روز جهانی صنایع دستی 20 خرداد (دلایل نامگذاری و پیام تبریک این روز)

۱۶ خرداد ۱۴۰۳ 8 دقیقه مطالعه امیرسالار کریمی صابر

20 خرداد روز جهانی صنایع دستی است. روزی مهم برای هنرمندان زحمت‌کش این عرصه و همچنین مخاطبین این هنر دوست داشتنی. ما نیز در سایت ادبی و هنری روزانه قصد داریم اطلاعاتی مفید درباره این روز و این هنر را برای شما قرار دهیم. پس اگر به صنایع دستی علاقه دارید، با ما باشید.

فهرست موضوعات این مطلب

روز جهانی صنایع دستی کی است؟

تاریخ دقیق برگزاری این مراسم 20 خرداد 10 ژوئن است.

تاریخ نامگذاری این جشن

پس از جنگ جهانی دوم کشورهایی که صنایع دستی را با رویکرد هنری و فرهنگی مورد توجه قرار دادند، اولین کنفرانس بین المللی در 10 ژوئن 1964 در نیویورک برگزار کردند.

در این کنفرانس تعدادی از اساتید دانشگاه، هنرمندان، صنعتگران و … از 40 کشور جهان شرکت داشتند.

در پایان همایش، تأسیس «شورای جهانی صنایع دستی» به عنوان زیرمجموعه یونسکو تصویب شد و دبیرخانه آن در شهر آمستردام هلند راه اندازی شد. این شورا قرار بود اهداف زیر را دنبال کند: تشویق، کمک و راهنمایی صنعتگران دست ساز و همچنین ارتقای سطح دانش حرفه ای و اطلاعاتی آنها با توجه به زمینه های فرهنگی مختلف در کشورهای عضو.

حفظ و تقویت صنایع دستی و تجلی آن به عنوان رکن اصلی حیات فرهنگی ملت ها.

ایجاد همبستگی میان صنعتگران صنایع دستی در سراسر جهان.

روز صنایع دستی در ایران

ایران نیز در سال 1347 برابر با 1968 به عضویت این شورا درآمد و فعالیت خود را در مجمع آسیا و اقیانوسیه آغاز کرد. در سال 2010، ایران روزی را به صنایع دستی پیشنهاد داد و آن را در 10 ژوئن، تاریخ تأسیس شورا در نظر گرفت. شورای جهانی صنایع دستی با این پیشنهاد موافقت کرد و این روز به نام روز جهانی صنایع دستی نام گذاری شد WHD نامگذاری شد.

صنایع دستی ایران

اقوام مختلف در گوشه و کنار ایران زمین در کنار این مرز پهناور از دیرباز دست به تولید صنایع دستی می زدند که با خلاقیت و ذوق هنری و ابتکار خود در سراسر جهان شهرت داشتند.

تنوع و کیفیت محصولات تولید شده توسط بسیاری از علمای بزرگ باعث شده است که صنایع دستی ایران مورد مطالعه قرار گیرد. کارشناسان سازمان صنایع دستی ایران آثار را بر اساس شیوه ها و فنون ساخت دسته بندی کرده اند که بر اساس آن 370 رشته صنایع دستی به 24 دسته تقسیم می شوند:

چرم بافی، دستباف، بافتنی، قلاب بافی، چاپ سنتی، نمد، سفال و سرامیک، طراحی شیشه، چرم و مصنوعات چرمی، مصنوعات فلزی و فلزی، قلم مو، آسیاب، حکاکی و آلیاژهای فلزی، سنگ تراشی، حکاکی روی سنگ و معرق، چوب خرد کردن، دمبرگ و نازک کردن چوب، کنده کاری، حکاکی و سنگ زنی چوب، حصیر بافی، تزئینات، خاتم کاری، کاشی کاری، ملیله کاری، میناکاری، ساخت اشیاء ظریف و هنرمندانه، ساخت زیورآلات، ساخت دست سازهای دیگر.

صنایع دستی چیست؟

صنایع دستی یا کاردستی کاری است که در آن لوازم تزئینی و کاربردی تنها با استفاده از دست یا ابزار ساده ساخته می‌شود.

معمولاً این کلمه به روش‌های سنتی ساختن کالاها و وسایل مختلف گفته می‌شود. استادکاری مخصوص هر یک از این موارد مهم‌ترین ملاک است. چنین چیزهایی اغلب از لحاظ فرهنگی یا مذهبی فوق‌العاده هستند. لوازمی که به صورت تولید انبوه یا با ماشین آلات مختلف ساخته می‌شوند، جزء صنایع دستی نیستند

هر اثر یا صنعتی را به راحتی نمی‌توان در زمره صنایع دستی قرار داد. برای آنکه محصولی جزو صنایع دستی شمرده شود، باید ویژگی‌هایی داشته باشد، از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به نقش فرهنگی و هویت‌بخشی به یک ملت (داشتن بار فرهنگی)، عدم نیاز به سرمایه‌گذاری کلان در مقایسه با دیگر رشته‌های صنعتی، قابلیت ایجاد و توسعه در مناطق مختلف (شهر، روستا و جوامع عشایری)، سهولت در ایجاد مراکز تولید، دارا بودن ارزش افزوده زیاد در مقایسه با صنایع دیگر، خودکفا و متکی به مواد اولیه داخلی، کمک به رشد و توسعه اقتصادی و داشتن زمینه‌های مناسب جهت صادرات اشاره کرد.

تفاوت صنایع دستی و کار دستی

آنچه مقوله صنایع دستی را از هنر کاردستی متمایز می‌سازد، هدف از ساختن آنهاست. صنایع دستی لوازمی هستند که قرار است مورد استفاده قرار گرفته و کهنه، پوسیده و غیره شوند. موارد استفاده از آن‌ها بیش از یک تزئین ساده‌است.

صنایع دستی اغلب کارهای فرهنگی و مرسوم تلقی می‌شوند زیرا به عنوان بخشی از الزامات زندگی روزمره مطرح هستند. درحالی که هنر و کاردستی بیشتر یک فعالیت سرگرمی گونه و یک ارائه بی نقص از یک تکنیک خلاقیت است. از جنبه‌های عملی انواع مختلف صنایع دستی به دلیل شباهت مورد استفاده، مپوشانی زیادی دارند.

صنایع دستی در اروپا

جنبش هنر و صنایع دستی در اواخر قرن 19 به صورت اصلاحات طراحی و جنبش‌های اجتماعی در اروپا، آمریکای شمالی و استرالیا آغاز شد و تا امروز ادامه دارد.

حامیان آن با آرمان‌های بنیانگذاران جنبش مانند ویلیام موریس و جان روس کین، که پیشنهاد کردند در جوامع قبل از صنعتی مانند اروپای قرون وسطی، مردم به تحقّق بخشیدن از طریق فرایند خلّاق صنایع دستی رسیده‌اند. این امر در تضاد با چیزی بود که به عنوان اثرات بیگانه کار صنعتی تلقی می‌شد.

این فعّالیّت‌ها صنایع دستی نامیده می‌شدند زیرا بسیاری از آن‌ها در حرفه صنفی تخصّص داشتند. نوجوانان به شاگردی استاد، کار می‌کردند و مهارت‌های خود را در مدت چند سال در ازای دستمزدهای پایین پرورش می‌دادند. زمانی که آموزش آن‌ها تکمیل شد، آن‌ها به خوبی تجهیز شده بودند تا برای خود تجارت کنند و زندگی خود را با مهارتی که می‌توانند مستقیماً درون جامعه مبادله شود و اغلب برای کالاها و خدمات است، به دست آورند.

انقلاب صنعتی و افزایش بهره‌وری فرآیندهای تولید به تدریج، بسیاری از نقش‌های هنرمندان حرفه‌ای را کاهش داده یا حذف کرده‌است و امروزه بسیاری از صنایع دستی به‌طور فزاینده‌ای شاهد رکود هستند، به خصوص. هنگامی که دیگر به عنوان یک سرگرمی، هنر مردمی و گاهی حتّی هنر زیبا دیده می‌شوند.

پیام‌های تبریک روز صنایع دستی

امروز روزی متعلق بـه دنیای پر نقش و نگار دست بافته ها، روزی برای ارج نهادن بـه آثاری هنری اسـت کـه بازگو کننده روح ملت ها و اقوام اسـت.
۱۰ ژوئن روز جهانی صنایع دستی گرامی باد

دست سازه هاي‌ صنایع دستی تنها کالاهایی برای مبادله نیستند ؛ بلکه سفیرانی فرهنگی هستند کـه هیچگاه از انتقال پیام خود دست نمی‌کشند.
20 خرداد، روز جهانی صنایع دستی
گرامی باد

صنایع دستی، روایتگر صنعت و هنر نیاکان و بیانگر هنر و ذوق مردم هر کشور اسـت و در روزگاران کهن، به عنوان صنعت تمام عیار عهد خویش حضور داشته اسـت. صنایع دستی، سفیران فرهنگی یک قوم و قبیله اند کـه هیچ گاه از گزارش پیام خود دست نمیکشند.
روز جهانی صنایع دستی گرامی باد

صنایع دستی، حاصل روح ملت‌ها و دستاورد هنرهای آموخته از نسلی بـه نسل دیگر اسـت.
روز جهانی صنایع دستی گرامی باد

امروز روزی متعلق بـه دنیای پر نقش و نگار دست بافته ها، روزی برای ارج نهادن بـه آثاری هنری اسـت کـه بازگو کننده روح ملت ها و اقوام اسـت.
روز جهانی صنایع دستی گرامی باد

صنایع دستی، پیوند هنر و معنویت ضربه هاي‌ پی در پی چکش بر بدن بی روح آهن و نقش هاي‌ حکاکی شده بر روی ان؛ یا حرکات سریع دستان گلی سفالگر و خلق کوزه هاي‌ مسی بـه نام اللّه ؛ پیامبر و امامان معصوم علیهم السلام ؛ گوشه هایي از پیوند مبارک هنر و معنویت اسـت.
روز جهانی صنایع دستی گرامی باد

می‌توان طرح و نقش زد
میتوان ساخت شکل داد
میتوان جلا داد
می‌توان عاشق لحظه لحظه جریان خلق بود
روز صنایع دستی
بر تمام هنرمندان و صنعتگران مبارک

هنر خطی در اطراف افکار شماست.
گوستاو کلیمت
روز جهانی صنایع دستی مبارک باد

هنرمند واقعی کسی نیست که الهام می گیرد، بلکه کسی است که به دیگران الهام می بخشد.
سالوادور دالی
روز جهانی صنایع دستی گرامی باد

هنر بدون شک یکی از ناب ترین و عالی ترین عناصر در سعادت انسان است. ذهن را از طریق چشم و چشم را از طریق ذهن تربیت می کند. همانطور که خورشید به گل ها رنگ می دهد، هنر نیز زندگی را رنگ می کند.
جان لوباک
روز صنایع دستی مبارک

هنرمندان فقط کودکانی هستند که از زمین گذاشتن مداد رنگی خودداری می کنند.
ال هیرشفلد
روز جهانی صنایع دستی گرامی باد

موفقیت یک مداد فرسوده است.
رابرت راشنبرگ
روز جهانی هنرهای دستی مبارک

هنر غبار زندگی روزمره را از روح می‌شوید.
پابلو پیکاسو
روزت مبارک هنرمند عزیز

طراحی در بهترین حالت آن چیزی نیست که چشمان شما می بیند، بلکه آن چیزی است که ذهن ما می فهمد.
میلارد شیتس
روزت مبارک هنرمند گرانقدر

وقتی نقاشی می کشم هرگز به فروش فکر نمی کنم. مردم درک نمی کنند که ما نقاشی می کنیم تا تجربه کنیم و خودمان را در حالی که برای ارتفاعات بیشتر تلاش می کنیم، توسعه دهیم.
ادوارد مونک
روزت مبارک هنرمندجان

هنر یک هنر دستی نیست، انتقال احساسی است که هنرمند تجربه کرده است.
لئو تولستوی
روز جهانی هنرهای دستی مبارک

مهمتر از خود یک اثر هنری این است که چه چیزی بکارد. هنر می تواند بمیرد، یک نقاشی می تواند ناپدید شود. آنچه مهم است دانه است.
جوآن میرو
این روز فرخنده را به شما هنرمند گرامی تبریک می گویم.

تصور من از بهشت این است که از خواب بیدار شوم، صبحانه خوبی بخورم و بقیه روز را با نقاشی بگذرانم.
پیتر فالک
روز جهانی هنرهای دستی مبارک.

نقاشی ها زندگی خاص خود را دارند که از روح نقاش سرچشمه می گیرد.
ونسان ون گوگ

من گل ها را نقاشی می کنم تا نمیرند.
فریدا کالو
روزت مبارک هنرمند گرانقدر

کسی که با دستان خود کار می کند، کارگر است. کسی که با دست و سر کار می کند، صنعتگر است. کسی که با دست و سر و دل کار می کند هنرمند است.
سنت فرانسیس آسیزی
روزتان مبارک هنرمند گرانقدر

هنرمندان بزرگ گذشته می دانستند که زندگی انسان پر از هرج و مرج و رنج است. اما آنها برای این کار چاره ای داشتند. و نام آن درمان «زیبایی» بود. اثر هنری زیبا باعث تسلی در غم و تأیید در شادی می شود. این نشان می دهد که زندگی انسان ارزشمند است.
راجر اسکروتون
روز جهانی صنایع دستی گرامی باد

نقاشی آن چیزی نیست که فرد می بیند، بلکه چیزی است که می تواند باعث شود دیگران ببینند.
ادگار دگا
روزتان مبارک هنرمند گرامی

نویسنده: امیرسالار کریمی صابر

امیرسالار، نویسنده ارشد تیم تحریریه. از ابتدا در کنار مدیر مجموعه، در شکل‌دهی به هویت محتوایی سایت نقش داشته‌ام. هر آنچه در حوزه‌های سینما، ادبیات، فلسفه، اشعار و جملات کوتاه می‌خوانید، حاصل نگاه و قلم من است. بیش از ۵ سال است که به عنوان یکی از سئوکاران مجموعه، استراتژی محتوایی و بهینه‌سازی فنی سایت را نیز پیش می‌برم؛ تا مطالب نه تنها از نظر عمق و معنا ارزش خواندن داشته باشند، بلکه در فضای وب هم دیده شوند و به دست مخاطبِ واقعی‌شان برسند. نگارش بیوگرافی‌ها و مقالات تخصصی سایت نیز بخش دیگری از کار من است؛ آثاری که در آنها همیشه کوشیده‌ام دانش فنی را با نگاهی انسانی و روایی درآمیزم. باور همیشگی‌ام این بوده که فیلم‌ها را باید از چشمِ کتاب دید، شعرها را با نگاهِ فلسفی خواند و جملات را بهانه‌ای برای مکث کردن دانست.