نکات نگهداری فرش ابریشمی (اصول نگهداری از جارو کشیدن تا پاک کردن لکه و …)

یکی از محبوب ترین فرش ها، فرش های ابریشمی هستند که در دنیا طرفداران زیادی دارند. این فرش های مجلل و زیبا، به دکوراسیون و فضای داخلی منزل، ظرافت خاصی می بخشند. از آن جایی که فرش های ابریشمی ظریف و گران قیمت هستند، اطلاع از نحوه نگهداری صحیح و اصولی از آن ها امری ضروری و لازم است و نباید بدون آگاهی و تحقیق در مورد شیوه نگهداری آن ها، اقدام به خرید و تمیز کردن و شست و شوی این فرش ها کنید.

ما در این مطلب قصد داریم تا شما را با نکات نگهداری فرش های ابریشمی و راهکارهای آن، بیشتر آشنا کنیم. تا انتهای مطلب با ما همراه شوید. 

نکات نگهداری فرش ابریشمی (اصول نگهداری از جارو کشیدن تا پاک کردن لکه و ...)

اصول نگهداری فرش ابریشمی

همان طور که گفتیم، با توجه به قیمت بالای فرش های ابریشمی، حفظ و نگهداری آن ها اهمیت زیادی دارد. فرش های ابریشمی ایرانی از نفیس ترین و زیباترین فرش های دستبافت ایرانی هستند. ابریشم، به دلیل استحکام و قدرت انعطاف پذیری بالایی که دارد، بافندگان فرش را به بافت و خلق طرح های پیچیده و خاص دعوت می کند. معمولا فرش های ابریشمی، ظریف تر، ریزبافت تر و انعطاف پذیرتر از فرش های دیگر هستند و نقش و نگاری زیباتر و چشم نوازتر دارند.

این فرش ها به دلیل ظرافت بیشتری که نسبت به فرش های دیگر دارند، به نگهداری و مراقبت بیشتری نیاز دارند تا زیبایی و لطافت خود را از دست ندهند و آن را حفظ کنند. از آنجایی که فرش های ابریشمی، بسیار مستحکم و قوی هستند، به سادگی شکل ظاهری خود را از دست نمی دهند و بافت آن ها، با گذشت زمان فرسوده و متلاشی نمی شود؛ بنابراین این فرش ها به شرط نگهداری و مراقبت اصولی، عمر و دوام بالایی دارند.

فرش های ابریشمی مانند دیگر فرش ها، به راحتی تمیز نمی شوند؛ به همین دلیل بیشتر کارشناسان فرش توصیه می کنند به محض خرید این فرش ها، برنامه ای مناسب برای نگهداری از آن ها برای خود تنظیم کنید. در ادامه به توضیح اصول نگهداری فرش های ابریشمی خواهیم پرداخت.

انتخاب محل مناسب

اگر شما نیز اهل آن دسته از افرادی هستید که فرش های خود را تا می کنند و در انباری نگهداری می کنند، باید بگوییم که کارتان، کاملا اشتباه است! اولین نکته برای نگهداری فرش ابریشمی، انتخاب یک مکان مناسب برای قرارگیری آن است. فرش های ابریشمی را باید در محلی هموار و صاف و روی کفپوش هایی چون پارکت و سرامیک قرار دهید. از قرار دادن این فرش ها روی سطوح گچی، خاکی و آهکی خودداری کنید؛ زیرا این سطوح قلیایی هستند و به مرور سبب از بین رفتن فرش خواهند شد.

همچنین به وضعیت مکان مورد نظر دقت کنید تا عاری از هر گونه نم و رطوبت باشد. اگر می خواهید که فرش ابریشمی شما، عمر بیشتری داشته باشد، بهتر است از پهن کردن آن در محل هایی که رفت و آمد زیاد است، خودداری کنید و در صورتی که ناچار به قرار دادن فرش در محل پرتردد بودید، هر از چند گاهی، آن را بچرخانید.

از دیگر نکاتی که باید در مورد محل قرار گیری فرش های ابریشمی به آن دقت شود، این است که این فرش ها نباید در مقابل تابش نور خورشید قرار گیرند و در صورت نیاز، از روفرشی استفاده شود. همچنین اگر صاحب کودک هستید یا در منزل خود از حیوان خانگی مراقبت و نگهداری می کنید، بهتر است که فرش ابریشمی را در معرض تردد و رفت و آمد قرار ندهید. 

جارو کشیدن صحیح

از دیگر نکاتی که باید در رابطه با فرش های ابریشمی به آن ها توجه داشت، نحوه جارو کشیدن آن ها است. بهتر است که در ماه، فرش های ابریشمی را بیشتر از دو یا سه بار جارو نکنید. در هنگام جارو کردن فرش ابریشمی با جاروبرقی، به هیچ عنوان، جارو را روی مکش حداکثری قرار ندهید و سعی کنید که با ملایمت جاروبرقی را روی فرش بکشید.

همچین مراقب باشید که این فرش ها را در جهت مخالف یا در جهت خواب فرش، جارو نکنید. از آن جایی که فرش های ابریشمی بسیار گرانبها و با ارزش هستند، بهتر است برای جارو کردن آن ها، از قسمت مکنده جاروبرقی استفاده شود؛ زیرا برس های ضربه ای و چرخان موجود در سر جاروبرقی، به تار و پود آن ها آسیب وارد می کند.

اگر نگران سلامت تار و پود فرش ابریشمی خود هستید، می توانید برای جارو کردن آن، از جاروی دستی استفاده کنید. یکی دیگر از راه هایی که می توانید آن را جایگزین استفاده از جاروبرقی کنید، این است که فرش را به آرامی بتکانید تا تمامی گرد و غبارهای آن خارج شوند. 

مطلب مشابه: شانه در فرش؛ معنای شانه در فرش ایرانی و معرفی گره انواع بافت

نکات نگهداری فرش ابریشمی (اصول نگهداری از جارو کشیدن تا پاک کردن لکه و ...)

پاک کردن لکه ها

هر چقدر هم که در تمیز کردن فرش های ابریشمی، مهارت خاصی داشته باشید، باز هم یکی از نگرانی هایی که ممکن است درباره این فرش ها یا فرش های ماشینی نفیس، وجود داشته باشد، ریخته شدن نوشیدنی یا مواد خوراکی دیگر روی آن ها است. در صورت ریختن مایعات روی فرش های ابریشمی، سریعا به کمک یک قاشق، مایع ریخته شده را جمع کنید و محل مورد نظر را به وسیله دستمالی سفید، تمیز و خشک کنید.

زیر فرش را نیز حتما تمیز کنید تا از پوسیدگی و ایجاد کپک جلوگیری شود. در صورت ریخته شدن مایعات روی فرش های ابریشمی، نباید فورا به سراغ مواد شوینده بروید و از آب و دستمال سفید، برای تمیز کردن آن استفاده کنید. مهمترین نکته در هنگام پاک کردن لکه از فرش های ابریشمی، حوصله و ظرافت است؛ بنابراین باید برای پاک کردن لکه از روی این فرش های زیبا، حوصله به خرج دهید و در صورت نیاز، چند بار این کار را انجام دهید.

همچنین در هنگام تمیز کردن لکه از فرش های ابریشمی، از بیرون، شروع به تمیز کردن کنید و در همان ابتدای کار به سراغ مرکز لکه نروید. در واقع با حرکت از ناحیه بیرونی لکه به سمت ناحیه درونی، می توانید از گسترش لکه روی فرش، جلوگیری کنید. مجددا تاکید می شود قبل از استفاده از هر نوع ماده شیمیایی برای از بین بردن لکه، بهتر است که از روش های خانگی و غیر مضر مانند آب و نمک استفاده کنید. 

سوختگی 

گاهی ممکن است که فرش ابریشمی زیبایتان، دچار سوختگی سطحی شود. در این مواقع می توانید انتهای نخ های سوخته شده را یعنی تا قسمتی که رنگ آن ها برگشته شده است، به وسیله یک قیچی مناسب و کوچک بچینید. این روش کاربردی در نگهداری فرش های دستباف لوله شده نیز موفق بوده و امتحان خود را پس داده است؛ ولی اگر سوختگی فرش، بیش از اندازه زیاد بود، بهتر است که کار را به متخصص فرش بسپارید. 

بید فرش ابریشم

گاهی فرش های ابریشمی، ممکن است که دچار بید شوند. از عواملی که سبب بید فرش می شوند، می توان به هوای شرجی و مرطوب، نگهداری از فرش در فضاهای سربسته و متروک و همچنین عدم توجه به نظافت فرش، اشاره کرد. اگر فرش ابریشمی شما در یک محل متروک مانند انبار، قرار دارد یا اینکه قصد نگهداری فرش لوله شده دستباف خود را در انبار دارید، به منظور جلوگیری از بید زدن فرش ابریشم، حتما در ماه یک بار، درب انبار را باز کرده و فرش ها را بررسی کنید.

همچنین درزهای سرامیکی که فرش های ابریشمی روی آن پهن می شوند، نباید خالی باشند؛ زیرا این شیارها ی مخفی، گاهی موقعیتی عالی برای رشد بید فرش ابریشم هستند. برای جلوگیری از بید زدگی پشت فرش ابریشم نیز می توانید از مقدار مناسبی نگزالت، پودر نفتالین یا تنباکو استفاده کنید. 

نکات نگهداری فرش ابریشمی (اصول نگهداری از جارو کشیدن تا پاک کردن لکه و ...)

شست و شوی صحیح

یکی دیگر از اصول نگهداری فرش های ابریشمی، شست و شوی اصولی و صحیح آن ها است. بدیهی است که فرش ابریشمی شما، در دراز مدت کثیف شده و به شست و شو نیاز پیدا می کند. برای شستن این فرش ها، دو راه پیش روی شما قرار دارد؛ اول تماس با یک قالیشویی معتبر و دوم شستن فرش در منزل با رعایت نکات لازم، است؛ بنابراین اگر قالیشویی معتبر در شهر خود سراغ دارید که از کیفیت شست و شو و همچنین استاندارد مواد شوینده آن مطمئن هستید، می توانید که فرش ماشینی ابریشمی خود را به آن مرکز بسپارید، در غیر این صورت می توانید که این کار را در خانه، با نهایت دقت و رعایت نکات لازم، انجام دهید.

برای شستن فرش ابریشمی در خانه، قبل از انجام هر عملی، لیبل پشت فرش را مشاهده کنید؛ زیرا بسیاری از برندها، روی لیبل پشت فرش، در مورد روش شست و شوی آن، توضیحاتی ارائه داده اند. همچنین انتخاب مواد شوینده ای که به تار و پود فرش آسیب نرساند، اهمیت زیادی دارد.

معمولا مواد شوینده ای که برای پارچه مورد استفاده قرار می گیرند، برای فرش های ابریشمی نیز مناسب می باشند؛ زیرا هر دوی این منسوجات نازک، لطیف و حساس هستند. علاوه بر این، مواد شوینده مخصوص برای شستن فرش های ابریشمی نیز وجود دارند که می توانید آن ها را تهیه و خریداری کنید. بهتر است قبل از شستن کامل فرش با مواد شوینده، یک قسمت کوچک از آن را انتخاب کرده و با یک قطره از محلول شوینده، بشویید و پاک کنید.

اگر رنگ فرش تغییری نکرد و ثابت ماند، می توانید تمام فرش را با آن محلول بشویید. بعد از آغشته کردن فرش با محلول و کشیدن اسفنج روی آن، فرش را کاملا آبکشی کنید تا مواد شوینده از لا به لای الیاف آن خارج شوند. توجه داشته باشید که نباید برای شستن فرش های ابریشمی از آب گرم استفاده کنید؛ زیرا آب گرم به الیاف آن آسیب می رساند؛ بنابراین بهتر است که این فرش ها را با آب ولرم یا آب سرد بشویید. در نهایت، بعد از شستن، آن را در محلی مناسب آویزان کرده تا آب آن خارج و کاملا خشک شود. 

مطلب مشابه: مدل فرش پذیرایی و نشیمن + 50 مدل کلاسیک و جدید فرش مستطیل و دایره برای تمام سلایق

نکات نگهداری فرش ابریشمی (اصول نگهداری از جارو کشیدن تا پاک کردن لکه و ...)

جلوگیری از تابش آفتاب و نور مستقیم

فرش های ابریشمی، براق هستند و درخشندگی خاصی دارند و رنگ های به کار رفته در آن ها، بسیار جذاب و چشم نواز است اما تابش مستقیم و مداوم نور خورشید روی آن ها، به مرور زمان، باعث از بین رفتن شفافیت و رنگ پریدگی آن ها می شود؛ بنابراین اگر در خانه فرش ابریشمی دارید، بهتر است آن را در معرض تابش نور آفتاب قرار ندهید یا اینکه برای جلوگیری از ورود نور، از پرده های مناسب استفاده کنید. 

جلوگیری از ساییدگی

فرش ابریشمی، بسیار ظریف و ریز بافت است. همچنین الیاف این فرش ها نازک است و به دلیل شانه و تراکم بالایی که دارند، ارتفاع نخ خواب آن ها کم است. فرش های ابریشمی به دلیل ظرافت و لطافت خاصی که دارند، در معرض ساییدگی قرار دارند و اگر از آن ها به درستی مراقبت نشود، دچار آسیب خواهند شد. برای جلوگیری از ساییدگی این فرش ها، می توانید از یک زیر فرشی مناسب انتخاب کنید.

این زیراندازها علاوه بر اینکه از سر خوردن فرش جلوگیری می کنند، به عنوان یک لایه محافظ بین فرش و کف زمین نیز عمل می کنند. همچنین از پهن کردن فرش ابریشمی در محل های پر تردد جلوگیری کنید؛ زیرا به مرور زمان این فرش ها به دلیل پاخوری زیاد، ساییده می شوند. برای چنین فضاهایی معمولا فرش های کلاسیک مناسب تر هستند. 

روی فرش وسایل سنگین قرار ندهید

یکی دیگر از اصول نگهداری از فرش های ابریشمی، محافظت از آن ها در برابر فشار ناشی از اجسام سنگین است؛ زیرا اگر به این فرش ها، فشار بیش از حد وارد شود، پرزهای آن متراکم می شود که این موضوع، به مرور باعث آسیب جدی و فرسودگی تار و پود فرش می شود. همچنین پایه های کاناپه و مبل نیز می توانند روی فرش های ابریشمی، اثری منفی داشته باشند.

در واقع بهترین راه برای نگهداری فرش های ابریشمی در مقابل این فشارها، تغییر دکوراسیون است. به عنوان مثال، سعی کنید مبل ها را طوری قرار دهید که پایه های آن، بیرون از فرش قرار گیرد. با این حال، اگر مایلید که پایه های میز یا مبل روی فرش باشند، می توانید از پدهای مخصوص که زیر پایه ها قرار می گیرند، استفاده کنید.

پهن کردن فرش ابریشمی در محلی تمیز و صاف

اطمینان از پاک بودن کف اتاقی که فرش ابریشمی را در آن پهن می کنید، از دیگر اصول نگهداری این فرش ها است. قبل از پهن کردن فرش ابریشمی، کف اتاق را تمیز جارو کنید و با طی یا یک دستمال خیس آن را پاک کنید و اجازه دهید تا رطوبت کف اتاق، کاملا خشک شود. همچنین فرش ابریشمی را نباید هرگز روی سطح خاکی، آهکی یا گچی پهن کرد؛ چرا که این مواد به بافت فرش آسیب رسانده و از عمر آن کم می کنند.

اگر در منزل با معضل مورچه روبرو هستید، باید حواستان به خاک هایی که این مورچه ها از لانه هایشان بیرون می آورند، باشد؛ به همین دلیل برای جلوگیری از این امر، زیر و اطراف فرش را هر چند وقت یک بار بررسی و تمیز کنید. از دیگر اصول نگهداری فرش ابریشمی، صاف بودن کف اتاق است. وجود هر نوع فرورفتگی یا برآمدگی در کف اتاق، به تار و پود فرش آسیب می رساند.

نکات نگهداری فرش ابریشمی (اصول نگهداری از جارو کشیدن تا پاک کردن لکه و ...)

نباید فرش را در معرض رطوبت قرار دهید

نکته دیگری که باید در هنگام نگهداری از فرش های ابریشمی، به آن دقت داشت، دور نگه داشتن این فرش ها از رطوبت است. فرش هایی که در معرض رطوبت قرار دارند با مشکلات مختلفی چون کپک زدن، پوسیدگی یا حتی بخش شدن رنگ، روبرو می شوند. رطوبت، ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود. خیسی ناشی از قطرات باران، مرطوب بودن طبیعی کف اتاق، ریختن مایعات روی فرش و استفاده از فرش در مناطق مرطوب و شرجی، از عوامل ایجاد کننده رطوبت هستند.

با توجه به موارد گفته شده، محتمل ترین علت خیس شدن فرش های ابریشمی، ریختن آب روی آن ها است. در چنین شرایطی، باید ابتدا آب روی فرش را جمع کرده و بعد آن را با یک دستمال تمیز، خشک کنید. می توانید از سشوار، با حرارت ملایم نیز برای خشک کردن فرش ابریشمی استفاده کنید. اگر خیسی فرش به کف اتاق سرایت کرده بود، حتما باید زیر آن را خشک کنید. 

فاصله بین دفعات شستشو را رعایت کنید 

تمامی فرش ها، چند مدتی یک بار به شستشو نیاز پیدا می کنند و فرش های ابریشمی نیز از این قاعده مستثنی نیستند. با این حال نباید شستن فرش های ابریشمی را با فاصله کم و به دفعات زیاد تکرار کرد. در واقع اگر در نگهداری فرش ابریشمی خود دقیق باشید و از آن به خوبی مراقبت کنید، سالی یک بار یا سالی دو بار شستشو کفایت می کند. علاوه بر این، شستشوی فرش نیز باید کاملا اصولی همراه با نکات خاصی انجام گیرد.

همان طور که گفتیم، استفاده از محلول های اسیدی یا شوینده های غیر استاندارد، سبب صدمه به تار و پود و رنگ فرش می شود. استفاده از ابزارهای اشتباه نیز از دیگر مواردی است که باعث آسیب به بافت فرش می شود؛ بنابراین توصیه می شود که فرش های دستبافت خود را برای شستن، به یک قالیشویی معتبر بسپارید. 

ضد بید کردن فرش های ابریشمی

بید، از جمله حشراتی است که به فرش های ابریشمی یا دستبافت، آسیب می رساند. برای دور کردن این حشرات موزی از فرش های خود، بدون اینکه بخواهید از کشنده های قوی و شیمیایی استفاده کنید، باید به یک سری نکات مهم توجه داشته باشید که در ادامه به آن ها خواهیم پرداخت: 

  • سطحی که فرش ابریشمی را در آن پهن می کنید باید خشک، صاف و عاری از هر گونه گرد و خاک باشد. 
  • فرش را روی سطح خاکی، گچی یا آهکی پهن نکنید. 
  • فرش ابریشمی را روی لاستیک یا فرش دیگری پهن نکنید. 
  • هنگام نظافت فرش، پنجره ها را باز کنید تا گرد و غبار ناشی از تمیزکاری، دوباره روی فرش ننشیند. 
  • درزهای لای موزاییک، سنگ فرش و سرامیک سطحی که فرش را روی آن پهن می کنید، نباید خالی باشند؛ چرا که مخفیگاه خوبی برای رشد بید هستند. 
  • برای جلوگیری از بید خوردگی پشت فرشتان، می توانید از مقداری نگزالت، پودر نفتالین یا تنباکو در حد متعارف استفاده کنید. 
  • فرش ابریشمی باید در طول زمان استفاده، شستشو شود. 
  • نباید برای شستن فرش های ابریشمی از پاک کننده هایی مانند کلروهیدروسولفیتها که خاصیت اسیدی دارند، استفاده کرد؛ زیرا این مواد باعث از بین رفتن تارهای فرش و کم دوامی آن ها می شوند. بهترین شوینده برای فرش های ابریشمی، صابون های کم اسید هستند. 
  • بهتر است که هر چند وقت یک بار، فرش را سر و ته کنید تا به یک اندازه پا خورده شود و در معرض سایش، قرار نگیرد. اگر مجبور شدید قسمتی از فرش را زیر در قرار دهید، بهتر است در را طوری تنظیم کنید که در هنگام چرخش، با فرش هیچ گونه تماسی نداشته باشد. 
  • اگر روی فرش، آب ریخت باید آب را کاملا از فرش بگیرید و بعد آن را خشک کنید. 
  • از گذاشتن مستقیم نوک تیز پایه مبل، صندلی یا میز، روی فرش خودداری کنید. 
  • از تابش مستقیم نور خورشید بر فرش جلوگیری کنید. 
نکات نگهداری فرش ابریشمی (اصول نگهداری از جارو کشیدن تا پاک کردن لکه و ...)

نگهداری از فرش ابریشمی در انبار

اگر قصد نگهداری از فرش ابریشمی را برای مدت طولانی در انبار دارید، بهتر است برای بسته بندی آن از یک ملافه یا پارچه استفاده کنید و به هیچ عنوان سراغ کیسه های پلاستیکی محفوظ هوا نروید. فرش های دستبافت، مخصوصا فرش های ابریشمی، به هوای آزاد نیاز دارند و اکثرا در کیسه های پلاستیکی کپک می زنند یا می پوسند. همچنین می توانید برای نگهداری این فرش ها در انبار، از یک صندوق با مقداری تنباکو یا قرص نفتالین استفاده کنید و بعد آن را هر چند وقت یکبار عوض کنید.

فرش های بزرگ تر، در بهترین حالت، بهتر است دور دیرک یا یک ستون پیچیده شوند و قسمت انتهایی آن که بیرون می ماند، روی یک قطعه یا سه پایه قرار گیرند. توصیه می شود برای نگهداری فرش های ابریشمی در انبار برای مدت طولانی، آن ها را صاف و به صورت باز روی یکدیگر قرار دهید. فرش های ابریشمی را در مکان های گرم، خیس، مرطوب یا دارای هوای خفه، انبار نکنید؛ زیرا این کار سبب ایجاد بوی بد، کپک زدگی فرش و بی رنگ شدن آن می شود. فرش های ابریشمی را در کمدهای گرم نیز انبار نکنید؛ زیرا به استحکام و دوام فرش آسیب می رساند و پایه و اساس آن را خشک و شکننده می کند.

سخن پایانی

آشنایی با اصول نگهداری فرش های ابریشمی، به اندازه خود این فرش ها مهم و با ارزش است. زیبایی و مجلل بودن خاصی که فرش های ابریشمی به فضای زندگی شما می دهند، با کمتر چیزی قابل مقایسه است؛ بنابراین بعد از خرید فرش ابریشمی، آگاهی از نحوه صحیح استفاده از این فرش ها و همچنین شیوه نگهداری از آن ها در انبار، برای جلوگیری از بید فرش ابریشم، اهمیت زیادی دارد. اصول نگهداری از فرش های ابریشمی معمولا مربوط به نحوه شستن و تمیز کردن آن ها است. اگر با نهایت دقت از فرش ابریشمی خود نگهداری کنید و آن را به صورت منظم جاروی نرم بزنید، می توانید تا چندین سال از درخشندگی و زیبایی فرش خود لذت ببرید و همان جلوه و شکوه اولیه را در آن ببینید. 

مطالب مشابه را ببینید!

افزایش انرژی مثبت در خانه؛ پاکسازی فضا، ایجاد نورهای طبیعی، گیاهان و تزیینات خاص راحتی در مجالس و مهمانی ها با سفره یکبار مصرف تیز کردن چاقو در منزل (15 روش خانگی برای داشتن چاقوی تیز) نگهداری از لوازم برقی خانگی؛ راه افزایش دوام و عمر لوازم خانه و آشپزخانه جرم گیری ماشین لباسشویی؛ زمان مناسب جرمگیری و انواع روش های آن روش های نگهداری از یخچال؛ راهنمای عیب یابی یخچال تا تعمیر در خانه تزئین سفره شب یلدا؛ جدیدترین نمونه های تزئین سفره شب یلدا جدیدترین تزئین میوه شب یلدا؛ مدل میوه آرایی شب یلدا کاردستی ویژه شب یلدا + 40 نوع کاردستی زیبا به همراه تصاویر نگهداری از گربه در زمستان؛ نکات مهم مراقبت از گربه در فصل سرد