آموزش پرامپتنویسی برای چت جی پی تی به زبان ساده + دستورهای مهم

برای اینکه از ChatGPT پاسخ مناسبتری بگیرید، سه چیز را مشخص کنید: چه کاری میخواهید، از چه اطلاعاتی باید استفاده کند و پاسخ را با چه قالب و لحنی بنویسد. سپس جواب را بخوانید و اگر بخشی مناسب نبود، بگویید همان قسمت باید چطور تغییر کند.
برای این کار به برنامهنویسی، نوشتن به زبان انگلیسی یا حفظکردن دستورهای سخت نیاز ندارید. میتوانید خواستهتان را به فارسی و با جملههای ساده بنویسید.
در ادامه یاد میگیرید چطور درخواست قابل فهمی بنویسید، از پرامپتهای آماده کمک بگیرید و پاسخ نامناسب را اصلاح کنید. این اصول هم برای اکانت ChatGPT کاربرد دارند و هم برای سایر هوش مصنوعیها؛ البته نتیجه به تواناییها و امکانات هر سرویس بستگی دارد.
پرامپت چیست؟
پرامپت همان سؤال یا دستوری است که برای هوش مصنوعی مینویسید. مثلاً «این جمله را ترجمه کن» و «این دو گزینه را مقایسه کن» هر دو پرامپت هستند.
اگر فقط بنویسید «یک متن خوب بنویس»، ChatGPT نمیداند موضوع متن چیست، چه کسی آن را میخواند و کجا قرار است منتشر شود. در نتیجه، ممکن است پاسخی بگیرید که با خواسته شما فاصله دارد.
پرامپتنویسی یعنی همین اطلاعات را روشنتر بیان کنید. برای یک کار ساده، حتی اگر درخواستتان را کوتاه بنویسید کافی است؛ فقط باید مشخص باشد چه میخواهید.

چطور یک پرامپت خوب برای چت جی پی تی بنویسید؟
درخواستتان را با کار اصلی شروع کنید؛ مثلاً «بنویس»، «ترجمه کن»، «بازنویسی کن» یا «بررسی کن». بعد، اطلاعاتی را بدهید که برای انجام همان کار لازم است.
اگر برنامه مطالعه میخواهید، سطح فعلی و زمان آزادتان را بگویید. برای نوشتن متن معرفی محصول، مشخصات واقعی آن را بنویسید. اگر هم میخواهید خطای کد را برطرف کنید، متن خطا و محیط اجرای کد را مشخص کنید.
برای درخواستهای مفصلتر، این پنج مورد به شما کمک میکنند:
| بخش درخواست | چه چیزی را مشخص کنید؟ | مثال |
|---|---|---|
| کار | چه کاری باید انجام شود؟ | متن معرفی بنویس. |
| اطلاعات لازم | از چه اطلاعاتی استفاده شود؟ | مشخصات دوره آموزشی |
| مخاطب | چه کسی پاسخ را میخواند؟ | کارمندان مبتدی |
| شکل پاسخ | قالب، طول و لحن چه باشد؟ | حدود ۱۵۰ کلمه، ساده و رسمی |
| شرایط | چه چیزهایی باید رعایت شوند؟ | ویژگی یا وعده جدید اضافه نشود. |
لازم نیست پرامپت را بیدلیل طولانی کنید. اطلاعاتی را اضافه کنید که به انجام کار کمک میکنند.
اگر دو خواسته با هم سازگار نیستند، اولویت را مشخص کنید. مثلاً وقتی هم متن کوتاه میخواهید و هم حفظ همه جزئیات برایتان مهم است، بنویسید:
- حفظ اطلاعات مهمتر از کوتاهی متن است؛ فقط تکرارها را حذف کن.
میتوانید نقش موردنظرتان را هم بگویید؛ مثلاً «مانند یک ویراستار فارسی، متن را بررسی کن». این کار نوع بررسی را روشنتر میکند، اما استفاده از عنوان «متخصص» درستبودن پاسخ را تضمین نمیکند.
یک مثال کامل از پرامپتنویسی برای هوش مصنوعی
فرض کنید میخواهید برای معرفی یک دوره اکسل متن بنویسید. اطلاعات دوره در این مثال فرضی است.
این درخواست اطلاعات کمی دارد:
- یک متن جذاب برای دوره اکسل بنویس.
میتوانید همین درخواست را کاملتر بنویسید:
- برای معرفی یک دوره مقدماتی اکسل، متنی حدود ۱۵۰ کلمه بنویس. مخاطب، کارمندانی هستند که تازه با اکسل آشنا شدهاند. لحن ساده و رسمی باشد. ابتدا کاربرد دوره را توضیح بده و سپس سرفصلها را در سه مورد فهرست کن. فقط از اطلاعات زیر استفاده کن و درباره استخدام، درآمد یا صدور مدرک وعدهای نده.
اطلاعات دوره: شش ساعت آموزش ویدئویی؛ سرفصلها: فرمولهای ساده، مرتبسازی داده و ساخت نمودار؛ پشتیبانی از طریق تیکت.
در درخواست دوم، مشخص کردهاید چه متنی میخواهید، مخاطب چه کسی است و چه اطلاعاتی باید در متن بیاید. طول، لحن، قالب و محدودیتها هم روشناند.
بعد از دریافت پاسخ، بررسی کنید که هر سه سرفصل آمده باشند و وعدهای خارج از اطلاعات دوره اضافه نشده باشد.
برای ترجمه یا بازنویسی هم دستور را از متن اصلی جدا کنید. ابتدا زیر عنوان «دستور» بگویید چه کاری انجام شود و سپس محتوا را زیر عنوان «متن اصلی» قرار دهید. این کار کمک میکند مشخص باشد کدام بخش خواسته شماست و کدام بخش باید ترجمه یا ویرایش شود.
دستورهای مهم ChatGPT
عبارتهای زیر برای این کاربرد دارند که درخواست شما برای هوش مصنوعی قابلفهمتر شود. میتوانید چند مورد را در یک پرامپت کنار هم بیاورید. این دستورها تضمین نمیکنند که پاسخ هوش مصنوعی بدون اشکال باشد.
| چه میخواهید؟ | چه دستوری بنویسید؟ |
|---|---|
| فهمیدن موضوع تازه | برای فرد مبتدی توضیح بده و معنی اصطلاحات را بگو. |
| گرفتن جواب مستقیم | ابتدا جواب اصلی را بده، سپس توضیح و مثال بیاور. |
| دیدن مثال روشن | یک مثال فرضی و مشخص بزن و بگو که فرضی است. |
| حفظ اطلاعات متن | همه نکات، اعداد و شرایط را حفظ کن؛ فقط تکرارها را ادغام کن. |
| کوتاهترشدن متن | توضیحات تکراری را حذف کن؛ نتیجه و اطلاعات ضروری بمانند. |
| دریافت جدول | اطلاعات را در جدول با ستونهای [نام ستونها] قرار بده. |
| تغییر یک قسمت | فقط بخش [نام بخش] را ویرایش کن. |
| برطرفشدن ابهام | اگر اطلاعات ضروری کم است، حداکثر سه سؤال بپرس. |
| استفاده از فایل | فقط از فایل پیوست استفاده کن و اطلاعات ناموجود را مشخص کن. |
| بررسی اطلاعات تازه | در وب جستوجو کن و برای ادعاهای مهم منبع معتبر بیاور. |
| بررسی نظر شما | اگر فرض من اشتباه است، با دلیل قابل بررسی توضیح بده. |
| دریافت متن آماده | فقط نتیجه نهایی را بده و توضیح اضافه ننویس. |
پرامپتهای آماده برای کارهای روزمره
در نمونههای زیر، عبارتهای داخل کروشه را با اطلاعات خودتان جایگزین کنید. همانطور که در ابتدا گفتیم، این پرامپتها برای هوش مصنوعیهای دیگر که جایگزین چت جی پی تی هستند، مثل اکانت Gemini هم کاربرد دارند:
پرامپت برای بازنویسی بدون حذف نکات
- متن زیر را ساده و خوشخوان بازنویسی کن. همه نکات، نامها، اعداد، شرایط و استثناها حفظ شوند. اطلاعات تازه اضافه نکن و مخاطب را با «شما» خطاب کن.
متن اصلی: [متن]
اگر میخواهید جزئیات باقی بمانند، «بازنویسی کامل» بخواهید. وقتی درخواست خلاصهسازی میدهید، ممکن است بخشی از جزئیات حذف شود.
پرامپت برای ترجمه
- متن زیر را کامل به فارسی روان ترجمه کن. لحن [لحن موردنظر] باشد. نامها، اعداد و هشدارها حفظ شوند. توضیح اضافه را داخل ترجمه نیاور.
متن اصلی: [متن]
پرامپت برای برنامه یادگیری
- برای یادگیری [مهارت] در [مدت] برنامه بنویس. سطح من [سطح فعلی] است و روزانه [زمان] وقت دارم. برای هر هفته، هدف، تمرین و روش سنجش پیشرفت را مشخص کن.
پرامپت برای بررسی فایل
- فایلی که ارسال کردم را بررسی کن. یافتهها، اعداد مهم و موارد مبهم را جدا بنویس. بخش مربوط به هر مورد را مشخص کن. قسمت ناخوانا را حدس نزن.
اگر جواب مناسب نبود، چطور آن را اصلاح کنید؟
مشخص کنید کدام قسمت مشکل دارد و چه تغییری میخواهید. مثلاً بهجای «بهترش کن»، بنویسید:
- مقدمه کلی است. آن را با جواب مستقیم به سؤال کاربر شروع کن. مثالها را نگه دار و توضیح تکراری پاراگراف دوم را حذف کن.
اگر لحن را نمیپسندید، یک نمونه کوتاه بدهید و بخواهید متن با همان میزان سادگی یا لحن نوشته شود. همچنین به هوش مصنوعی بگویید که اطلاعات نمونهای که ارسال کردید نباید وارد متن جدید شوند.
برای کاری مثل نوشتن مقاله، میتوانید ابتدا ساختار را تولید کنید، سپس بخشها را بنویسید و در پایان کل متن را دقیق بخوانید.
اگر گفتوگو طولانی شده و پاسخها از موضوع دور شدهاند، هدف، اطلاعات درست و شرایط فعلی را در یک پیام دوباره بنویسید. وقتی موضوع کاملاً تغییر کرده است، گفتوگوی جدیدی را شروع کنید و اطلاعات ضروری را همانجا بدهید.

آیا هر جواب ضعیفی با تغییر پرامپت درست میشود؟
خیر. گاهی ChatGPT اطلاعات یا ابزار لازم را ندارد. برای بررسی خبر یا قیمت جدید، منبع بهروز لازم است. برای تحلیل فایل هم باید خود فایل در دسترس باشد.
وقتی مینویسید «این صفحه را بررسی کن»، صرف فرستادن لینک به معنی دسترسی ChatGPT به محتوای صفحه نیست. اگر صفحه قابل دسترسی نیست، متن یا فایل آن را بفرستید.
چطور درستی پاسخ را بررسی کنید؟
ممکن است پاسخ روان و قانعکننده باشد، اما اطلاعات اشتباهی داشته باشد. دستورهایی مثل «منبع بده» و «حدس نزن» کمک میکنند، ولی جای اینکه خودتان متن و منابع را نگاهی بیندازید، نمیگیرند.
برای پاسخهای مهم:
- نامها، اعداد، تاریخها و منابع را بررسی کنید.
- پاسخ را با متن اصلی مقایسه کنید تا نکته ضروریای حذف نشده باشد.
- محاسبات مهم را جداگانه کنترل کنید و کد را آزمایش کنید.
- برای تصمیمهای پزشکی، حقوقی و مالی، نظر متخصص بگیرید.
میتوانید از ChatGPT هم بخواهید:
- پاسخ را با منابع مقایسه کن و جملههایی را که منبع ندارند مشخص کن.
بااینحال، پاسخ نهایی را خودتان چک کنید.
پرسشهای رایج درباره پرامپتنویسی
پرامپت ChatGPT را فارسی بنویسید یا انگلیسی؟
برای کار فارسی میتوانید درخواستتان را به فارسی بنویسید. اگر سؤال فنی دارید، نام دقیق ابزار و متن پیام ارور را هم اضافه کنید.
برای تمرین پرامپتنویسی به اشتراک پولی نیاز دارید؟
برای یادگیری اصول اولیه الزاماً به اشتراک پولی نیاز ندارید. دسترسی به بعضی مدلها و ابزارها به امکانات حساب شما بستگی دارد.
اگر ندانید چطور درخواست بنویسید، چه کنید؟
هدفتان را توضیح دهید و بنویسید: «اطلاعات ضروریای را که نگفتهام از من بپرس و بعد یک پرامپت روشن بنویس.»
بهترین پرامپت برای شما کدام است؟
پرامپتی که پاسخ قابل استفادهای برای کارتان بدهد. کار، اطلاعات لازم و قالب پاسخ را مشخص کنید. سپس جواب را بخوانید و بخشی را که مناسب نیست اصلاح کنید.
در نهایت اگر برای ابزار موردنظرتان به اشتراک پولی نیاز دارید، میتوانید برای خرید اکانتهای هوش مصنوعی به سایتهای معتبر ارائهدهنده خدمات پرداخت درونبرنامهای مراجعه کنید و پس از بررسی شرایط، درخواستتان را ثبت کنید.










