پوست سر، بسیاری از موارد قارچ ناخن، درگیری ریش، عفونت وسیع، مقاوم یا عودکننده استفاده میشوند. این داروها میتوانند تداخل دارویی یا عوارض کبدی داشته باشند و نباید خودسرانه مصرف شوند. انتخاب دارو، مدت درمان و نیاز به آزمایش خون با توجه به شرایط فرد توسط پزشک تعیین میشود.
چرا نباید خودسرانه کرم کورتونی بزنیم؟
کورتون میتواند قارچ را بدتر و پنهان کند. کرمهای کورتونی خارش و قرمزی را موقتاً کم میکنند، اما توان دفاعی موضعی پوست را کاهش میدهند و ممکن است قارچ گسترش یابد. همچنین ظاهر حلقوی ضایعه از بین میرود و بیماری به شکل «تینهآ اینکوگنیتو» درمیآید. از کرمهای ترکیبی ضدقارچ ـ کورتون نیز بدون تجویز پزشک استفاده نکنید.
درمانهای خانگی؛ چه چیزهایی ثابت نشدهاند؟
برای روغن درخت چای، سرکه سیب، سیر، جوش شیرین، روغن نارگیل و ترکیبات مشابه، شواهد بالینی کافی برای جایگزینی داروهای استاندارد وجود ندارد. این مواد ممکن است باعث سوختگی شیمیایی، حساسیت، خشکی یا تشدید التهاب شوند. سیر خام، سرکه غلیظ و اسانسها را مستقیم روی پوست نگذارید.
روشهای خانگی نباید درمان پوست سر، ناخن، ضایعات گسترده، کودکان خردسال، بارداری، دیابت یا ضعف سیستم ایمنی را به تأخیر بیندازند.
مراقبت در خانه و جلوگیری از انتقال
- پوست را تمیز و خشک نگه دارید و پس از حمام، بین انگشتان و چینهای بدن را کامل خشک کنید.
- حوله، لباس، جوراب، کفش، کلاه، شانه و تیغ را با دیگران مشترک استفاده نکنید.
- لباس زیر و جوراب را هر روز و پس از تعریق تعویض کنید.
- لباس، حوله و ملحفه را مرتب بشویید و پیش از استفاده دوباره کاملاً خشک کنید.
- در استخر، رختکن و حمام عمومی دمپایی شخصی بپوشید.
- ضایعه را نخارانید و پس از لمس آن دستها را بشویید.
- همزمان قارچ پا و ناخن را نادیده نگیرید، زیرا میتوانند منبع عود در بخشهای دیگر بدن باشند.
- اگر حیوان خانگی لکه بدون مو یا پوستهدار دارد، برای بررسی به دامپزشک مراجعه کنید.
- تجهیزات ورزشی و سطوح پرتماس را تمیز و خشک نگه دارید.
نقش تغذیه در قارچ پوستی
هیچ خوراکی مشخصی قارچ پوستی را درمان نمیکند و رژیمهای موسوم به «ضد کاندیدا» جای درمان دارویی نیستند. یک الگوی غذایی متعادل میتواند سلامت عمومی و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی را حمایت کند، اما قارچ سطح پوست با خوردن سیر، ماست، روغن نارگیل یا حذف کامل نان و میوه از بین نمیرود.
- برای سلامت عمومی از سبزیجات، میوه، حبوبات، غلات کامل و منابع پروتئین متنوع استفاده کنید.
- در صورت دیابت، کنترل قند خون برای کاهش خطر و عود عفونت اهمیت دارد.
- مکمل روی، ویتامین C یا سایر مکملها را فقط در صورت کمبود یا توصیه پزشک مصرف کنید.
- مصرف زیاد قند افزوده برای سلامت عمومی مناسب نیست، اما حذف افراطی گروههای غذایی درمان قارچ محسوب نمیشود.
- روغن نارگیل پرکالری و سرشار از چربی اشباع است و مصرف روزانه مقدار زیاد آن برای درمان قارچ توصیه علمی ندارد.
برای آشنایی با اصول عمومی حمایت از سیستم ایمنی، مطلب تقویت سیستم ایمنی با تغذیه را بخوانید؛ این توصیهها نقش حمایتی دارند و جای درمان ضدقارچ نیستند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
- ضایعه روی پوست سر، ناخن، ریش، صورت، چشم یا ناحیه تناسلی است.
- ضایعه دردناک، متورم، چرکی، تاولی، سیاه یا همراه تب است.
- عفونت گسترده، شدید، عودکننده یا بهسرعت در حال گسترش است.
- پس از مصرف صحیح داروی بدون نسخه در مدت توصیهشده بهتر نشده است.
- فرد مبتلا کودک خردسال، باردار یا شیرده است.
- دیابت، بیماری کبدی، ضعف ایمنی یا مصرف داروی سرکوبکننده ایمنی وجود دارد.
- ریزش مو، التهاب شدید پوست سر یا توده نرم و چرکی ایجاد شده است.
- ناخن دردناک، ضخیم یا جداشده است یا فرد دیابت و مشکل گردش خون دارد.
- پس از سفر یا تماس با فردی با عفونت وسیع و مقاوم، ضایعه غیرمعمول ایجاد شده است.
مراجعه فوری: قرمزی و درد شدید با گسترش سریع، تب، خطوط قرمز روی پوست، ورم قابل توجه، نکروز یا سیاه شدن بافت میتواند نشانه عفونت جدیتری باشد و باید فوراً ارزیابی شود.
عوارض احتمالی
- گسترش عفونت به بخشهای دیگر بدن یا افراد دیگر
- عود مکرر به دلیل درمان ناقص یا باقی ماندن منبع عفونت در پا و ناخن
- خراش و عفونت باکتریایی ثانویه
- لک روشن یا تیره پس از التهاب که ممکن است مدتی باقی بماند
- ریزش مو و در موارد التهابی شدید پوست سر، احتمال اسکار
- تغییر شکل و آسیب مزمن ناخن
- تغییر ظاهر بیماری و گسترش آن پس از مصرف کورتون
- درمان دشوارتر در موارد مقاوم به دارو
پیشگیری از قارچ پوستی
- پوست، چینها و فاصله بین انگشتان را خشک نگه دارید.
- از کفش قابلتنفس استفاده کنید و کفش خیس را پیش از استفاده مجدد خشک کنید.
- جوراب و لباس عرقکرده را سریع عوض کنید.
- در فضاهای عمومی مرطوب دمپایی بپوشید.
- وسایل شخصی را مشترک استفاده نکنید.
- ناخنها را کوتاه و تمیز نگه دارید و ابزار مانیکور را ضدعفونی کنید.
- بعد از ورزش دوش بگیرید، بدن را خشک و لباس ورزشی را بشویید.
- پوست حیوانات خانگی را از نظر لکههای بدون مو بررسی کنید.
- در صورت ابتلای یک عضو خانواده، حوله و شانه جدا در نظر بگیرید و درمان را کامل کنید.
- دیابت و بیماریهای زمینهای را طبق نظر پزشک کنترل کنید.
سخن پایانی
قارچ پوستی اغلب قابل درمان است، اما «هر لکه خارشدار» قارچ نیست. محل درگیری، ظاهر ضایعه، رنگ پوست، بیماریهای زمینهای و پاسخ به درمان در تشخیص اهمیت دارند. استفاده درست و کامل از داروی ضدقارچ، خشک نگه داشتن پوست، جلوگیری از استفاده مشترک وسایل و پرهیز از کرم کورتونی خودسرانه، مهمترین اقدامات برای بهبود و پیشگیری از عود هستند.
مطلب مرتبط: برای شناخت بهتر مشکلات شایع پوست در سنین پایینتر، راهنمای مراقبت از پوست نوجوانان را نیز ببینید.
سوالات متداول درباره قارچ پوستی
آیا قارچ پوستی خودبهخود خوب میشود؟
بعضی ضایعات خفیف ممکن است موقتاً کمتر دیده شوند، اما عفونت میتواند باقی بماند، گسترش یابد یا منتقل شود. درمان مناسب و کامل احتمال عود و انتقال را کمتر میکند.
آیا قارچ پوستی مسری است؟
بسیاری از عفونتهای درماتوفیتی مانند قارچ بدن، پا و پوست سر میتوانند از انسان، حیوان یا وسایل آلوده منتقل شوند. تینهآ ورسیکالر معمولاً مانند قارچ حلقوی مسری محسوب نمیشود.
بهترین کرم برای قارچ پوستی چیست؟
انتخاب دارو به محل، نوع ضایعه، سن و شرایط فرد بستگی دارد. بعضی موارد محدود با ضدقارچهای موضعی درمان میشوند، اما پوست سر، ناخن و ضایعات گسترده نیازمند ارزیابی پزشکیاند.
چرا قارچ پوستی بعد از درمان برمیگردد؟
قطع زودهنگام دارو، تشخیص اشتباه، باقی ماندن قارچ پا یا ناخن، رطوبت مداوم، استفاده مشترک وسایل و تماس دوباره با فرد یا حیوان مبتلا از دلایل شایع عود هستند.
آیا کرم هیدروکورتیزون برای قارچ مناسب است؟
خیر، کورتون به تنهایی میتواند قارچ را پنهان و گستردهتر کند. از کرم کورتونی یا ترکیب ضدقارچ ـ کورتون فقط در صورت تجویز پزشک استفاده کنید.
قارچ پوست سر با شامپو درمان میشود؟
شامپو میتواند به کاهش انتشار کمک کند، اما قارچ پوست سر معمولاً به داروی خوراکی نسخهای نیاز دارد و شامپو به تنهایی کافی نیست.
آیا رژیم غذایی یا سیر قارچ پوستی را درمان میکند؟
خیر. غذاها و مکملها جای داروی ضدقارچ را نمیگیرند. تغذیه متعادل و کنترل بیماریهایی مانند دیابت فقط نقش حمایتی دارند.
چگونه بفهمیم لکه سفید قارچ است یا ویتیلیگو؟
تینهآ ورسیکالر معمولاً پوسته بسیار ظریف دارد و بیشتر روی تنه و گردن دیده میشود، در حالی که ویتیلیگو معمولاً پوسته ندارد. تشخیص قطعی با معاینه و گاهی آزمایش انجام میشود.
منابع و شیوه تهیه مطلب
تهیه و تنظیم اختصاصی در روزانه
هشدار پزشکی و سلامت
این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمیگیرد. ضایعات پوستی ممکن است شبیه اگزما، پسوریازیس، حساسیت تماسی یا عفونت باکتریایی باشند. در صورت درگیری پوست سر، ناخن، صورت، ناحیه تناسلی، گسترش سریع ضایعه، درد، تب، ترشح چرکی، دیابت یا ضعف سیستم ایمنی، خوددرمانی نکنید.
