چیستان با موضوع فلسفه؛ ۴۰ معما و چیستان سنگین فلسفی

چیستان با موضوع فلسفه را در سایت ادبی و هنری روزانه قرار داده‌ایم. در اصل این سوال‌های فلسفی سخت و جذاب مخصوص دوستانی هستند که سواد فلسفی بالایی دارند و به دنبال محک زدن خود هستند. اگر شما نیز جزو این دسته از دوستان هستید، در ادامه با ما همراه شوید.

چیستان با موضوع فلسفه؛ ۴۰ معما و چیستان سنگین فلسفی

چیستان های سخت درباره فلسفه

کدام فیلسوف گفت: «من می‌اندیشم، پس هستم»؟

.

.

.

پاسخ: رنه دکارت؛ بنیان‌گذار فلسفه‌ی مدرن که وجود انسان را در اندیشیدن یافت.

کدام فیلسوف یونانی شاگرد افلاطون و استاد اسکندر بود؟

.

.

.

پاسخ: ارسطو؛ او پایه‌گذار منطق، زیست‌شناسی و فلسفه‌ی علم شد.

کدام فیلسوف آلمانی «خرد ناب» را محور مهم‌ترین اثرش قرار داد؟

.

.

.

پاسخ: ایمانوئل کانت؛ او عقل‌گرایی و تجربه‌گرایی را در نقد خرد ناب آشتی داد.

کدام فیلسوف جمله‌ی «خدا مرده است» را بر زبان آورد؟

.

.

.

پاسخ: فریدریش نیچه؛ این جمله نماد دگرگونی ارزش‌ها و نقد اخلاق سنتی است.

کدام فیلسوف فرانسوی «سارتر» را با مفهوم «محکوم به آزادی بودن» شناساند؟

.

.

.

پاسخ: ژان پل سارتر؛ محور فلسفه‌ی او آزادی، انتخاب و مسئولیت است.

کدام متفکر شرقی بر «خالی بودن» و رهایی از دلبستگی‌ها تأکید داشت؟

.

.

.

پاسخ: بودا؛ او مسیر هشتگانه و آگاهی را راه پایان رنج می‌دانست.

پارادوکسی که می‌پرسد «اگر یک درخت در جنگل بیفتد و کسی آن را نشنود، آیا صدا دارد؟» مربوط به کدام حوزه است؟

.

.

.

پاسخ: فلسفه‌ی ذهن و ادراک؛ پرسشی درباره‌ی رابطه‌ی واقعیت و آگاهی.

کدام فیلسوف انگلیسی گفت که ذهن انسان هنگام تولد «لوح سفید» است؟

.

.

.

پاسخ: جان لاک؛ او تجربه‌گرایی را بر پایه‌ی حواس و تجربه‌ی زیستی بنا کرد.

کدام فیلسوف جمله‌ی معروف «زندگی آزموده‌نشده ارزش زیستن ندارد» را بیان کرد؟

.

.

.

پاسخ: سقراط؛ پدر فلسفه‌ی اخلاق که خرد را در پرسشگری می‌جست.

کدام فیلسوف روسی هشدار داد: «اگر خدا نباشد، همه چیز مجاز است»؟

.

.

.

پاسخ: داستایفسکی (در قالب شخصیت ایوان در برادران کارامازوف)؛ او اخلاق و ایمان را بنیادی برای انسانیت می‌دانست.

کدام فیلسوف هستی‌گرا از «پوچی» و «بی‌معنایی جهان» سخن گفت؟

.

.

.

پاسخ: آلبر کامو؛ او در اسطوره‌ی سیزیف، زندگی را تلاش انسان در جهانی بی‌مزیت توصیف می‌کند.

کدام فیلسوف اسلامی تلاش کرد منطق یونان را با الهیات اسلامی سازگار کند؟

.

.

.

پاسخ: ابن سینا؛ او یکی از ستون‌های فلسفه‌ی اسلامی است.

کدام فیلسوف، «امپریالیسم اخلاقی» را نقد کرد و گفت: «دیگری جهنم است»؟

.

.

.

پاسخ: سارتر؛ اشاره به رابطه‌ی پرتنش فرد با دیگران در نمایشنامه‌ی “دوزخ”.

مطلب مشابه: چیستان با موضوع سینما 🎞؛ انواع چیستان و معمای فیلمی و سینمایی

مطلب مشابه: چیستان با موضوع موسیقی 🎶؛ معمای جالب درباره هنر و موسیقی

چیستان های سخت درباره فلسفه

کدام اندیشمند فرانسوی مفهوم «قدرت ـ دانش» را وارد فلسفه کرد؟

.

.

.

پاسخ: میشل فوکو؛ تحلیل‌گر گفتمان، تاریخ قدرت، زندان و بدن.

کدام فیلسوف ایرانی «حرکت جوهری» را وارد فلسفه کرد؟

.

.

.

پاسخ: ملاصدرا؛ بنیان‌گذار حکمت متعالیه، با نظریه‌ای انقلابی درباره‌ی تغییر جوهر.

کدام فیلسوف یونانی جهان را ساخته‌ی «اتم‌ها و خلأ» می‌دانست؟

.

.

.

پاسخ: دموکریتوس؛ یکی از نخستین بنیان‌گذاران فلسفه‌ی ماده‌گرایانه.

کدام فیلسوف گفت: «تنها یک چیز می‌دانم: آن‌که هیچ نمی‌دانم»؟

.

.

.

پاسخ: سقراط؛ ذهن شک‌ورز و آغازگر روش دیالوگ فلسفی.

پارادوکس «سوریتس» به چه مسأله‌ای اشاره دارد؟

.

.

.

پاسخ: ابهام مرزها؛ این که از کجا انبوهی شن دیگر «کوه» می‌شود.

کدام فیلسوف انگلیسی مدافع «اصل بیش‌ترین شادی برای بیش‌ترین مردم» بود؟

.

.

.

پاسخ: جرمی بنتام؛ بنیان‌گذار فایده‌گرایی.

کدام فیلسوف آلمانی «دیالکتیک» را به شکلی نظام‌مند مطرح کرد؟

.

.

.

پاسخ: هگل؛ او تاریخ را فرایند تحقق آزادی می‌دانست.

مطلب مشابه: چیستان با موضوع شعر؛ چیستان های جالب از اشعار ایرانی

مطلب مشابه: چیستان با موضوع تاریخ؛ سوالات جذاب تاریخی با جواب

چیستان های بسیار سخت و خاص

کدام فیلسوف گفت که «جهانْ اراده و بازنمایی است»؟

.

.

.

پاسخ: آرتور شوپنهاور؛ او ریشه‌ی رنج انسانی را اراده‌ای کور و بی‌هدف می‌دانست.

پارادوکس معروف «لاک‌پشت و آشیل» متعلق به کدام متفکر است؟

.

.

.

پاسخ: زنون الئا؛ او با این پارادوکس‌ها تصور حرکت و زمان را به چالش کشید.

کدام فیلسوف فرانسوی مفهوم «ساختار» را وارد تحلیل‌های فرهنگی و زبانی کرد؟

.

.

.

پاسخ: کلود لوی‌استروس؛ او پدر ساختارگرایی در انسان‌شناسی است.

کدام فیلسوف در کتاب «دولت» درباره‌ی عدالت و مدینه‌ی فاضله سخن گفت؟

.

.

.

پاسخ: افلاطون؛ اثر او یکی از بنیادهای فلسفه‌ی سیاسی است.

کدام متفکر عرفانی ایرانی بحث «برقِ تجلی» و «لحظه‌ی اتصال» را مطرح می‌کرد؟

.

.

.

پاسخ: مولانا؛ اندیشه‌ی او وحدت وجود را در تجربه‌ی عرفانی شرح می‌دهد.

کدام فیلسوف با طرح «حجاب جهل» به تعریف عدالت پرداخت؟

.

.

.

پاسخ: جان رالز؛ نظریه‌ی عدالت او تأثیر عمیقی بر فلسفه‌ی سیاسی معاصر گذاشت.

کدام فیلسوف گفت واقعیت چیزی است که اگر باورش نداشته باشیم، باز هم وجود دارد؟

.

.

.

پاسخ: فیلیپ کی. دیک (در سنت فلسفه‌ی واقع‌گرایی)؛ اشاره به ثبات واقعیت بیرونی.

کدام متفکر «کوگیتوی» دکارت را نقد کرد و ذهن را پدیده‌ای نسبی دانست؟

.

.

.

پاسخ: هوسرل؛ پدر پدیدارشناسی و آغازگر مفهوم «زیست‌جهان».

کدام فیلسوف آلمانی «هستی و زمان» را نوشت؟

.

.

.

پاسخ: مارتین هایدگر؛ کتابی دشوار درباره‌ی هستی، بودن-در-جهان و زمان‌مندی انسان.

کدام اندیشمند نظریه‌ی «اخلاق درونی گفت‌وگو» را مطرح کرد؟

.

.

.

پاسخ: یورگن هابرماس؛ فیلسوف مکتب فرانکفورت و نظریه‌پرداز کنش ارتباطی.

کدام فیلسوف ریاضی‌دان با «منطق گزاره‌ها» عصر جدیدی را ساخت؟

.

.

.

پاسخ: گوتلوب فرگه؛ شالوده‌گذار منطق جدید که راه را برای فلسفه‌ی تحلیلی گشود.

کدام متفکر صوفی، «عقل جزوی» را در برابر «عقل کلی» قرار می‌داد؟

.

.

.

پاسخ: ابن عربی؛ او وحدت وجود و سیر روحانی را تشریح کرد.

کدام فیلسوف گفت: «انسان حیوانی است که معنا می‌آفریند»؟

.

.

.

پاسخ: ارنست کاسیرر؛ در فلسفه‌ی نمادین خود فرهنگ را خالق معنا می‌دانست.

طرح «کشتی تسئوس» چه مسأله‌ای را نشان می‌دهد؟

.

.

.

پاسخ: هویت و تغییر؛ این پارادوکس می‌پرسد چیزی که همه‌ی اجزایش عوض شده، همان چیز قبلی است؟

کدام فیلسوف ریشه‌ی معرفت را در «بی‌اعتمادی به زبان» می‌دانست؟

.

.

.

پاسخ: ویتگنشتاین اواخر عمر؛ او زبان را بازی‌های زبانی و معنا را کاربرد می‌دید.

کدام فیلسوف امریکایی مکتب پراگماتیسم را شکل داد؟

.

.

.

پاسخ: ویلیام جیمز؛ حقیقت نزد او «کارایی عملی باور» است.

کدام فیلسوف یونانی جهان را از «آتش» می‌دانست؟

.

.

.

پاسخ: هراکلیتوس؛ او جهان را در سیلان دائمی توصیف کرد: «هیچ‌کس دو بار در یک رودخانه قدم نمی‌گذارد.»

کدام اندیشمند می‌گفت: «انسان موجودی ناتمام است که خودش را می‌سازد»؟

.

.

.

پاسخ: آدلر؛ در روان‌شناسی فردی، انسان را آزاد و خلاق می‌داند.

مطلب مشابه: چیستان‌های فوتبالی ⚽؛ جالب ترین چیستان های ورزشی فوتبالی

مطلب مشابه: چیستان با موضوع کتاب؛ سخت ترین چیستان ها برای باهوش ها

چیستان های بسیار سخت و خاص

کدام فیلسوف چینی «دائو» را مسیر طبیعی هستی دانست؟

.

.

.

پاسخ: لائوتسه؛ آموزه‌های او درباره‌ی سادگی، بی‌عملی و هماهنگی با طبیعت است.

مسأله‌ی «ذهن در خمره» چه چیزی را می‌پرسد؟

.

.

.

پاسخ: امکان توهم واقعیت؛ اگر مغز ما به دستگاهی وصل باشد، چگونه می‌توانیم به واقعیت بیرون مطمئن باشیم؟

چیستان فلسفه

کدام فیلسوف آلمانی گفت: «تاریخ همه چیز جز داستان پیروزی‌ها و شکست‌های انسان نیست»؟

.

.

.

پاسخ: گئورگ ویلهلم فریدریش هگل؛ او تاریخ را فرایندی دیالکتیکی می‌دانست که آزادی انسان در آن تحقق می‌یابد.

کدام فیلسوف یونانی عقیده داشت که جهان از «چهار عنصر اصلی» ساخته شده است؟

.

.

.

پاسخ: آناکساگوراس؛ او عناصر خاک، هوا، آب و آتش را پایه‌ی هستی می‌دانست.

کدام فیلسوف مدرن جمله‌ی «جهان چیزی جز مجموعه‌ای از پدیده‌ها نیست» را بیان کرد؟

.

.

.

پاسخ: ایمانوئل کانت؛ او پدیده و نومن (چیز-به-خود) را از هم جدا کرد.

کدام فیلسوف فرانسوی نوشت: «انسان محکوم به آزادی است»؟

.

.

.

پاسخ: ژان پل سارتر؛ او آزادی را مسئولیتی بار سنگین می‌دانست.

کدام متفکر اسلامی بحث «واحد و کثرت» را در فلسفه مطرح کرد؟

.

.

.

پاسخ: ابن عربی؛ او وحدت وجود و نقش خداوند در جهان را تحلیل می‌کرد.

کدام پارادوکس می‌گوید اگر همه‌ی موها را یکی‌یکی برداریم، آیا هنوز همان فرد هستیم؟

.

.

.

پاسخ: پارادوکس هویت فردی؛ موضوعی مرتبط با فلسفه‌ی ذهن و هویت.

کدام فیلسوف بریتانیایی مفهوم «حقیقت به عنوان توافق اجتماعی» را مطرح کرد؟

.

.

.

پاسخ: توماس هابز؛ او جامعه و اخلاق را بر اساس قرارداد اجتماعی تعریف کرد.

کدام فیلسوف گفته است: «دنیا پوچ است و انسان معنا می‌آفریند»؟

.

.

.

پاسخ: آلبر کامو؛ او پوچی جهان را با خلاقیت و عمل انسان پاسخ داد.

کدام فیلسوف روسی در آثارش به تضاد ایمان و اخلاق توجه کرده است؟

.

.

.

پاسخ: فیودور داستایفسکی؛ به ویژه در رمان «برادران کارامازوف» تحلیل کرده است.

کدام فیلسوف انگلیسی بیان کرد: «ذهن هنگام تولد لوحی سفید است»؟

.

.

.

پاسخ: جان لاک؛ او تجربه‌گرایی را بر اساس حواس و تجربه‌ی زیستی بنیان گذاشت.

کدام فیلسوف ایرانی از «نسبت عقل و عشق» سخن گفته است؟

.

.

.

پاسخ: سعدی؛ در اشعار و حکمتش، عقل و عشق را دو بال حرکت انسان دانسته است.

کدام اندیشمند اروپایی گفت: «انسان حیوانی است که معنا می‌آفریند»؟

.

.

.

پاسخ: ارنست کاسیرر؛ او فرهنگ را ابزار انسان برای خلق معنا می‌دانست.

کدام فیلسوف یونانی «جایگاه انسان در جهان» را محور اصلی فلسفه خود قرار داد؟

.

.

.

پاسخ: افلاطون؛ در آثارش انسان را موجودی صاحب خرد و روح جاودان می‌دانست.

کدام فیلسوف فرانسوی قرن ۱۷ گفت: «من شک می‌کنم، پس هستم»؟

.

.

.

پاسخ: رنه دکارت؛ او با این گزاره، بنیاد فلسفه‌ی مدرن را بنا کرد.

کدام فیلسوف آلمانی «هستی-و-زمان» را نوشت و وجود انسان را تحلیل کرد؟

.

.

.

پاسخ: مارتین هایدگر؛ مفاهیمی چون «بودن-در-جهان» و زمان را بررسی کرد.

کدام متفکر شرقی تأکید می‌کرد: «راه درست با عمل درست هماهنگ است»؟

.

.

.

پاسخ: کنفوسیوس؛ اخلاق و سیاست را بر پایه‌ی عمل و نظم اجتماعی می‌دانست.

کدام پارادوکس معروف از سوال «آیا یک کشتی که تمام اجزایش تعویض شود همان کشتی است؟» صحبت می‌کند؟

.

.

.

پاسخ: کشتی تسئوس؛ مرتبط با فلسفه‌ی هویت و تغییر مداوم.

کدام فیلسوف انگلیسی معتقد بود که هدف دولت تأمین بیش‌ترین شادی برای بیش‌ترین افراد است؟

.

.

.

پاسخ: جرمی بنتام؛ بنیان‌گذار فایده‌گرایی مدرن.

کدام فیلسوف روسی جمله‌ی معروف «اگر خدا نباشد، همه چیز مجاز است» را بیان کرد؟

.

.

.

پاسخ: داستایفسکی؛ وی اخلاق و معنای زندگی را با ایمان مرتبط می‌دانست.

کدام فیلسوف فرانسوی مفهوم «قدرت ـ دانش» را مطرح کرد؟

.

.

.

پاسخ: میشل فوکو؛ او تحلیل گفتمان و رابطه‌ی قدرت و دانش را بررسی کرد.

سوالات سخت فلسفی

کدام فیلسوف یونانی می‌گفت: «انسان موجودی اجتماعی است»؟

.

.

.

پاسخ: ارسطو؛ او جامعه و دولت را طبیعی‌ترین محیط برای تحقق فضایل انسانی می‌دانست.

کدام فیلسوف غربی مفهوم «روح جمعی» را مطرح کرد؟

.

.

.

پاسخ: هگل؛ او تاریخ و فرهنگ را فرآیندی دیالکتیکی می‌دانست که در آن روح جمعی جامعه تحقق می‌یابد.

کدام فیلسوف ایرانی گفت: «عقل و عشق دو بال انسان‌اند»؟

.

.

.

پاسخ: مولوی؛ او در اشعار خود، خرد و عشق را ابزار صعود روحانی می‌دانست.

کدام پارادوکس می‌گوید: «اگر دروغ‌گو بگوید که من دروغ می‌گویم، چه می‌شود؟»

.

.

.

پاسخ: پارادوکس دروغ‌گو؛ یکی از مشهورترین پارادوکس‌های منطق و زبان.

کدام فیلسوف آلمانی «دیالکتیک ارباب و برده» را مطرح کرد؟

.

.

.

پاسخ: هگل؛ او رابطه قدرت و شناخت را از طریق این دیالکتیک تحلیل کرد.

سوالات سخت فلسفی

کدام فیلسوف فرانسوی گفت: «واقعیت ساخته‌ی زبان و گفتمان است»؟

.

.

.

پاسخ: میشل فوکو؛ او گفتمان را ابزار تولید حقیقت در جامعه می‌دانست.

کدام فیلسوف مدرن جمله‌ی «زندگی پوچ است و انسان معنا می‌آفریند» را بیان کرد؟

.

.

.

پاسخ: آلبر کامو؛ او پوچی جهان را با خلاقیت و عمل انسان پاسخ داد.

کدام فیلسوف گفت: «انسان محکوم به آزادی است و مسئول انتخاب‌های خود»؟

.

.

.

پاسخ: ژان پل سارتر؛ اساس فلسفه‌ی اگزیستانسیالیسم بر آزادی و مسئولیت است.

کدام فیلسوف شرقی مفهوم «تسلیم طبیعت» را محور زندگی می‌دانست؟

.

.

.

پاسخ: لائوتسه؛ آموزه‌های تائوئیسم بر هماهنگی با جریان طبیعی هستی تأکید دارند.

کدام پارادوکس می‌گوید: «اگر کشتی تمام اجزایش عوض شود، آیا هنوز همان کشتی است؟»

.

.

.

پاسخ: کشتی تسئوس؛ این پارادوکس هویت و استمرار را در فلسفه مطرح می‌کند.

کدام فیلسوف انگلیسی گفت: «ذهن هنگام تولد لوح سفید است»؟

.

.

.

پاسخ: جان لاک؛ تجربه‌گرایی او بر پایه حواس و تجربه شکل می‌گیرد.

کدام فیلسوف آلمانی «هستی و زمان» را نوشت؟

.

.

.

پاسخ: مارتین هایدگر؛ بررسی بودن-در-جهان و زمان‌مندی انسان.

کدام فیلسوف یونانی گفت: «شناخت واقعی، شناخت خود است»؟

.

.

.

پاسخ: سقراط؛ او خرد و خودشناسی را مبنای زندگی درست می‌دانست.

کدام فیلسوف روسی در «برادران کارامازوف» اخلاق و ایمان را به چالش کشید؟

.

.

.

پاسخ: داستایفسکی؛ بررسی تضاد اخلاق، ایمان و اختیار انسان.

کدام پارادوکس فلسفی درباره‌ی «حرکت» و «زمان» است و توسط زنون مطرح شد؟

.

.

.

پاسخ: پارادوکس‌های زنون؛ به ویژه پارادوکس آشیل و لاک‌پشت که حرکت و زمان را به چالش می‌کشد.

کدام فیلسوف فرانسوی «قدرت و دانش» را در تحلیل جامعه بررسی کرد؟

.

.

.

پاسخ: میشل فوکو؛ او گفتمان‌ها و نهادها را ابزار شکل‌دهی قدرت می‌دانست.

کدام فیلسوف گفت: «انسان حیوانی است که معنا می‌آفریند»؟

.

.

.

پاسخ: ارنست کاسیرر؛ فرهنگ و نمادها را راه خلق معنا در انسان می‌دانست.

کدام فیلسوف انگلیسی بنیان‌گذار فایده‌گرایی بود؟

.

.

.

پاسخ: جرمی بنتام؛ او اخلاق را بر پایه بیشینه کردن شادی و کمینه کردن درد تعریف کرد.

کدام فیلسوف روسی گفته است: «اگر خدا نباشد، همه چیز مجاز است»؟

.

.

.

پاسخ: داستایفسکی؛ او اخلاق را مرتبط با ایمان می‌دانست و بدون خدا ریشه‌ای برای اخلاق نبود.

کدام فیلسوف اسلامی، وحدت وجود را محور فلسفه‌ی خود قرار داد؟

.

.

.

پاسخ: ابن عربی؛ فلسفه‌ی او بر وجود و ارتباط خدا و جهان متمرکز است.

مطلب مشابه: سخت ترین چیستان های کوتاه با جواب (۶۰ معمای پیچیده و راحت)

مطلب مشابه: چیستان های دینی؛ ۳۰ معمای جالب و چیستان مذهبی خاص

امیرسالار کریمی صابر
نویسنده: امیرسالار کریمی صابر

امیرسالار، نویسنده ارشد تیم تحریریه. از ابتدا در کنار مدیر مجموعه، در شکل‌دهی به هویت محتوایی سایت نقش داشته‌ام. هر آنچه در حوزه‌های سینما، ادبیات، فلسفه، اشعار و جملات کوتاه می‌خوانید، حاصل نگاه و قلم من است. بیش از ۵ سال است که به عنوان یکی از سئوکاران مجموعه، استراتژی محتوایی و بهینه‌سازی فنی سایت را نیز پیش می‌برم؛ تا مطالب نه تنها از نظر عمق و معنا ارزش خواندن داشته باشند، بلکه در فضای وب هم دیده شوند و به دست مخاطبِ واقعی‌شان برسند. نگارش بیوگرافی‌ها و مقالات تخصصی سایت نیز بخش دیگری از کار من است؛ آثاری که در آنها همیشه کوشیده‌ام دانش فنی را با نگاهی انسانی و روایی درآمیزم. باور همیشگی‌ام این بوده که فیلم‌ها را باید از چشمِ کتاب دید، شعرها را با نگاهِ فلسفی خواند و جملات را بهانه‌ای برای مکث کردن دانست.