85 جمله سخت و ساده برای دیکته با نشانه «ضـ، ض» کلاس اول ابتدایی

نشانه «ضـ، ض» یکی از حروف فارسی است که یادگیری املای آن برای دانشآموزان کلاس اول اهمیت دارد. این نشانه در کلمات گوناگونی مانند وضو، مریض، رضا، ریاضی، حوض و ضربه دیده میشود. از آنجا که حرف ض در تلفظ با چند نشانه دیگر فارسی صدای یکسانی دارد، تمرین نوشتن کلمات و جملههای حاوی آن به کودک کمک میکند شکل درست واژهها را به خاطر بسپارد.
در این مطلب، ۷۵ جمله برای دیکته نشانه ض آماده کردهایم که از جملههای کوتاه و آسان شروع میشوند و بهتدریج دشوارتر خواهند شد. علاوه بر این جملهها، فهرستی از کلمات کاربردی، سه متن کوتاه برای املا، تمرین جملهسازی و پرسشهای جای خالی نیز ارائه شده است تا دانشآموز بتواند آموختههای خود را در خانه یا کلاس درس مرور کند.
کلمات کاربردی با نشانه ض برای کلاس اول
پیش از شروع دیکته، بهتر است دانشآموز با کلماتی آشنا شود که نشانه ض در آنها به کار رفته است. این کلمات در جملههای روزمره و تمرینهای املایی کاربرد دارند.
کلماتی که با حرف ض شروع میشوند
- ضربه
- ضربان
- ضرب
- ضعیف
- ضعف
- ضامن
- ضریح
- ضیافت
- ضرورت
- ضمانت
- ضابط
- ضابطه
- ضمیمه
- ضمیر
- ضد
کلماتی که حرف ض در میان آنها قرار میگیرد
- وضو
- مریض
- رضا
- راضیه
- مرضیه
- مرتضی
- رضوان
- رمضان
- ریاضی
- قاضی
- قضاوت
- حوض
- اضافه
- اضافی
- بعضی
- اعضا
- محضر
- فضانورد
- فضا
- اعتراض
- امضا
- قبض
- حاضر
- حضرت
کلماتی که به حرف ض ختم میشوند
در واژههای رایج و ساده فارسی، نمونههای آشنایی که به حرف ض ختم شوند بسیار محدود هستند. بنابراین بهتر است برای آموزش این نشانه، تمرکز اصلی روی کلماتی باشد که ض در ابتدای آنها یا در میانشان قرار گرفته است.
۷۵ جمله آسان و سخت برای دیکته با حرف ض
جملههای زیر برای تمرین دیکته دانشآموزان کلاس اول طراحی شدهاند. بهتر است ابتدا جملههای آسان را بخوانید و پس از یادگیری کلمات، به سراغ جملههای متوسط و سخت بروید.
۲۵ جمله آسان با نشانه ض
۱. پدرم قبل از نماز وضو میگیرد.
۲. من برای سلامتی رضا دعا کردم.
۳. دو ماهی قرمز در حوض شنا میکنند.
۴. من درس ریاضی را دوست دارم.
۵. رضا یک جوجه کوچک دارد.
۶. جوجه رضا مریض شد.
۷. حضرت محمد پیامبر اسلام است.
۸. رضا به توپ ضربه زد.
۹. مرتضی برادر رضوان است.
۱۰. بعضی از بچهها به باشگاه رفتند.
۱۱. مادربزرگم کمی مریض است.
۱۲. حوض خانه ما زیبا است.
۱۳. من یک لقمه اضافه داشتم.
۱۴. راضیه در درس ریاضی تلاش میکند.
۱۵. قاضی به دادگاه رفت.
۱۶. پدر رضا ریاضیدان است.
۱۷. رضوان در ماه رمضان روزه میگیرد.
۱۸. من از جوجه رضا مراقبت کردم.
۱۹. فضانورد به فضا سفر کرد.
۲۰. معلم به ما ریاضی آموخت.
۲۱. رضا و مرتضی به کتابخانه رفتند.
۲۲. من قبل از نماز وضو گرفتم.
۲۳. ضربان قلب رضا تند شد.
۲۴. حضرت رضا امام هشتم شیعیان است.
۲۵. گنجشک ضعیفی روی شاخه نشست.
۲۵ جمله متوسط با نشانه ض
۲۶. من دستانم را شستم تا مریض نشوم.
۲۷. دوستم یک ساعت با من ریاضی تمرین کرد.
۲۸. من از امتحان ریاضی نمره بیست گرفتم.
۲۹. حضرت محمد به دیدار یک مریض رفت.
۳۰. راضیه در درس ریاضی کمی ضعیف است.
۳۱. صدای ضربان قلب رضا را شنیدم.
۳۲. قاضی با عجله به دادگاه آمد.
۳۳. مدیر مدرسه پرونده راضیه را امضا کرد.
۳۴. مرضیه داروی اضافی خورد و مریض شد.
۳۵. فضانورد داخل سفینه به فضا رفت.
۳۶. رضا با بعضی از دوستانش به ساحل رفت.
۳۷. حضرت رضا به ضامن آهو مشهور است.
۳۸. من به ضیافت تولد امام رضا دعوت شدم.
۳۹. راضیه ضرب و تقسیم ریاضی را یاد گرفت.
۴۰. مرضیه سرما خورد و بدنش ضعیف شد.
۴۱. اهدای عضو کار بسیار نیکویی است.
۴۲. روضهخوان به مسجد آمد.
۴۳. من در کار دیگران فضولی نمیکنم.
۴۴. رضوان خواهر کوچک مرتضی است.
۴۵. مرتضی و رضوان سر سفره ناهار حاضر شدند.
۴۶. رضوان در حوض آب افتاد.
۴۷. مرتضی با دیدن خواهرش از خوشحالی بغض کرد.
۴۸. مأمور برق قبض برق را به ابوالفضل داد.
۴۹. من به نمره درس ریاضی اعتراض کردم.
۵۰. حوض زیبایی در حرم امام رضا دیدم.
۲۵ جمله سخت با نشانه ض
۵۱. قاضی عادل پرونده مرتضی را بررسی و درباره آن قضاوت کرد.
۵۲. دانشآموزان با شنیدن صدای زنگ در کلاس حاضر شدند.
۵۳. مادرم غذای اضافه را برای پرندههای حیاط ریخت.
۵۴. فضانورد شجاع با سفینه خود به فضا سفر کرد.
۵۵. فضای اتاقم با بوی خوش گلهای بهاری پر شده بود.
۵۶. ما در ماه مبارک رمضان روزه میگیریم.
۵۷. چیزی که عوض دارد، گله ندارد.
۵۸. مرضیه و راضیه به دلیل سرماخوردگی سخت مریض شدهاند.
۵۹. برای رفتن به اردو از پدرم رضایتنامه گرفتم.
۶۰. پیش از خواندن نماز باید وضو گرفت.
۶۱. خداوند از انسانهای نیکوکار و مهربان راضی است.
۶۲. دیشب کمی احساس ضعف و بیحالی داشتم.
۶۳. مرتضی و رضا در کتابخانه عضو شدند.
۶۴. بعضی از مردم اعضای بدن خود را اهدا میکنند.
۶۵. معلم روش ضرب را در کلاس ریاضی به ما یاد داد.
۶۶. بعضی وقتها کنار حوض مینشینم و به ماهیها نگاه میکنم.
۶۷. من همیشه آرزو میکنم روزی به فضا سفر کنم.
۶۸. پدر رضا و مرتضی یک ریاضیدان باسواد است.
۶۹. بعضی شبها پدر رضا تا صبح مسئلههای ریاضی را حل میکند.
۷۰. ضریح امام رضا در شهر مشهد قرار دارد.
۷۱. امروز نخستین روز ماه مبارک رمضان بود.
۷۲. رضا و برادرش صبح زود از خواب بیدار شدند.
۷۳. حضرت علی امام اول شیعیان است.
۷۴. ضربه محکم رضا به توپ باعث شد توپ از زمین بیرون برود.
۷۵. راضیه برای سلامتی مادربزرگش دعا کرد و از خداوند خواست زودتر خوب شود.
متن کوتاه برای دیکته با نشانه ض
خواندن متنهای کوتاه و نوشتن آنها بهصورت دیکته، به دانشآموز کمک میکند نشانه ض را در کلمات مختلف تشخیص دهد. سه متن زیر برای تمرین در خانه و کلاس مناسب هستند.
متن اول: وضو گرفتن
پدرم قبل از خواندن نماز وضو میگیرد. او دستها و صورت خود را میشوید. من هم دوست دارم نماز خواندن را یاد بگیرم. مادرم به من گفت که پیش از نماز باید وضو بگیرم.
متن دوم: رضا و جوجه کوچک
رضا یک جوجه کوچک دارد. جوجه او چند روزی است که مریض شده و کمی ضعیف است. رضا از جوجه مراقبت میکند و برای سلامتی او دعا میکند. او دوست دارد جوجهاش دوباره سالم و شاداب شود.
متن سوم: سفر به فضا
من آرزو دارم روزی فضانورد شوم. دوست دارم با یک سفینه به فضا سفر کنم و سیارههای مختلف را ببینم. معلم در کلاس ریاضی درباره فضا و ستارهها با ما صحبت کرد. من از شنیدن این داستانها لذت بردم.
تمرین جملهسازی با نشانه ض
برای تقویت مهارت نوشتن، از کودک بخواهید با کلمات دارای نشانه ض جمله بسازد. در جدول زیر چند نمونه کلمه و جمله پیشنهادی آورده شده است.
| کلمه | جمله پیشنهادی |
|---|---|
| وضو | پدرم وضو گرفت. |
| حوض | ماهی قرمز در حوض شنا میکند. |
| مریض | رضا مریض شده است. |
| ریاضی | من ریاضی را دوست دارم. |
| ضربه | رضا به توپ ضربه زد. |
| ضعیف | گنجشک کوچک و ضعیف بود. |
| اضافه | من یک مداد اضافه دارم. |
| قاضی | قاضی به دادگاه رفت. |
| فضانورد | فضانورد به فضا سفر کرد. |
| رمضان | ماه رمضان ماه روزهداری است. |
تمرین جای خالی با حرف ض
در جملههای زیر، جای خالی را با کلمه مناسب کامل کنید.
۱. پدرم پیش از نماز … میگیرد.
۲. ماهی قرمز در … شنا میکند.
۳. من درس … را دوست دارم.
۴. رضا به توپ … محکمی زد.
۵. فضانورد با سفینه به … سفر کرد.
۶. مادربزرگم کمی … است.
۷. گنجشک کوچک و … روی شاخه نشست.
۸. … امام رضا در شهر مشهد قرار دارد.
۹. من یک مداد … در کیفم دارم.
۱۰. ما در ماه … روزه میگیریم.
پاسخ تمرینها:
۱. وضو
۲. حوض
۳. ریاضی
۴. ضربه
۵. فضا
۶. مریض
۷. ضعیف
۸. ضریح
۹. اضافه
۱۰. رمضان
چند نکته برای تمرین بهتر دیکته با حرف ض
برای اینکه دانشآموز نشانه ض را بهتر یاد بگیرد، میتوانید از روشهای ساده و سرگرمکننده استفاده کنید:
- تمرین کلمات کوتاه: ابتدا کلماتی مانند ضعیف، ضربه، وضو، حوض و رضا را با کودک تمرین کنید.
- پیدا کردن نشانه ض: یک متن کوتاه در اختیار کودک قرار دهید و از او بخواهید تمام کلمات دارای ض را پیدا کند.
- دیکته تصویری: تصویر حوض، ماهی، صحن حرم یا فضانورد را به کودک نشان دهید و از او بخواهید نام آنها را بنویسد.
- تکرار و مرور: کلمات دشوار را در چند نوبت تمرین کنید تا شکل نوشتاری آنها در ذهن کودک تثبیت شود.
- ساخت جمله: از دانشآموز بخواهید با هر کلمه جدید یک جمله ساده بسازد.
- مقایسه نشانهها: به کودک توضیح دهید که ض از نظر صدا با ز، ذ، ظ و ض همصدا است، اما شکل نوشتاری و املای هر کلمه را باید جداگانه یاد بگیرد.
- تشویق و همراهی: اشتباههای املایی را با آرامش اصلاح کنید و برای پیشرفت کودک ارزش قائل شوید.
نتیجهگیری
تمرین دیکته با نشانه «ضـ، ض» به دانشآموزان کلاس اول کمک میکند کلمات بیشتری را بشناسند و شکل نوشتاری این حرف را بهتر به خاطر بسپارند. در این مطلب، ۷۵ جمله آسان، متوسط و دشوار به همراه کلمات کاربردی، متنهای کوتاه و تمرینهای تکمیلی ارائه شد. والدین و آموزگاران میتوانند با توجه به سطح یادگیری کودک، هر روز چند جمله را برای املا انتخاب کنند و بهتدریج میزان دشواری تمرینها را افزایش دهند.
پرسشهای متداول
۱. نشانه ض در کلاس اول با چه کلماتی آموزش داده میشود؟
کلماتی مانند وضو، حوض، رضا، مریض، ریاضی، ضربه و ضعیف از نمونههای مناسب برای آشنایی و تمرین نشانه ض هستند.
۲. روزانه چند جمله برای دیکته حرف ض مناسب است؟
نوشتن ۵ تا ۱۰ جمله در روز برای بیشتر دانشآموزان کلاس اول تمرین مناسبی است. البته تعداد جملهها باید با توانایی و میزان یادگیری کودک هماهنگ باشد.
۳. تفاوت نشانه ض با ز و ذ چیست؟
این نشانهها در فارسی صدای یکسانی دارند، اما شکل نوشتاری آنها متفاوت است. دانشآموز باید املای هر کلمه را با تمرین و تکرار یاد بگیرد.
۴. کلمات پرکاربرد با نشانه ض کداماند؟
وضو، حوض، رضا، مریض، ریاضی، ضربه، ضعیف، اضافه، قاضی و رمضان از کلمات پرکاربرد دارای این نشانه هستند.










