۹ مهر روز جهانی ترجمه و مترجم + معرفی بهترین مترجمان ایرانی و متن تبریک
۹ مهر روز جهانی ترجمه و مترجم است. روزی بسیار مهم در پاسداری از مترجمین عزیز که ادبیات، شعر، فلسفه و هر موضوعی را جهانی میکنند. آنها اگر نبودند نه داستایفسکی میشناختیم، نه همینگوی و نه فلاسفه و غیره. در ادامه با سایت روزانه همراه شوید تا هم نگاهی بر روز مترجم داشته باشیم و هم نگاهی بر بهترین مترجمان ایرانی.
فهرست موضوعات این مطلب
تاریخچه روز جهانی ترجمه
روز جهانی ترجمه برابر با 30 سپتامبر(به خورشیدی 9 مهر) است. این روز به افتخار سنت جروم که انجیل را ترجمه کرد و محافظ مترجمان به حساب میآید.
این روز از 1953 که توسط فدراسیون بینالمللی ترجمه جشن گرفته میشود. از سال 1991 فدراسیون بینالمللی مترجمان که به اختصار آن را FIT مینامند، این روز را به عنوان یک روز بینالمللی پیشنهاد کرد تا همبستگی جامعه مترجمان جهان را نشان دهد که پیشبرنده حرفه ترجمه در کشورهای مختلف خواهد بود.
این فرصتی است برای تأکید بر اهمیت شغلی که یکی از مهترین ابزارهای جهانی شدن به حساب میآید.
سنت جروم که بود؟
اوسبیوس سوفرونیوس هیهرونیموس کشیش ایلیریایی بود. وی بیشتر به خاطر ترجمهٔ کتاب مقدس از عبری به لاتین (کتابی که اکنون به ولگاته مشهور است) مورد توجه واقع شدهاست، ژِروم در کلیسای کاتولیک رم و کلیسای ارتدکس شرقی به عنوان قدیس مورد احترام بود. وُلگاته هنوز از منابع مهم متون مسیحی بهشمار میرود.
وی پس از تکمیل تحصیلات به سفر در مشرق پرداخت. در سال 375م. در انطاکیه خواب مسیح را دید که او را از پرداختن به علوم بتپرستان ملامت میکرد بنابراین او به مطالعات خود پایان داد و سر به بیابان گذاشت و زندگی زاهدانهای در پیش گرفت و به بحث و تحقیق در کتاب مقدس پرداخت.
او به همین منظور زبان عبری را یاد گرفت. در سال 387م. به انطاکیه بازگشت و سال بعد به عنوان کشیش منصوب شد.
پس از آن به قسطنطنیه رفت تا به تحصیل الهیات مسیحی بپردازد. در سال 382م. به دعوت پاپ داماسوس اول به رم رفت و ضمن تحقیق در علوم کلیسایی، منشی پاپ شد. خردهگیری ژروم از پرداختن روحانیون مسیحی به امور دنیوی مخالفتهایی را علیه او برانگیخت. او پس از درگذشت داماسوس به مشرق بازگشت.
مترجم چه کسی است؟
مترجم، ترجمهگر، ترجمان، یا برگرداننده یک شخص یا نرمافزار است که در صنعت یا هنرِ ترجمه مهارت دارد و عهدهدارِ درک و تفسیر موضوعات، معانی، و مفاهیم پدیدآمده در یک زبان (زبان مبدأ)، و سپس انتقال، معادلیابی، و بازسازی آنها در زبانی دیگر (زبان مقصد) است.
مترجمان کمتجربه ممکن است براین باور باشند که در زبان و ترجمه، درست همانند علمی دقیق، میتوان هر واژه و مفهومی را هم بهطور دقیق تعریف و درک کرد و هم آنها را به شیوهای شفاف با پیوندهای متقابل و کاملاً ثابت، از دو حوزهٔ زبانیِ متفاوت به هم اتصال داد.
هرچند چنین برخوردی ممکن است در مورد زبانهای برنامهنویسی رایانهای و زبانهای ماشینیِ دیگر (همچون هوش مصنوعی) تا اندازهای میسر باشد، در خصوص زبانهای طبیعی انسانی دور از واقعیت و امکان است.
ترجمه همزمان چیست؟
ترجمهٔ شفاهی عبارت است از برگرداندن یک مفهوم از زبان مبدأ به زبان مقصد به صورت شفاهی. آنچه مترجم مکتوب را از مترجم همزمان (شفاهی) متمایز میسازد این واقعیت است که مترجم همزمان با قرار گرفتن در یک محیط ارتباطی ملموس و تکرار ناپذیر اجباراً از تکنیکها و شگردهایی استفاده میکند که حاصل آن عبارات و جملاتی است که ترجمه کلمه به کلمه محسوب نخواهد شد.
مترجمان در سایر حالتهای ترجمه، زمان کافی برای مرور مجدد و تصحیح واژهها و عبارات ترجمه شده پیش از ارائه به مشتری را داشته اما در ترجمه همزمان، هدف مترجم رساندن پیام در لحظه است. هنگامی که کلمه ای توسط گوینده استفاده میشود که معنی مستقیم آن در زبان مقصد وجود ندارد، بسط و گسترش زبان برای رسیدن به معنی صحیح لازم و ضروری است.
بهترین مترجمان ایرانی
تاریخ ادبیات ایران پُر از مترجمان بزرگی است که به راستی ادبیات جهان را به ایرانیان شناخته و در کارشان سنگ تمام گذاشتند. در ادامه نگاهی بر زندگی آنها خواهیم داشت.
نجف دریابندری
نجف دریابندری متفکر، مترجم و نویسنده ایرانی بود. برگردان کتابهای وداع با اسلحه و پیرمرد و دریا نوشته ارنست همینگوی، از جمله برگردانهای شناخته شده او هستند.
داریوش آشوری
داریوش آشوری نویسنده، اندیشمند، زبانشناس و مترجم ایرانی است. عمدهٔ آثار او در زمینهٔ علوم سیاسی، علوم اجتماعی، سخنسنجی، فلسفه، و زبانشناسی است. داریوش آشوری سالهاست که با خانوادهاش در فرانسه زندگی میکند.
اصغر رستگار
اصغر رستگار سال 1328 در تهران به دنیا آمد. او در طول تحصیلات دانشگاهی به فعالیتهای هنری و ادبی در زمینههای تئاتر، بازیگری، کارگردانی و نویسندگی میپرداخت و ترجمه را از دوران تحصیل در دانشگاه شروع کرد. رستگار عضو شورای دبیران فصلنامه زندهرود بود. کتاب «جنایت و مکافات» با ترجمه او در دوره نوزدهم انتخاب کتاب سال به عنوان کتاب سال برگزیده شد.
محمد قاضی
محمّد قاضی مترجم و نویسنده برجستهٔ کرد ایرانی، و مترجم آثاری چون دن کیشوت و زوربای یونانی و شازده کوچولو به زبان فارسی است.
سروش حبیبی
سروش حبیبی مترجم معاصر ایرانی است که دهها عنوان کتاب از زبانهای فرانسه، روسی، آلمانی و انگلیسی به فارسی ترجمه کردهاست.
بهمن فرزانه
بهمن فرزانه نویسنده و مترجم بیش از ۵۰ کتاب به فارسی بود؛ ترجمههای او بسیاری از نویسندگان مطرح جهان را به ایرانیان معرفی کردهاست.
فرزانه بر زبانهای ایتالیایی، انگلیسی، اسپانیایی و فرانسوی مسلّط بود. او سالها در ایتالیا (شهرهای فلورانس و رم) زندگی کرد. در بهار ۱۳۹۲ به قصد استراحت به ایران بازگشت.
ابوالحسن نجفی
ابوالحسن نجفی، زبانشناس و مترجم برجسته ایرانی بود. او عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. عمده فعالیتهای ادبی و علمی او در حوزهٔ ترجمهٔ متون ادبی، ویرایش، زبانشناسی و وزن شعر فارسی است. فرهنگ فارسی عامیانه، غلط ننویسیم و ترجمهٔ فارسیِ خانوادهٔ تیبو از مشهورترین کارهای نجفی است.
عزتالله فولادوند
عزتالله فولادوند، نویسنده و مترجم ایرانی، و مترجم آثار فیلسوفان صاحبنام، همچنین ترجمه قرآن در ایران است. او مطالعه کتابِ مسائل فلسفه اثر برتراند راسل پزشکی را رها کرد و برای تحصیلِ دانشِ فلسفه عازمِ آمریکا شد و دورههای کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترای فلسفه را در دانشگاه کلمبیا گذراند. از اساتید او میتوان به آرتور دانتو، رابرت کامینگ و سیدنی مورگن بسر اشاره کرد.
متن تبریک روز جهانی ترجمه و مترجم
روز جهانی ترجمه به ما فرصتی میدهد تا
از همه مترجمان فوقالعاده کشورمان تشکر کنیم
و به آنها بگوییم از اینکه ما را با دیگر
فرهنگها پیوند میدهند، سپاسگزاریم
روز مترجم و ترجمه را بر فرهیختگان علم و دانش
تبریک و تهنیت عرض میکنیم
امیدواریم که مترجمین همیشه شاد و سرزنده باشند
سیام سپتامبر هر سال به عنوان روز مترجم اعلام شده است
این روز را گرامی میداریم و به تمام مترجمان تبریک میگوییم.
بدون یک مترجم هیچگاه علم نوین جهانی
در اختیار مردمان کشورها قرار نخواهد گرفت
روز ترویج کنندگان علم و دانش یعنی مترجمین مبارک باد
سیام سپتامبر روز جهانی ترجمه فرصتی
برای تأکید بر اهمیت شغلی است که
یکی از مهمترین ابزارهای جهانی شدن به حساب میآید
روز ترجمه بر همه مترجمین مبارک باد
ترجمه مثل موسیقی هنر است و هر کس
که دو زبان بلد باشد، لزوماً مترجم نیست
از این فرصت برای ادای احترام به کسانی
که با از بین بردن موانع زبانی دنیا را جای کوچکتری میکنند
و به فهم متقابل بین آدمها کمک میکنند، استفاده میکنیم
روز مترجم مبارک
روز جهانی ترجمه و مترجم را بر شما دوست عزیز
که الحق و انصاف برای ترجمه متون انگلیسی
زحمت فراوانی میکشید، تبریک میگویم
و سرافرازی و شادکامی در تمامی مراحل زندگی
و دوام توفیق در ترجمه آثار ارزشمند را برای شما آرزو دارم
کسی که نتواند اثر چشمگیری بنویسد
بعید است بتواند اثر فوقالعادهای را ترجمه کند
یک مترجم خوب باید مثل یک هنرپیشه خوب
به کلمات حیات و حرکت ببخشد
مترجم حتماً باید خودش نویسنده باشد
روزتون مبارک
۳۰ سپتامبر روز جهانی مترجم و ترجمه بر مترجمان
پل برقراری ارتباط بین افراد ناهمزبان مبارک
مترجمان کسانی هستند که ساعتهای عمرشان را با واژهها پر میکنند
تا بهترین معادل را پیدا کنند و روانترین متنها را به دست خوانندگان برسانند
۳۰ سپتامبر روز مترجم را به همه مترجمان محترم صمیمانه تبریک میگوییم
و خداوند انسان را آفرید به رنگها و نژادهای مختلف
آنها را در زمین پراکند در تیرهها و قبیلههای گوناگون
و هر یک را زبانی آموخت تا یکدیگر را بهتر بشناسند
روز ترجمه و مترجم بر همه مترجمان مبارک
روز جهانی مترجم فرصتی را برای ما فراهم میکند که از همه مترجمان تشکر کنیم
و به آنها بگوییم که کار فوقالعادهای انجام میدهند
روز جهانی ترجمه و مترجم گرامی باد
بهترین ترجمه از قلب میآید. شما که با عشق و احساس زبانها را به هم متصل میکنید، روز جهانی مترجم را تبریک عرض میکنم.
یک مترجم وظیفه دارد که بتواند همه چیز را به درستی درک کند و آن را بدون هیچ دخالتی بیان کند.
روز جهانی مترجم و ترجمه مبارک باد.
ترجمه کار آسانی نیست اما شما واقعاً این کار را به خوبی انجام میدهید.
شما با ترجمه چیزهای زیادی که در غیر این صورت به افراد کمی محدود میشد، کار بزرگی انجام میدهید.
مترجمهای عزیز روزتان مبارک باد.
شما با ترجمه کتابها، مقالات، فیلمها و سایر منابع اطلاعاتی، به افزایش دانش و آگاهی مردم کمک میکنید و نقش مهمی در پیشرفت علم و فناوری دارید. امیدوارم همواره موفق و پایدار باشید و از کار خود لذت ببرید.
روزتان مبارک باد.
مناسبت ویژه روز جهانی ترجمه به ما این فرصت را میدهد تا از همه مترجمان فوق العاده تشکر کنیم و به آنها بگوییم که کار فوق العادهای انجام میدهند.
هشتم مهر ماه، روز جهانی مترجم گرامی باد.
